Επειτα από αρκετές αναβολές, µια συνάντηση στη Νέα Υόρκη που ακυρώθηκε την τελευταία στιγµή -µε ευθύνη της Τουρκίας- αλλά και ένα πολύµηνο διπλωµατικό σκωτσέζικο ντους, έφτασε η στιγµή να πραγµατοποιηθεί η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Αγκυρα την ερχόµενη Τετάρτη, στο πλαίσιο του Ανώτατου Συµβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) των δύο χωρών. Η Αθήνα κινείται σε µια λογική «πιστεύουµε στον διάλογο κι ας διαφωνούµε», απαντώντας έτσι κατηγορηµατικά σε εκείνους που αµφισβητούν τη σκοπιµότητα της συνάντησης. «Μην περιµένετε να προκύψει κάποια συµφωνία, µια νέα “∆ιακήρυξη των Αθηνών”, για παράδειγµα. Είµαστε ρεαλιστές. Γειτνιάζουµε µε την Τουρκία, ως εκ τούτου η γεωγραφία µάς υποχρεώνει να συνοµιλούµε. Ετσι αποφεύγονται οι εντάσεις και δεν εξελίσσονται σε κρίσεις», έλεγαν στα «Π» ανώτατοι διπλωµατικοί κύκλοι.

Διαβάστε: Ασκήσεις ετοιµότητας πριν τη συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν στην Άγκυρα: Τι έθεσε ο Δένδιας σε Πεντάγωνο, Γερουσία και Κογκρέσο για τα "αγκάθια" με την Τουρκία

Συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν: Χαμηλές οι προσδοκίες

Από το ρεπορτάζ, λοιπόν, προκύπτει ότι οι προσδοκίες είναι χαµηλές. Ωστόσο, αµφότερες οι πλευρές έδειξαν ότι -αυτήν τη φορά- πραγµατικά επιθυµούσαν να βρεθεί κοινώς αποδεκτή ηµεροµηνία, αλλά και των (πολλών) υπουργών που θα συµµετάσχουν στο ΑΣΣ. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης βρισκόταν σε τακτική επικοινωνία µε τον Τούρκο οµόλογό του για το θέµα το τελευταίο διάστηµα. Ως προς το αντικείµενο των συζητήσεων, ένα είναι βέβαιο. Ελλάδα και Τουρκία δεν αναµένεται να αγγίξουν
τα δύσκολα, ήτοι τη συζήτηση περί οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Από την πλευρά της, η Αγκυρα επιµένει ότι το µείζον ζήτηµα είναι τα χωρικά ύδατα, µε τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, να δηλώνει σε συνεντεύξεις του grosso modo ότι θα... εξυπηρετούσε αν η Ελλάδα συµφωνούσε σε ένα µοντέλο κλιµακωτής επέκτασης των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο. «∆εν δέχοµαι 12 µίλια, εσείς δεν δέχεστε 6 µίλια. Στεκόµαστε, λοιπόν, σε ορισµένα σηµεία, έχουν γίνει διερευνητικές συνοµιλίες στο παρελθόν, έχουν καλυφθεί ορισµένες αποστάσεις. Το ζήτηµα του Αιγαίου δεν είναι ένα άλυτο πρόβληµα. Οσο υπάρχει η βούληση, αυτό το πρόβληµα µπορεί να λυθεί», έλεγε χαρακτηριστικά ο κ. Φιντάν τον Οκτώβριο, επιχειρώντας να δηµιουργήσει κλίµα και να θέσει a priori την ατζέντα.

