Χαρακτήρα πολιτικού προεκλογικού αφηγήµατος και διληµµάτων για τις επόµενες κάλπες αναµένεται να λάβει η Αναθεώρηση του Συντάγµατος, µε τη σχετική διαδικασία να κλείνει στη Βουλή τον Ιούλιο (ίσως, δε, και τον Σεπτέµβριο), λίγους µήνες δηλαδή πριν από την προκήρυξη εθνικών εκλογών. Η Νέα ∆ηµοκρατία, ελλείψει ισχυρού πόλου αντιπολίτευσης, παρουσιάζει µια δυσκολία να χτίσει ένα πειστικό αφήγηµα µε χαρακτήρα διλήµµατος, να προβάλει ένα διακύβευµα και να συσπειρώσει, έτσι, πιο αποτελεσµατικά τη βάση της.


Διαβάστε: Μητσοτάκης: Μέσα στον Μάρτιο η τελική εισήγηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση - Mηδενική ανοχή στους διακινητές μεταναστών

Συνταγματική Αναθεώρηση: Τι κρύβεται πίσω από το πολιτικό αφήγημα

Η συζήτηση για το Σύνταγµα εµπεριέχει εµβληµατικές παρεµβάσεις, από την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστηµίων µέχρι τη µερική άρση -υπό όρους και προϋποθέσεις- της µονιµότητας στο ∆ηµόσιο. Θέλουν, λοιπόν, οι πολίτες την αναθεώρηση του Αρθρου 16 του Συντάγµατος, που προβλέπει το µονοπώλιο του κράτους στην ανώτατη Εκπαίδευση, ώστε να ανοίξει ο δρόµος για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστηµίων στη χώρα; Θέλουν, π.χ., µια πιο ισχυρή και συνταγµατικά κατοχυρωµένη προστασία του περιβάλλοντος; Αυτά τα ερωτήµατα θα τεθούν από τη Νέα ∆ηµοκρατία στην κοινωνία προεκλογικά και θα σχετίζονται άµεσα µε τη διαδικασία που πρόσφατα θα έχει ολοκληρωθεί στη Βουλή για την πρώτη φάση της αναθεώρησης.

Θυµίζουµε, εξάλλου, ότι η παρούσα Βουλή είναι η προτείνουσα. Με πλειοψηφία των τριών πέµπτων του όλου αριθµού των µελών της (180 βουλευτές, δηλαδή) σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν µεταξύ τους τουλάχιστον έναν µήνα, καθορίζονται όλες οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν. Η επόµενη Βουλή, όποια δηλαδή προκύψει από τις εθνικές εκλογές το 2027, είναι αυτή η οποία, κατά την πρώτη σύνοδό της, αποφασίζει µε την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθµού των µελών της (151 βουλευτές, δηλαδή) σχετικά µε τις αναθεωρητέες διατάξεις. Aν πάλι η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγµατος περάσει µε πάνω από 151 βουλευτές, αλλά όχι 180, τότε η επόµενη Bουλή µπορεί να αποφασίσει σχετικά µε τις αναθεωρητέες διατάξεις µόνο µε πλειοψηφία 180 βουλευτών και άνω.


Το πολιτικό σύστημα και τα ζητήματά του 

Το Αρθρο 16 θα είναι στον βασικό πυρήνα των αλλαγών, καθώς θα πρόκειται -εφόσον βρεθεί η πλειοψηφία των 180 βουλευτών και το στηρίξει- για µια ιστορική µεταρρύθµιση για τα ελληνικά δεδοµένα. Πέραν τούτου, όπως έχει επισηµάνει σε ανύποπτο χρόνο ο πρωθυπουργός, «υπάρχουν ζητήµατα που αφορούν το ίδιο το πολιτικό σύστηµα και το πώς µπορούµε να παρέµβουµε ενδεχοµένως και στον εκλογικό νόµο και στη διάρθρωση της εξουσίας», εννοώντας, δηλαδή, µια συνταγµατική, επί της ουσίας, κατοχύρωση του λεγόµενου «επιτελικού κράτους», αλλά και την πιο ισχυρή «θωράκιση» του συστήµατος των σταθερών τετραετών εκλογικών κύκλων.

