Οι 14 παρεμβάσεις της κυβέρνησης κατά της γραφειοκρατίας: Με μοντέλο ΕΦΚΑ οι συναλλαγές με το Δημόσιο - Τι αλλάζει σε κληρονομιές και μεταβιβάσεις

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, παρουσιάζει το νομοσχέδιο με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες», το οποίο στοχεύει στην καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των συναλλαγών των πολιτών με το Δημόσιο. Σημειώνεται πως το νομοσχέδιο ενσωματώνει υποδείξεις του Συνηγόρου του Πολίτη και αντλεί στοιχεία από τα ερωτηματολόγια του 2025, προκειμένου να αντιμετωπιστούν πρακτικά προβλήματα που οδηγούν σε καθημερινή ταλαιπωρία. Ο κ. Χατζηδάκης έκανε ειδική αναφορά στον εκσυγχρονισμό του ΕΦΚΑ, όπου ο χρόνος απονομής συντάξεων έχει πλέον φτάσει σε επίπεδα αντίστοιχα με τη Γερμανία, στην αξιολόγηση του δημόσιου τομέα και στη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.

Κωστής Χατζηδάκης: Τι περιλαμβάνει το νομοσχέδιο "Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες"

Ο αντιπρόεδρος υπογράμμισε ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει 14 παρεμβάσεις διοικητικού χαρακτήρα, οι οποίες θα φέρουν αλλαγές με βάση την κοινή λογική, αντιμετωπίζοντας διαδικασίες που έως σήμερα δημιουργούν καθημερινή «τρέλα» στους πολίτες. Στα επόμενα βήματα προβλέπεται η προώθηση της αξιολόγησης στο Δημόσιο, η εισαγωγή ψηφιακής κάρτας εργασίας, νομοθετικές πρωτοβουλίες για τις Πολεοδομίες και η μεταρρύθμιση στον ΟΣΕ.

Αναλυτικά οι 14 παρεμβάσεις που περιλαμβάνει το νομοσχέδιο Χατζηδάκη:

- Αντικατάσταση των δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση
- Αποχή του Δημοσίου, υπό προϋποθέσεις, από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών
- Ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του
- Συστηματική παρακολούθηση καταγγελιών των πολιτών μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας
- Μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία
- Ανάθεση στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της συμμόρφωσης με τις δικαστικές αποφάσεις
- Υποχρέωση ανάρτησης των εγκυκλίων
- Ψηφιακή ενημέρωση ωραρίων υπηρεσιών
- Ενιαία ερμηνεία νομοθεσίας από διοικητικά όργανα που εξετάζουν ενστάσεις των πολιτών
- Μοντέλο ΕΦΚΑ στις συναλλαγές με το Δημόσιο: έκδοση πιστοποιητικών και βεβαιώσεων με πλήρη ισχύ από πιστοποιημένους επαγγελματίες
- Αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων και λειτουργία τους ως one - stop shop
- Κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου με επικυρωμένη πράξη εφαρμογής
- Δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομιάς κατά τη μη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου
- Δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου.

Πρώτη παρέμβαση η αντικατάσταση των πιστοποιητικών με υπεύθυνη δήλωση

Σήμερα προβλέπεται η αυτεπάγγελτη αναζήτηση δικαιολογητικών, αλλά υπάρχουν δυσχέρειες. Μέχρι να γίνει καθολική η διαλειτουργικότητα, ο πολίτης δεν θα προσκομίζει κανένα δικαιολογητικό που διαθέτει ήδη η διοίκηση, π.χ. για προσωπικές ή περιουσιακές πληροφορίες.

Για παράδειγμα: σήμερα δεν παρέχονται πιστοποιητικά όπως η ληξιαρχική πράξη γάμου, θανάτου, πτυχία, διάφορα κτηματολογικά πιστοποιητικά, πιστοποιητικά ιθαγένειας.

Περίπου μιλάμε για 30 πιστοποιητικά που αναζητούνται συχνά από τους πολίτες.

Όταν ο πολίτης υποβάλει την υπεύθυνη δήλωση, η διοίκηση δέχεται αυτομάτως το πιστοποιητικό, χωρίς να κάνει δεκτές δηλώσεις προδήλως αβάσιμες και αυτό θα προβλέπεται στον νόμο

Για ψευδείς δηλώσεις θα προβλέπονται αυξημένα πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις, που θα είναι σε αντιστοιχία με το παράνομο όφελος που θα θέλει κάποιος να προσποριστεί.