Ούτε λίγο ούτε πολύ, αυτό που εννοούσε είναι ότι «µπορούµε να τα βρούµε κάπου στη µέση», αγνοώντας σκοπίµως δύο παραµέτρους. Αφενός το γεγονός ότι µιλά για ένα θέµα που αφορά αποκλειστικά και µόνο τη χώρα µας. Η Ελλάδα έχει ξεκαθαρίσει ότι θα προχωρήσει σε επέκταση των χωρικών της υδάτων στο Αιγαίο έως (!) τα 12 ναυτικά µίλια, όποτε κρίνει εκείνη και σίγουρα χωρίς να πάρει την άδεια από τη γείτονα. Αφετέρου, ακόµα και αν εντέλει η ελληνική κυβέρνηση επιλέξει την οδό της κλιµακωτής επέκτασης, ουδείς γνωρίζει αν η Τουρκία θα αποστεί των παράλογων και παράνοµων θέσεών της (αφοπλισµός νησιών, µειωµένη επήρεια νησιών κ.λπ.). Τούτων λεχθέντων, φαίνεται πως οδεύουµε προς µια συζήτηση που θα περιλαµβάνει θέµατα της λεγόµενης «χαµηλής πολιτικής» (πολιτική προστασία, τουρισµός, µετανάστευση) και συνεργασία µεταξύ των υπουργείων των δύο χωρών.

Τα "αγκάθια"

Βεβαίως, το κλίµα δεν είναι το ιδανικό. Εκτός από τη δαµόκλειο σπάθη του ενεργού casus belli, που ρίχνει βαριά σκιά πάνω από κάθε ελληνοτουρκική συνάντηση, υπάρχουν ορισµένα «αγκάθια» που ναρκοθετούν a priori τον διάλογο της ερχόµενης εβδοµάδας. Ορισµένοι εκτιµούν ότι οι NAVTEX... αορίστου χρόνου που εξέδωσε η Τουρκία τις προηγούµενες ηµέρες, µε τις οποίες υπενθυµίζει το σύνολο των αξιώσεών της και ζητά από την ελληνική πλευρά συνεννόηση για το πού θα γίνονται έρευνες και ασκήσεις στο Αιγαίο, αλλά και οι εµπρηστικές ανακοινώσεις του τουρκικού υπουργείου Αµύνης «επιστρατεύτηκαν» σκοπίµως από την Αγκυρα για να κάνουν την Αθήνα να µαταιώσει τη συνάντηση. Επρόκειτο για ένα ιδιότυπο blame game, το οποίο δεν «βγήκε» στην απέναντι πλευρά. Αναφερθείς στις συγκεκριµένες κινήσεις, ο πρωθυπουργός είπε στον ΣΚΑΪ ότι δεν τον εξέπληξαν, τονίζοντας παράλληλα: «Εχουµε την πάγιά µας θέση γι’ αυτές τις NAVTEX και για τον παράνοµο νοµικά χαρακτήρα τους. Και σίγουρα η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν, αν, παραδείγµατος χάρη, θέλει να κάνει µία ηλεκτρική διασύνδεση µεταξύ ελληνικών νησιών στο Αιγαίο».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επίσης σκοπίµως τόνισε ότι δεν χρειαζόµαστε «διαιτητές», αναφερόµενος στις ΗΠΑ. Αναλυτές εκτιµούν ότι είναι προτιµότερο να... τα βρούµε µεταξύ µας, παρά να στρέψουµε το βλέµµα του απρόβλεπτου προέδρου Τραµπ στην περιοχή. ∆ιότι κάτι τέτοιο ίσως να έκανε την Ουάσιγκτον να προκρίνει µια «λύση» που να µην εξυπηρετούσε απαραιτήτως τον έχοντα το ∆ιεθνές ∆ίκαιο µε το µέρος του (δηλαδή την Ελλάδα), αλλά να έδινε χώρο στις επιδιώξεις της Τουρκίας. Αξίζει να σηµειωθεί ότι στις επαφές που είχε ο Νίκος ∆ένδιας στο αµερικανικό Πεντάγωνο µε τον υπουργό Πολέµου, Πιτ Χέγκσεθ, αλλά και στις συζητήσεις του µε ανθρώπους που έχουν ρόλο-κλειδί σε σηµαντικά think tanks, γνωστοποίησε τις ελληνικές θέσεις σε µια σειρά από ευρύτερα προβλήµατα που αφορούν την περιοχή µας και τις στρατηγικές προκλήσεις τις οποίες αντιµετωπίζουµε ως χώρα.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά».