Ο επαναπροσδιορισμός του γεωπολιτικού χάρτη στη Μέση Ανατολή κάτω από τις μη προβλέψιμες κινήσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αποτελούν ένα ισχυρό κίνητρο που οδηγεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο τραπέζι του διαλόγου. Σε δύο 24ωρα οι δύο ηγέτες θα προεδρεύσουν του 6ου γύρου του ελληνοτουρκικού διαλόγου στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας αποτυπώνοντας έναν ισχυρό συμβολισμό καλής γειτνίασης με ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών.

Διαβάστε: Συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν στην Άγκυρα: Τα "ήρεμα νερά", τα ανοιχτά κανάλια και το κρίσιμο τεστ των ελληνοτουρκικών σχέσεων

Τραμπ, Μέση Ανατολή και ελληνοτουρκικά: Γιατί το τραπέζι των διαπραγματεύσεων επιστρέφει με αβέβαιες προοπτικές, τι λέει στο parapolitika.gr ο Κώστας Υφαντής

Για τα μείζονα ωστόσο ζητήματα Αθήνα και Άγκυρα (απευθυνόμενοι κυρίως στο εσωτερικό ακροατήριο) έσπευσαν να επαναδιατυπώσουν τις πάγιες θέσεις τους. Την περασμένη εβδομάδα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με δύο συνεντεύξεις του (ΣΚΑΙ, Foreign Policy) αλλά και οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Άμυνας Νίκος Δένδιας έθεσαν το πλαίσιο των εθνικών ζητημάτων με τις οποίες θα μεταβούν στη συνάντηση της Τετάρτης. Αλλά και η Τουρκία έδωσε το στίγμα της, παραμένοντας στις μαξιμαλιστικές της αξιώσεις στο Αιγαίο.

Όπως έγραψε στο κρατικό τουρκικό πρακτορείο Anadolou, ο Altuğ Günal (αν. καθηγητής στο τμήμα Διεθνών Σχέσεων, του Πανεπιστημίου «Ege»), η Τουρκία με τις NAVTEX που εξέδωσε «έκανε στρατηγικά ορατή τη θέση της στο Αιγαίο». Σ’ ένα εκτενές άρθρο υποστήριξε ότι «στόχος της Τουρκίας ήταν να διευκρινίσει τις κόκκινες γραμμές της και να εδραιώσει τη θέση της ενόψει της αναμενόμενης επίσκεψης του Μητσοτάκη στην Άγκυρα. Είναι επίσης πιθανό αυτό να είχε σχεδιαστεί ως προληπτική κίνηση ενάντια στην πρόσφατη ανανεωμένη τάση της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια».

"Χαμηλές" προσδοκίες

Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Κώστας Υφαντής, υποστηρίζει στο parapolitika.gr, ότι δεν υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες από τη συνάντηση της Τετάρτης «οι προσδοκίες είναι πολύ χαμηλές, για να μην πω μηδαμινές στο ότι θα μπορούσε να υπάρξει πρόοδος ως προς τα μείζονα ζητήματα της οριοθέτησης. Και η Αθήνα δεν περιμένει από την Τουρκία κάποια ουσιαστική διαφοροποίηση. Άρα είμαστε πολύ μακριά. Ακόμα και από την έναρξη μιας διαδικασίας ουσιαστικού διαλόγου. Γιατί η διαδικασία προσχηματικά υφίσταται, είναι ο πολιτικός διάλογος ο οποίος όμως υφίσταται για να λέμε ότι υπάρχει ένα πλαίσιο για να συζητήσουμε».

Εξάλλου και ο Τούρκος καθηγητής Altuğ Günal αναφέρει στο άρθρο του ότι «σε αντίθεση με όσα υποστηρίζονται στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, η επίσκεψη Μητσοτάκη δεν κατέχει σημαντική θέση στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας. Στην τρέχουσα συγκυρία, οι προτεραιότητες και οι τομείς εστίασης της Τουρκίας είναι πολύ διαφορετικοί».

Πράγματι, η συγκυρία που πραγματοποιείται η συνάντηση ρίχνει βαριά τη σκιά της. Σύμφωνα με τον καθηγητή Διεθνών Σχέσεων Κώστα Υφαντή «Η γεωπολιτική συγκυρία είναι πολύ δύσκολη. Υπάρχει ένας Αμερικανός Πρόεδρος ο οποίος δεν ενδιαφέρεται για διαπραγματεύσεις ή μάλλον για διαδικασίες ουσιαστικών μακρόσυρτων διαπραγματεύσεων. Αν βρεθούμε - εννοώ τα ελληνοτουρκικά - στο ραντάρ του, το πιθανότερο είναι ότι θα ασκήσει πίεση και εκβιασμούς έτσι ώστε το ζήτημα να κλείσει όσο πιο γρήγορα γίνεται με μία ταχύτατη συμφωνία που του αρέσει, ένα rapid deal όπως λέει, με βάση τις αμερικανικές προτεραιότητες και τα αμερικανικά συμφέροντα. Ούτε η Αθήνα βεβαίως, αλλά νομίζω ούτε και η Άγκυρα θα θέλει να ξεκινήσει μια διαδικασία υπό την πίεση μιας άφιλης αμερικανικής διοίκησης».

Σημαντική συνάντηση

Πάντως, και μόνο το γεγονός, ότι Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχουν να συναντηθούν από τις 24 Σεπτεμβρίου 2024, θεωρείται από μόνο του, σημαντικό. Οι εξελίξεις που έχουν προκύψει από τότε έχουν επίδραση και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η αλλαγή στην ευρωατλαντική συμμαχία με την νέα πολιτική Τραμπ, αλλά και η αποδυνάμωση του ρόλου πλέον του ΝΑΤΟ στο οποίο Ελλάδα και Τουρκία είναι σύμμαχες χώρες επιφέρουν αλλαγή στρατηγικής και στην τακτική που καλούνται να ακολουθήσουν έναντι της υπερδύναμης. Δεδομένου και της σύγκλισης στις 19 Φεβρουαρίου του «Συμβούλιου Ειρήνης» του Τραμπ στην Ουάσιγκτον, οι δύο ηγέτες κατά τη συνάντησή τους στο Λευκό Παλάτι, θα έχουν στραμμένο το μάτι τους και στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού.