Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, το καλοκαίρι του 2023, λίγο μετά την επανεκλογή της Νέας Δημοκρατίας στην εξουσία, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκαν και συμφώνησαν να συγκληθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας. Η συμφωνία των δύο ηγετών προέβλεπε επίσης την ενεργοποίηση πολλαπλών διαύλων επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Αυτούς ακριβώς τους διαύλους θέλει να κρατήσει σήμερα ανοιχτούς το Μέγαρο Μαξίμου, που επιδιώκει επίσης την εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία, σε μια διεθνή συγκυρία γεμάτη αβεβαιότητα και αστάθεια, αλλά και μέσα σε ένα περιβάλλον που έχει επιβαρυνθεί από τις προκλητικές δηλώσεις και ενέργειες Τούρκων κυβερνητικών αξιωματούχων το τελευταίο διάστημα.

Διαβάστε: Συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν: Οι χαμηλές προσδοκίες, τα "αγκάθια" και ο γεωγραφικά υποχρεωτικός διάλογος


Συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν στην Άγκυρα: Τι κρύβει η συνάντηση για Ελλάδα και Τουρκία, το κρίσιμο τεστ των ελληνοτουρκικών σχέσεων

Το ΑΣΣ συνήλθε τελικά το Δεκέμβριο του 2023, για πρώτη φορά τότε μετά από επτά χρόνια και χρειάστηκε να περάσουν άλλα δύο χρόνια για να αποφασιστεί ξανά η σύγκλησή του, που θα γίνει αυτή την Τετάρτη στην Άγκυρα. «Βεβαίως δεν συμφωνούμε σε όλα με την Τουρκία. Η μία βασική διαφορά που αναγνωρίζουμε αφορά στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για διαφορά που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξη που παραχώρησε στον αρχισυντάκτη του περιοδικού «Foreign Policy», Ravi Agrawal. «Ωστόσο, θεωρώ ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε εργαστεί με εποικοδομητικό τρόπο ώστε να αποκλιμακώσουμε τις εντάσεις και να αναγνωρίσουμε πως, ακόμη και αν δεν μπορούμε να επιλύσουμε αυτό το σημαντικό ζήτημα -το οποίο παραμένει άλυτο εδώ και πολλές δεκαετίες- μπορούμε να διατηρούμε μια λειτουργική και παραγωγική σχέση σε επιμέρους τομείς». Αναφερόμενος στη συνάντηση της προσεχούς Τετάρτης, ανέφερε ότι θα διατυπώσει ξεκάθαρες θέσεις ως προς τη βασική μας διαφορά, αλλά και με στόχο να αξιοποιήσουμε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια. Μιλώντας χθες στο Ertnews, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης σχολίασε πως παρά τις συνθήκες έντασης που συχνά υπάρχουν με την Άγκυρα, η συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου βοηθά στο να «διαμορφώσεις συνθήκες ειρηνικής συνύπαρξης στη περιοχή».

Η διαφορά που θα τεθεί επί τάπητος

Όπως αναγνωρίζουν στην κυβέρνηση, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτηση για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς που αναγνωρίζει η Ελλάδα ότι μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις. Εξάλλου, το κλίμα αυτό, όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα τα τελευταία δυόμιση χρόνια, όπως:

- Τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα,

- ⁠Την καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο μεταναστευτικό-προσφυγικό και τη συνολική μείωση των ροών,

- ⁠Τη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε δώδεκα νησιά του Αιγαίου

- Την εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.

Η πρώτη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον πρόεδρο της Τουρκίας έπειτα από ενάμιση χρόνο (η τελευταία συνάντησή τους πραγματοποιήθηκε το Σεπτέμβριο του 2024 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη) και η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι σε κάθε περίπτωση σημαντικές και αναμένεται να υπογραμμίσουν την αναγκαιότητα των ανοικτών διαύλων για την αποφυγή κρίσεων και την αποκλιμάκωση εντάσεων. «Η ύπαρξη καναλιών επικοινωνίας μπορεί να φανεί εξαιρετικά χρήσιμη στο απευκταίο σενάριο έντασης, με στόχο την ταχύτερη δυνατή αποκλιμάκωση, εάν, ο μη γένοιτο, προέκυπτε οποιαδήποτε ένταση, να την εκτονώσουμε σχετικά γρήγορα», ανέφερε (στο Πρώτο Θέμα) ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης τόνισε (στο mononews) ότι «η κυβέρνηση προασπίζεται στην πράξη, κι όχι με λόγια, τα εθνικά μας συμφέροντα. Ωστόσο η θέση μας είναι σταθερά υπέρ του διαλόγου με την Τουρκία. Διότι είναι προτιμότερο να συνομιλείς με τον γείτονά σου, ακόμα κι αν δεν προκύπτει κάποια ουσιαστική εξέλιξη, παρά το αντίθετο».


"Έμπειροι ηγέτες"

Όπως μεταδίδει από την Κωνσταντινούπολη η Deutsche Welle, λίγα 24ωρα πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν την Τετάρτη στην Άγκυρα, τα τουρκικά ΜΜΕ αναλύουν τις προοπτικές που θα προκύψουν από την σημαντική αυτή συνάντηση και τονίζουν τη δήλωση του Έλληνα πρωθυπουργού ότι ο ίδιος και ο πρόεδρος Ερντογάν «είναι έμπειροι ηγέτες», πράγμα που υπονοεί, σύμφωνα με τα φιλοκυβερνητικά τουρκικά μέσα, ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «δεν βλέπει ένταση και θέλει να συνεχιστούν τα ήρεμα νερά. Στέλνει επομένως το μήνυμα ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν θα αποτελέσουν πηγή αστάθειας, με έμφαση στο ότι «οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί» και πως οι δύο χώρες «πρέπει να ζουν η μια δίπλα στην άλλη».