Θα μπορούσε να υπάρξει λύση στα ελληνοτουρκικά ζητήματα υπό προϋποθέσεις; Το ερώτημα αυτό απασχολεί τις δημόσιες συζητήσεις λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Συγκεκριμένα, στην ερώτηση που τέθηκε στον πρωθυπουργό στη συνέντευξη που έδωσε στο ΣΚΑΪ για το αν υπάρχει στο μυαλό του μια λύση με την Τουρκία η οποία είναι εθνικά αποδεκτή και ταυτόχρονα πολιτικά διαχειρίσιμη, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε: «Ναι, υπάρχει λύση, η οποία μπορεί να συμφωνηθεί με την Τουρκία. Κατ’ αρχάς, μπορεί η λύση από μόνη της να είναι η παραπομπή της διαφοράς μας σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Αλλά προφανώς καταλαβαίνετε ότι όσο υπάρχει στο τραπέζι η εντός εισαγωγικών θεωρία των γκρίζων ζωνών, όσο δηλαδή έστω και εμμέσως αμφισβητείται η κυριαρχία -όχι κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών στο Αιγαίο- και όσο επικρέμεται από πάνω μας μια απειλή πολέμου, είναι πολύ δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Εγώ θα κρατήσω ότι η δήλωση του κ. Φιντάν ήταν ένα δειλό βήμα, θα έλεγα, στη σωστή κατεύθυνση, αλλά περισσότερα θα μπορώ να σας πω μετά τη συνάντηση που θα έχω με τον κ. Ερντογάν».

Την απάντηση του πρωθυπουργού κλήθηκαν να σχολιάσουν οι καθηγητές Σωτήρης Ρούσσος και Αντώνης Κλάψης, που ως ειδικοί έχουν την κατάλληλα επεξεργασμένη οπτική.

Ρούσος στο parapolitika.gr για συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν: Η Τουρκία δεν θα δεχθεί προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, γιατί δεν θα δικαιωθούν οι ισχυρισμοί της πως τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα

Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Σωτήρης Ρούσσος μιλώντας στο parapolitika.gr εξήγησε ότι δεν αναδεικνύεται κάποια πρόθεση της Τουρκίας να αλλάξει τη μέχρι τώρα στάση της. Όπως φαίνεται και ότι δεν θα συμφωνούσε να πάει τώρα στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης μόνο για τη διευθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, καθώς στη συγκεκριμένη περίοδο αισθάνεται ισχυρή λόγω των ανοιχτών επαφών που έχει με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον διπλωματικό ρόλο που αναλαμβάνει στα ανοιχτά μέτωπα διενέξεων τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Γάζα και τώρα στο Ιράν.
Σύμφωνα με τον κ. Ρούσσο «η Τουρκία θεωρεί ότι βρίσκεται σε θέση ισχύος. Θεωρεί ότι βρίσκεται στην καλύτερη για αυτήν συγκυρία. Ο Ερντογάν έχει παίξει τρία μεσολαβητικά χαρτιά με τον Τραμπ, το ένα στην Ουκρανία, το άλλο στη Γάζα που του βγήκε και τώρα που μεσολαβεί με το Κατάρ μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Γιατί να παραχωρήσει αυτό που θέλει η Ελλάδα;».