Επιπροσθέτως, όσοι καταδικαστούν για ψευδείς δηλώσεις θα χάνουν το δικαίωμα υπεύθυνης δήλωσης.

Δεύτερη παρέμβαση η αποχή Δημοσίου από υποθέσεις διεκδίκησης ακινήτων ιδιωτών

Όταν ήμουν υπουργός Ανάπτυξης το 2020, η δημόσια διοίκηση διεκδικούσε με οθωμανικά φιρμάνια τη Σαρωνίδα. Όταν ήμουν υπουργός Οικονομικών, το Δημόσιο διεκδικούσε πολυκατοικίες στο κέντρο της Καρδίτσας που έμεναν πολίτες.

Ερχόμαστε εδώ και κάνουμε 3 παρεμβάσεις, αλλά είμαστε ανοιχτοί στη διαβούλευση για να δούμε την περίμετρο της διάταξης.

Εκτός από περιπτώσεις που ισχύουν σήμερα, το Δημόσιο δεν θα προβάλει δικαιώματα κυριότητας ούτε θα ασκεί αγωγές αν οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοι έχουν ακίνητο μεταγεγραμμένο μέχρι το 1975. Όχι δηλαδή να έχουν απλά νομή ή χρησικτησία, αλλά να έχουν κάνει μεταγραφή πριν από 50 χρόνια.

Η δεύτερη περίπτωση αφορά ιδιώτες που έχουν εγκατασταθεί με απόφαση της δημόσιας Αρχής, όπως για παράδειγμα πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία που μπορεί να πήραν τίτλους επί Βενιζέλου.

Η τρίτη περίπτωση αφορά πολίτες που διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η διοίκηση.

Όλες οι εκκρεμείς δίκες για αυτές τις τρεις περιπτώσεις καταργούνται, ενώ εξαιρούνται ακίνητα που θεωρούνται κοινόχρηστα, αρχαιολογικοί χώροι, αιγιαλοί και δεν επηρεάζεται η εφαρμογή της ισχύουσας δασικής νομοθεσίας.

Τρίτη παρέμβαση η ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του

Από εδώ και πέρα σε συνεννόηση με τα υπ. Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ο πολίτης μπορεί να παρακολουθεί ηλεκτρονικά την πορεία της αίτησης. Θα ενημερώνεται ποιος είναι ο αρμόδιος, ποια η φάση της αίτησης και μια χρονική εκτίμηση για την διεκπεραίωση της αίτησης.

Τέταρτη παρέμβαση η παρακολούθηση καταγγελιών μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας

Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας που έχει θεσπιστεί από το ΥΠΕΣ αποκτά πρόσθετες αρμοδιότητες και αναλαμβάνει τη συστηματική παρακολούθηση καταγγελιών και ενημερώνει τον αρμόδιο υπουργό.

Οι πολίτες με μοναδικό κωδικό παρακολουθούν την πορεία των επώνυμων καταγγελιών τους.

Πέμπτη παρέμβαση η μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία

Πεδίο εφαρμογής είναι η χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης συγγενών οικογένειας που απεβίωσε ή ψυχική βλάβη λόγω αναπηρίας ή τραυματισμού.

Δεν καλύπτονται υλικές ζημιές.

Αφορά φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα σε δημόσια κτίρια ή υποδομές ή σε ΜΜΜ, τρομοκρατικές επιθέσεις, ατυχήματα εν ώρα υπηρεσίας, ιατρικές πράξεις ή παραλείψεις σε δημόσιο ιατρικό ίδρυμα.

Είναι πάγια ρύθμιση, που θα ενεργοποιείται, του υπουργικού συμβουλίου.

Έκτη παρέμβαση η ανάθεση στη μονάδα εσωτερικού ελέγχου για τη συμμόρφωση με τις δικαστικές αποφάσεις

Το πρόβλημα είναι ότι ο πολίτης αναγκάζεται να προσφεύγει στα δικαστήρια για να εφαρμόσει προηγούμενη δικαστική απόφαση.

