Ο μαραθώνιος αναδιαμόρφωσης του αντιπολιτευτικού φάσματος συνεχίζεται και φαίνεται ότι ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς. Με αφετηρία την επομένη των εκλογών του 2023, όταν ξέσπασε η κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ και παραιτήθηκε ο Αλέξης Τσίπρας, έχουμε σωρεία ανακατατάξεων και εκπλήξεων, χωρίς κανείς να μπορεί να προβλέψει ποιοι και πώς θα κόψουν το νήμα στις εκλογές του 2027.

Όμως, το ενδιαφέρον των κομμάτων, όπως και προσώπων και κινήσεων, είναι πως διαμορφώνεται ένας κοινός τόπος, σε μια προφανή αναζήτηση δεκτικού κοινού στα μηνύματά τους. Ας καταγράψουμε τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Ήδη η Μαρία Καρυστιανού ανακοίνωσε ότι θα έχει κομματικό σχηματισμό στις προσεχείς εκλογές, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας συνεχίζει την καμπάνια προώθησης του βιβλίου του, «Ιθάκη», με προφανή στόχο τη δημιουργία -πιθανόν εντός του 2026- πολιτικής κίνησης. Είχε προηγηθεί η επιστροφή στο Κοινοβούλιο της Ζωής Κωνσταντοπούλου με την Πλεύση Ελευθερίας, ενώ ένα εκρηκτικό πέρασμα έκανε ο Στέφανος Κασσελάκης ως πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και, μετά την αποχώρησή του, με ισχνή παρουσία ως πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατίας

Προσωποπαγή κόμματα

Όλα τα κόμματα στα οποία αναφερόμαστε, αλλά και οι κινήσεις δημιουργίας πολιτικών φορέων έχουν έντονα προσωποκεντρικό χαρακτήρα. Ο Στέφανος Κασσελάκης ηγείται ενός κόμματος με ελάχιστα στελέχη γνωστά και με ένα έκτακτο συνέδριο τον Φεβρουάριο για τη συνέχεια ή μη της δράσης του. Η κ. Καρυστιανού έχει εξαγγείλει κόμμα με επίκεντρο το πρόσωπό της και την πολιτική αξιοποίηση της τραγωδίας των Τεμπών, με ελάχιστους γνωστούς συνεργάτες και με επίκληση μιας επιτροπής σοφών για τη σωτηρία της χώρας. Η πληθωρική παρουσία της Ζωής Κωνσταντοπούλου υποκαθιστά κάθε άλλη κομματική δραστηριότητα στην Πλεύση Ελευθερίας, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας επενδύει στο rebranding, την προσωπική του επιρροή και την προσφορά του ως πρώην πρωθυπουργού.

«Κόκκινες» γραμμές χαράσσονται από όλες και όλους ενάντια στο «σύστημα», αλλά και στο κομματικό παρελθόν τους. Ο Στέφανος Κασσελάκης εξακολουθεί να πνέει μένεα για την αποπομπή του από τον ΣΥΡΙΖΑ μέσω του… μπουζουξίδικου, όπως λέει. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου έχει από καιρό κόψει τον ομφάλιο λώρο με τον ΣΥΡΙΖΑ, εκμεταλλευόμενη την οργή πολιτών για τα Τέμπη και τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η Μαρία Καρυστιανού -σε ανάλογο μήκος κύματος, κυρίως για τα Τέμπη- δηλώνει ότι δεν θέλει πολιτικούς από το υπάρχον «διεφθαρμένο σύστημα», με θύμα και τον ευρωβουλευτή Νίκο Φαραντούρη, που διεγράφη από τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ φλέρταρε με την πολιτική κίνηση της Μαρίας των Τεμπών, χωρίς αντίκρισμα. Όσο για τον Αλέξη Τσίπρα, το «διαζύγιο» από τους πρώην συντρόφους του στον ΣΥΡΙΖΑ έγινε με ασυνήθιστο τρόπο μέσω του… εξώστη στην εκδήλωση του «Παλλάς» για την «Ιθάκη».