Για τον καθηγητή Διεθνούς Πολιτικής Αντώνη Κλάψη η Τουρκία δεν θα δεχθεί προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, γιατί γνωρίζει πως δεν πρόκειται να δικαιωθούν οι ισχυρισμοί της ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα. Δηλαδή να δεχθεί την επίλυση της διαφοράς με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Όπως επισημαίνει στο parapolitika.gr, «αυτό δύσκολα η Τουρκία θα το κάνει για έναν πολύ απλό λόγο. Διότι ξέρουν πολύ καλά οι ίδιοι οι Τούρκοι ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα χάσουν την υπόθεση. Δηλαδή, αν δεν χάσουν στο εκατό τοις εκατό, θα χάσουν σε συντριπτικό ποσοστό αυτά που διεκδικούν. Γιατί κανένα Διεθνές Δικαστήριο δεν μπορεί να δικαιώσει τις παράλογες απαιτήσεις της Τουρκίας, ότι τα νησιά μας δεν έχουν υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ κ.τ.λ. Αυτός είναι και ο μοναδικός λόγος για τον οποίο η Τουρκία εδώ και πενήντα χρόνια αρνείται την παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο ή άλλο δικαιοδοτικό όργανο. Αν πίστευαν οι Τούρκοι ότι θα κέρδιζαν, δεν θα είχαν λόγο να το αρνηθούν. Προφανές είναι. Αντίστροφα, εμείς επιμένουμε σε αυτού του είδους τη διευθέτηση για τον αντίθετο λόγο, γιατί είμαστε πεπεισμένοι ότι θα βγούμε κερδισμένοι από αυτή την ιστορία. Άρα, δύσκολο το βλέπω. Μακάρι να συνέβαινε».

Ούτε η Αθήνα, ούτε η Άγκυρα θέλουν διαμεσολάβηση Τραμπ

Ενόψει της συνάντησης και οι δύο πλευρές επαναφέρουν τις κόκκινες γραμμές, ωστόσο σε ένα πράγμα φαίνεται να συμφωνούν. Ότι η επιδιαιτησία και η διαμεσολάβηση του Τραμπ δεν είναι επιθυμητή ούτε από την Αθήνα, αλλά ούτε και από την Άγκυρα.

Σύμφωνα με τον κ. Κλάψη «μπορεί κάποιος να σκεφτεί ότι η Τουρκία αισθάνεται πιο ισχυρή απέναντι στην Ελλάδα. Οπότε σε μια διμερή διαπραγμάτευση με την Αθήνα ίσως να αισθάνεται ότι μπορεί περισσότερο να κερδίσει, ενώ, αν παρέμβει ένας τρίτος πολύ ισχυρότερος και από την Τουρκία, μπορεί κάπως να ισορροπήσει τα πράγματα, να λειτουργήσει εξισορροπητικά. Όμως όταν έχεις έναν τρίτο στη διαφορά, αν αυτός ο τρίτος είναι πολύ ισχυρότερος και βάλει το βάρος του προς την αντίθετη πλευρά, είναι δύσκολο να τον βγάλεις μετά έξω από αυτό το παιχνίδι. Δεν ξέρω ποια είναι η πρόθεση της Τουρκίας, αλλά κρίνοντας και από την ιδιοσυγκρασία του κ. Ερντογάν φαντάζομαι ότι ούτε και εκείνος θα ήθελε μια τέτοιου είδους παρέμβαση, εκτός αν είχε εξασφαλίσει προκαταβολικά ότι η παρέμβαση αυτή θα ήταν υπέρ της Τουρκίας. Αλλά αυτό δεν είναι πάντα εύκολο να το εξασφαλίσεις».

Σύμφωνα με τον κ. Ρούσσο, η Τουρκία έχει διαφορετική αντίληψη για τις διαφορές με την Ελλάδα. Επιζητά μία συνολική διαπραγμάτευση για ζητήματα όπως η αιγιαλίτιδα ζώνη, ο εναέριος χώρος, οι λεγόμενες γκρίζες ζώνες με τις βραχονησίδες, η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη, ακόμη και ο αφοπλισμός των νησιών.

«Εμείς τους λέμε “ελάτε τώρα να συζητήσουμε την υφαλοκρηπίδα και μετά να συζητήσουμε όλα τα άλλα”», εξηγεί οκ. Ρούσσος και συνεχίζει: «Δεν το κάνουν αυτό ποτέ, γιατί ξέρουν πολύ καλά ότι, αν καταλήξουμε σε αυτά τα δύο ζητήματα, δεν πρόκειται να συζητηθούν τα άλλα που θέτουν. Δεν θα το κάνουν, γιατί θέλουν μία συνολική διαπραγμάτευση».