Εν µέσω µιας ασταθούς γεωπολιτικά περιόδου, όπου το δίκαιο του ισχυρού δείχνει να επικρατεί έναντι του ∆ιεθνούς ∆ικαίου, όπου οι συµµαχίες αλλάζουν και οι προκλήσεις διαδέχονται η µία την άλλη, η Ελλάδα, µη έχοντας το γεωγραφικό προνόµιο του... Λουξεµβούργου ή του Βελγίου, καλείται να θωρακίζεται και να επαγρυπνεί. Αφ’ ενός επειδή γειτνιάζει µε την αναθεωρητική Τουρκία και αφ’ ετέρου γιατί βρίσκεται µια ανάσα από την κινούµενη άµµο της Μέσης Ανατολής.

Τούτων λεχθέντων, ο εφησυχασµός δεν υπάρχει -ή τουλάχιστον δεν θα έπρεπε να υπάρχει- στο λεξιλόγιο των κυβερνώντων. Ως εκ τούτου, όσο στην Αθήνα προχωρούσαν οι προετοιµασίες για το Ανώτατο Συµβούλιο Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας και Τουρκίας, που θα γίνει την Τετάρτη στην Αγκυρα, ένας Ελληνας υπουργός βρισκόταν στην Ουάσινγκτον και µάλιστα στο Πεντάγωνο. Ο λόγος για τον Νίκο ∆ένδια, ο οποίος βρέθηκε στις ΗΠΑ για ένατη φορά ως υπουργός Εθνικής Αµυνας. Ούτε η χρονική συγκυρία του ταξιδιού ούτε η ατζέντα ήταν τυχαίες. Ο κ. ∆ένδιας φρόντισε να συναντήσει τον υπουργό Πολέµου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ (τον οποίον προσκάλεσε στην Ελλάδα), τον υφυπουργό Πολέµου αρµόδιο για την Αµυντική Πολιτική, Ελµπριτζ Κόλµπι, τον γερουσιαστή Τζέρι Μόραν στα γραφεία της Γερουσίας και τον πρόεδρο της Επιτροπής Αµυνας της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Ρότζερς, στο Κογκρέσο.


Τι μετέφερε ο Δένδιας στην Ουάσινγκτον για τις τουρκικές προκλήσεις

Η αγορά των αεροσκαφών F-35 από τη χώρα µας και οι προκλήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο κυριάρχησαν στις εν λόγω συναντήσεις. Εκτός, δηλαδή, από τα µαχητικά πέµπτης γενιάς που θα παραλάβει η Ελλάδα, µε το πρώτο να αναµένεται το 2028, στις συνοµιλίες πίσω από τις κλειστές πόρτες του αµερικανικού Πενταγώνου, της Γερουσίας και του Κογκρέσου συζητήθηκαν και οι συνεχείς προκλήσεις της Τουρκίας. «Είχα σ’ αυτήν τη συνάντηση τη δυνατότητα να εξηγήσω τις ελληνικές θέσεις σε µια σειρά από ευρύτερα προβλήµατα που αφορούν την περιοχή µας, τις στρατηγικές προκλήσεις τις οποίες αντιµετωπίζουµε και την προσπάθεια που κάνουµε να µεταρρυθµίσουµε τις ελληνικές Ενοπλες ∆υνάµεις, την ‘‘Ατζέντα 2030’’», δήλωσε ο υπουργός Αµυνας.

Σύµφωνα µε πληροφορίες, αυτό το οποίο επεδίωξε ο κ. ∆ένδιας ήταν να εξηγήσει στους Αµερικανούς πως οι προκλήσεις της Αγκυρας συνεχίζονται µε αµείωτη ένταση, θέτοντας σε κίνδυνο την ούτως ή άλλως εύθραυστη σταθερότητα στην περιοχή µας. Αναλυτές χαρακτηρίζουν εύστοχη την τακτική ∆ένδια, εξηγώντας ότι είναι καλό να γνωρίζει η αµερικανική πλευρά τι αντιµετωπίζουµε και ας µη χρειαζόµαστε τη «διαιτησία» της, όπως προσφάτως είπε ο πρωθυπουργός στον Σκάι. «∆εν θεωρώ ότι χρειαζόµαστε επιδιαιτητές ή µεσολαβητές για να συζητήσουµε», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Αρκετοί άκουσαν, αλλά ελάχιστοι παρατήρησαν ότι ο κ. ∆ένδιας, µιλώντας στο οικονοµικό φόρουµ Delphi Forum Washington την περασµένη Τρίτη και αναφερόµενος στην Τουρκία, παραδέχθηκε πως έχει καταγράψει µεν σηµαντική γεωπολιτική διείσδυση τα τελευταία χρόνια -από τη Λιβύη έως την Αφρική και τον Καύκασο- αλλά, όπως είπε, λειτουργεί σε ένα πλαίσιο µη συνεργατικό, επιµένει σε συµµαχίες και συνεργασίες αντίθετες µε τα δυτικά συµφέροντα και αγνοεί συστηµατικά το ∆ιεθνές ∆ίκαιο και το ∆ίκαιο της Θάλασσας.