Με τη ρύθμιση προβλέπεται ότι όλες οι δικαστικές αποφάσεις θα επιδίδονται ή θα διαβιβάζονται στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου που υπάρχει σήμερα στα υπουργεία.

Όσον αφορά αποφάσεις με οικονομικό αντίκρισμα, μπορεί να ακολουθήσει διαδικασία εκτέλεσης, όπως συμβαίνει σήμερα.

Έβδομη παρέμβαση η υποχρέωση ανάρτησης εγκυκλίων

Οι εγκύκλιοι αναρτώνται στη «Διαύγεια», αλλά αυτό είναι δύσχρηστο. Πλέον η ανάρτηση γίνεται υποχρεωτική στις ιστοσελίδες οργανισμών, φορέων και υπουργείων. Δίνουμε 6 μέρες προθεσμία από τη δημοσίευση στο ΦΕΚ, διαφορετικά δεν θα ισχύουν οι εγκύκλιοι.

Όγδοη παρέμβαση για την ψηφιακή ενημέρωση ωραρίων υπηρεσιών

Υποχρεώνονται όλοι να αναρτούν ωράριο υπηρεσιών σε ιστοσελίδες φορέων, οργανισμών και υπηρεσιών εντός 3 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ.

Ένατη παρέμβαση η ενιαία ερμηνεία της νομοθεσίας από διοικητικά όργανα που εξετάζουν ενστάσεις πολιτών

Αυτό συμβαίνει σήμερα στην Εφορία και τις αρχαιολογικές υπηρεσίες. Εκεί που δεν ισχύει να ισχύσει, προκειμένου κανένας πολίτης να μην αισθάνεται δεύτερης κατηγορίας από πολίτη που έτυχε ευνοϊκής παρέμβασης σε άλλη περιοχή.

Τα αποκεντρωμένα όργανα δεν θα εξετάζουν ενδικοφανείς προσφυγές με καθορισμένη τοπική αρμοδιότητα και θα δημιουργηθεί κεντρικό όργανο, όπου θα παραπέμπονται υποθέσεις για λόγους ενιαίας εφαρμογής της νομοθεσίας.

Δέκατη παρέμβαση με μοντέλο ΕΦΚΑ στις συναλλαγές στο Δημόσιο

Στον ΕΦΚΑ είχαμε πιστοποιημένους επαγγελματίες που έρχονται και ετοιμάζουν έκδοση συντάξεων. Η παρέμβαση είναι η δυνατότητα επέκτασης με υπουργικές αποφάσεις και σε άλλες υπηρεσίες με τις ίδιες προϋποθέσεις που έγινε στον ΕΦΚΑ και με την ίδια περίμετρο και τις εγγυήσεις του Συντάγματος.

Ποιες μπορεί να είναι πιθανές περιοχές εφαρμογής: Κτηματικές, γεωπονικές, κτηνιατρικές υπηρεσίες. Στέκομαι περισσότερα στα ΚΥΔ που παίρνουν σημαντικό ποσό από τις επιδοτήσεις των αγροτών. Η ιδέα είναι να πιστοποιηθούν και άλλοι επαγγελματίες, π.χ. γεωπόνοι, κτηνίατροι, λογιστές που θα κάνουν την ίδια δουλειά.

Ενδέκατη παρέμβαση η λειτουργία συμβολαιογράφων ως υπηρεσία one stop shop

Με την παρέμβαση αναβαθμίζεται ο ρόλος των συμβολαιογράφων με αύξηση της αμοιβής τους. Θα υπάρχει διαλειτουργικότητα με ΑΑΔΕ για περιπτώσεις απαλλαγής φόρων. Από εδώ και πέρα ο συμβολαιογράφος θα συλλέγει δικαιολογητικά, θα υποβάλει με συμβόλαιο δηλώσεις φόρου μεταβίβασης, θα παρακρατεί από το τίμημα τις οφειλές στο Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ και θα καταβάλει τα τέλη για Κτηματολόγιο και οι συμβαλλόμενοι θα παρίστανται μόνο στην υπογραφή συμβολαίου.

Δωδέκατη παρέμβαση η κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου με επικυρωμένες πράξεις εφαρμογής

Δέκατη τρίτη παρέμβαση η δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομίας κατά τη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου

Δέκατη τέταρτη παρέμβαση η δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου