Ένα μεγάλο «άνοιγμα» στον απόδημο Ελληνισμό επιχειρεί να πραγματοποιήσει η κυβέρνηση -ενόψει και της κάλπης του 2027- θεσμοθετώντας για πρώτη φορά την επιστολική ψήφο στις εθνικές εκλογές για τους Έλληνες του εξωτερικού και, παράλληλα, δίνοντάς τους το δικαίωμα να επιλέξουν τους δικούς τους βουλευτές.

Η πρόταση, που θα συζητηθεί σε διακομματική επιτροπή, αφορά στη θεσμοθέτηση επιστολικής ψήφου στις βουλευτικές εκλογές αποκλειστικά για τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός της χώρας. Ταυτόχρονα, θα δημιουργηθεί μια νέα εκλογική περιφέρεια, που θα ονομαστεί περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού και θα έχει τρεις έδρες.

Επιστολική ψήφος: Πώς θα κατανεμηθούν οι έδρες των αποδήμων

Ειδικότερα, η κατανομή των συνολικών εδρών (και των 300 δηλαδή) θα υπολογίζεται με βάση το σύνολο των ψήφων που λαμβάνει κάθε συνδυασμός σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης της καινούργιας του Απόδημου Ελληνισμού. Η κατανομή των τριών εδρών στην εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού θα γίνεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που γίνεται στις υπόλοιπες τριεδρικές περιφέρειες (π.χ. Αργολίδα, Λακωνία, Αρκαδία, Βοιωτία). Από πού θα αφαιρεθούν οι τρεις αυτές έδρες; Από τους βουλευτές Επικρατείας, οι οποίοι από 15 που είναι σήμερα «επιστρέφουν» στους 12, όπως ίσχυε παραδοσιακά.

Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση αυτή ως ακόμα μία «σφραγίδα» στο «διαβατήριο» της σύγχρονης και ανοιχτής Ελλάδας, ο στόχος είναι διττός: Ο κύριος να ενεργοποιηθεί η Ομογένεια και να συμμετέχει πολύ μαζικότερα στις εθνικές εκλογές από ό,τι στις ευρωεκλογές και ο δεύτερος να προχωρήσει σε μια άσκηση συναίνεσης με τα υπόλοιπα κόμματα.

Την Πέμπτη η πρώτη συνεδρίαση της άτυπης διακομματικής επιτροπής για την επιστολική ψήφο

Ο αρμόδιος υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, απηύθυνε ήδη πρόσκληση προς τα κόμματα που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο προκειμένου να συμμετάσχουν σε άτυπη διακομματική επιτροπή για τη συζήτηση της κυβερνητικής αυτής πρωτοβουλίας. Η πρώτη συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί μεθαύριο, Πέμπτη 29 Ιανουαρίου, στις 11:00 το πρωί στο υπουργείο Εσωτερικών. «Η εκλογική διαδικασία αποτελεί την ύψιστη έκφραση δημοκρατίας. Οι συνθήκες, σήμερα περισσότερο από ποτέ, απαιτούν να κάνουμε το επόμενο, αυτονόητο βήμα, υπερβαίνοντας τις κομματικές γραμμές, και να δυναμώσουμε τη φωνή των Ελλήνων του εξωτερικού και την εξωστρέφεια της χώρας μας. Προσβλέπω σε έναν ουσιαστικό διάλογο με όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή, προκειμένου αυτή η μεταρρύθμιση να γίνει νόμος του κράτους, εφόσον εξασφαλισθεί η απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία», ανέφερε σχετικά ο κ. Λιβάνιος.

Αναζήτηση συναινέσεων

Το δικαίωμα της άσκησης του εκλογικού δικαιώματος των Ελλήνων του εξωτερικού και στις εθνικές εκλογές από τον τόπο της κατοικίας τους θα θεσμοθετηθεί, ωστόσο, μόνο αν συγκεντρώσει 200 ψήφους η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία. Όπως προβλέπει ρητά το Σύνταγμα (στο άρθρο 54), «νόμος που ψηφίζεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βουλευτών μπορεί να ορίζει τα σχετικά με την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος από τους εκλογείς που βρίσκονται έξω από την Επικράτεια. Ως προς τους εκλογείς αυτούς, η αρχή της ταυτόχρονης διενέργειας των εκλογών δεν κωλύει την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος με επιστολική ψήφο ή άλλο πρόσφορο μέσο, εφόσον η καταμέτρηση και η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων διενεργούνται όποτε αυτό γίνεται και σε ολόκληρη την Επικράτεια».

Ακόμα, ωστόσο, κι αν συμφωνήσει το ΠΑΣΟΚ, που έχει εκφραστεί θετικά στο παρελθόν για την επιστολική ψήφο των Ελλήνων της διασποράς, μαζί με τη ΝΔ οι ψήφοι που αθροίζουν στη Βουλή είναι 189 και θα χρειαστεί τουλάχιστον ένα κόμμα επιπλέον να ψηφίσει θετικά για να εφαρμοστεί η μεταρρύθμιση αυτή.

Ως προς την άσκηση του δικαιώματος αυτού και για τους Έλληνες που διαμένουν εντός Ελλάδας, ο νομικός κόσμος διίσταται αν αυτό απαιτεί Συνταγματική Αναθεώρηση για να μπορεί να εφαρμοστεί στις εθνικές εκλογές. Σε κάθε περίπτωση, είναι κάτι που αναμένεται να συζητηθεί σε δεύτερο χρόνο με τα κόμματα.

Ίδια η διαδικασία με τις Ευρωεκλογές

Η διαδικασία θα είναι ίδια με αυτή που εφαρμόστηκε με επιτυχία στις ευρωεκλογές. Οι Έλληνες που μένουν στο εξωτερικό -εργαζόμενοι, φοιτητές κ.λπ.- θα μπορούν να μπαίνουν στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή του υπουργείου Εσωτερικών και να εγγράφονται στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου αποκλειστικά μέσω taxisnet κάνοντας χρήση των προσωπικών τους διαπιστευτηρίων ή απλώς υποβάλλοντας τα στοιχεία του ελληνικού τους διαβατηρίου και του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας συνδυαστικά. Εν συνεχεία, θα δηλώνουν τη Διεύθυνση Αποστολής Εκλογικού Υλικού στην οποία επιθυμούν να λάβουν τον φάκελο επιστολικής ψήφου, ο οποίος θα μπορεί να παραληφθεί αποκλειστικά από τους ίδιους τους εκλογείς ή ρητά εξουσιοδοτημένα τρίτα πρόσωπα. Η αποστολή των φακέλων από το υπουργείο Εσωτερικών θα γίνει αμέσως μετά την ανακήρυξη των συνδυασμών από τον Άρειο Πάγο. Ο ψηφοφόρος θα επιλέγει το κόμμα και τους βουλευτές που επιθυμεί, θα βάζει το ψηφοδέλτιο στον ειδικό φάκελο ψηφοφορίας, θα τον κλείνει και θα τον βάζει στον φάκελο επιστροφής και θα τον αποστέλλει στην προσυμπληρωμένη διεύθυνση του κέντρου διαλογής επιστολικής ψήφου στην Ελλάδα.