Με µια εύστοχη µεταφορά, µάλιστα, ο υπουργός έθεσε το ζήτηµα της στρατηγικής σύγκλισης µεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Προτείνοντας ένα «απλό τεστ», όπως το χαρακτήρισε, κάλεσε την Ουάσινγκτον να αποτυπώσει πώς θα ήθελε, βάσει των δικών της συµφερόντων, να είναι η περιοχή σε βάθος δεκαετίας ή εικοσαετίας και στη συνέχεια να γίνει το ίδιο από την Αγκυρα. Οπως είπε, οι δύο αυτές εικόνες του µέλλοντος δύσκολα θα συνέπιπταν, υπογραµµίζοντας έτσι ότι τα στρατηγικά οράµατα των δύο πλευρών είναι διαφορετικά.

Με αυτόν τον τρόπο, έθεσε ευθέως το ερώτηµα προς τις Ηνωµένες Πολιτείες για το ποια κατεύθυνση επιθυµούν να ακολουθήσουν. Ουσιαστικά τους κάλεσε να αναλογιστούν σε ποιον ΝΑΤΟϊκό σύµµαχό τους συµφέρει να ποντάρουν. Παράνοµες διεκδικήσεις Από τη συνέντευξη του κ. ∆ένδια δεν έλειψαν και οι αναφορές στο αφήγηµα της «γαλάζιας πατρίδας». Αναµφίβολα, το αφήγηµα αυτό, το ενεργό casus belli, οι αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών και οι θεωρίες περί «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο ρίχνουν βαριά σκιά πάνω από την επικείµενη συνάντηση των Μητσοτάκη και Ερντογάν.


Πώς προετοιμάζεται η Αθήνα για την κρίσιμη συνάντηση στην Άγκυρα

Φυσικά η Αθήνα δεν εθελοτυφλεί ούτε θεωρεί ότι θα µπορούσε εν µια νυκτί η Αγκυρα να αποσύρει όλες τις παράνοµες διεκδικήσεις που αναπαράγει εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, το γεγονός ότι τις βάζει στο τραπέζι και παράλληλα εκδίδει παράτυπες NAVTEX σαν κι αυτές του Ιανουαρίου, µε τις οποίες grosso modo ζητά από την ελληνική πλευρά να συνεννοείται µαζί της για το πού θα κάνει έρευνες και ασκήσεις στο Αιγαίο, αλλά και NOTAM σαν την προχθεσινή, µε την οποία εγκαλεί την Ελλάδα, επειδή διεξάγει δήθεν παράνοµα αεροπορικές ασκήσεις βορειοδυτικά της Καρπάθου, κοντά σε ακατοίκητες βραχονησίδες, σίγουρα δεν καλλιεργεί υψηλές προσδοκίες για το ΑΣΣ.

Σύµφωνα µε πληροφορίες της «Κυριακάτικης Απογευματινής», η Αθήνα απάντησε µε δική της ΝΟΤΑΜ, απορρίπτοντας όπως πάντα τις τουρκικές αιτιάσεις και προσέρχεται στον διάλογο µε ρεαλισµό. Το δόγµα φαίνεται πως είναι «διατηρούµε ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας, ώστε οι εντάσεις να µην καταλήγουν σε κρίσεις». Μέχρι εκεί. Ούτε συζήτηση για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ είναι εφικτό να ξεκινήσει στο εγγύς µέλλον ούτε πρόκειται να υπογραφεί κάτι «θεαµατικό», π.χ. µια νέα «∆ιακήρυξη των Αθηνών», στο πλαίσιο του ΑΣΣ

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή της Κυριακής