Ιδεολογική σύγχυση

Όσο προχωράει η διαμόρφωση συσχετισμών ανάμεσα σε αυτούς τους υπαρκτούς ή εν δυνάμει σχηματισμούς, τόσο το ιδεολογικό και προγραμματικό στίγμα αναζητείται. Είτε επιχειρείται μια υπέρβαση του δίπολου «Αριστερά - Δεξιά» είτε γίνεται επίκληση «προοδευτικών» λύσεων, χωρίς όμως να γνωρίζουμε προγράμματα και θέσεις. Ενδεικτικά, η κ. Καρυστιανού δηλώνει «υπεράνω κομμάτων», αλλά ταυτόχρονα φαίνεται να έχει επιρροή τόσο στα κόμματα της Αριστεράς όσο και σε αυτά δεξιά της ΝΔ, όπως στην Ελληνική Λύση ή τη Νίκη. Απροσδιόριστο ιδεολογικό προφίλ παρουσιάζει και η Ζωή Κωνταντοπούλου. Σε αναμονή προγραμματικών θέσεων και προθέσεων είμαστε με τον Αλέξη Τσίπρα, που προς το παρόν επιχειρεί να δώσει τη δική του θεώρηση για την παρουσία του στο παρελθόν μέσω της «Ιθάκης». Κάποιες αναφορές για «δημοκρατικό καπιταλισμό» παραμένουν μετέωρες εδώ και καιρό.

Θέλουν να γίνουν... πρωθυπουργοί

Παρά τις αντισυστημικές διακηρύξεις πολλών αποχρώσεων, όλοι τους δήλωσαν ή δηλώνουν έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν το πιο… συστημικό μέσο για να υλοποιήσουν τις εξαγγελίες σωτηρίας της χώρας: δηλαδή, να γίνουν πρωθυπουργοί… «Θα κυβερνήσω μόνος μου, γιατί θα έχουμε αυτοδυναμία», δήλωνε τον Απρίλιο του 2024 ο Στέφανος Κασσελάκης, λίγο πριν από την αποκαθήλωσή του από τον ΣΥΡΙΖΑ. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου έλεγε τον περασμένο Απρίλιο ότι «από τη στιγμή που ο κόσμος εκδηλώνει τέτοια διάθεση στήριξης και εμπιστοσύνη, φυσικά και προετοιμάζομαι (σ.σ. για την πρωθυπουργία)… από το πρωί μέχρι το βράδυ κάνω όλα όσα απαιτούνται προκειμένου να είμαι κατά το δυνατόν πανέτοιμη». Και η κ. Καρυστιανού με τη σειρά της εξέφρασε πρωθυπουργικές φιλοδοξίες, λέγοντας σε συνέντευξή της στο Kontra πως «όσοι συμμετέχουν στις εκλογές θέλουν να έχουν την πρώτη θέση… Αν είναι να αλλάξουν πράγματα, αυτός είναι ο στόχος, αλλιώς δεν γίνεται». Όσο για τον Αλέξη Τσίπρα, εξ ονόματός του μίλησε ο καθηγητής Νίκος Μαραντζίδης, περιγράφοντας έναν μακρύ δρόμο στο πρωθυπουργικό αξίωμα, επικαλούμενος και ιστορικές εμπειρίες: «Και ο Ανδρέας Παπανδρέου ηττήθηκε τρεις φορές για να κερδίσει τον Μητσοτάκη. Ο Τσίπρας θα ηττηθεί όσες φορές χρειάζεται μέχρι να κερδίσει, γιατί είναι η προοπτική και η ελπίδα». Όλα αυτά, αντί να δημιουργούν συνεκτικό δεσμό σε τμήματα της αντιπολίτευσης, δίνουν την αίσθηση ενός εντονότερου κατακερματισμού από τον ήδη υπάρχοντα. Άλλωστε, η ιδέα των συνεργασιών εξοστρακίζεται, καθώς κάθε κίνηση και κάθε παράγοντας επιχειρούν να πλασαριστούν για μια «θέση στον ήλιο» στις προσεχείς εκλογές, επενδύοντας κυρίως στους επικεφαλής και μεταθέτοντας τα προγράμματα και τις θέσεις στις ελληνικές καλένδες.

Δημοσιεύτηκε στο «ΚΑΡΦΙ»