Σταθερή θέση της Ν.∆. επί προεδρίας Μητσοτάκη είναι ότι χρήζουν αναθεώρησης και τα άρθρα 78 (Νόµοι φορολογικού περιεχοµένου) και 79 (Προϋπολογισµός, απολογισµός, γενικός ισολογισµός) του Συντάγµατος. Οπως έχει τονίσει ο ίδιος, «αν η χώρα µας κινηθεί τελικά στην κατεύθυνση συνταγµατικά κατοχυρωµένων δηµοσιονοµικών κανόνων, µε άµεση ενσωµάτωση και µεταγενέστερη εφαρµογή, προφανώς αυτό θα βοηθήσει πάρα πολύ στο να αποκατασταθεί η εµπιστοσύνη στη χώρα. ∆ιότι η αξιοπιστία µας µόνο να ενισχυθεί µπορεί µέσα από την αποφασιστικότητα για τήρηση της δηµοσιονοµικής πειθαρχίας την οποία θα αποδείξει η εισαγωγή πρόβλεψης τήρησης αυτής της πειθαρχίας στο ίδιο το Σύνταγµά µας».

Αλλες διατάξεις για τις οποίες η Ν.∆. δεν βρήκε τις απαιτούµενες συναινέσεις στην τελευταία αναθεώρηση και αναµένεται τώρα να τις επαναφέρει είναι το Αρθρο 2, για τη διασφάλιση ευρωπαϊκού προσανατολισµού της χώρας, το Αρθρο 4, για την κατοχύρωση ισότητας ευκαιριών και αξιοκρατίας, και το Αρθρο 17, για να εφαρµόζονται οι διατάξεις περί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης και στην περίπτωση απαλλοτριώσεων που κηρύσσονται κατ’ εφαρµογή πολεοδοµικής, χωροταξικής ή αρχαιολογικής νοµοθεσίας.

Αναµένεται, επίσης, να µπει στα προς αναθεώρηση άρθρα το 25, ώστε το κράτος να µεριµνά για τη διασφάλιση συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης όλων των πολιτών µέσω ενός συστήµατος ελάχιστου εγγυηµένου εισοδήµατος και να ενθαρρύνει µε θετικές δράσεις τον εθελοντισµό, το 29, για να διενεργείται ο έλεγχος των εκλογικών δαπανών των κοµµάτων και των υποψήφιων βουλευτών από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ίσως, δε, ακόµα και το 41, που θα περιορίζει τη δυνατότητα διάλυσης της Βουλής µε πρόταση της κυβέρνησης για εθνικό θέµα εξαιρετικής σηµασίας και θα καθιερώνει, έτσι, σταθερούς εκλογικούς κύκλους.

Εκλογή προέδρου

Στον πυρήνα των προτάσεων της κυβέρνησης θα είναι η αλλαγή του Αρθρου 30, που προβλέπει ότι «ο Πρόεδρος της ∆ηµοκρατίας εκλέγεται από τη Bουλή για περίοδο πέντε ετών […]. Eπανεκλογή του ίδιου προσώπου επιτρέπεται µία φορά µόνο». Στο Μέγαρο Μαξίµου εκτιµούν ότι ο θεσµός πρέπει να προστατευθεί πιο αποτελεσµατικά και να µείνει µακριά από κοµµατικές σκοπιµότητες, γι’ αυτό και η εισήγηση της πλειοψηφίας θα είναι η θητεία να είναι εξαετής και να µην µπορεί να ανανεωθεί.

Το Αρθρο 86, για το οποίο τόση συζήτηση έχει γίνει, προβλέπει πως «µόνο η Βουλή έχει την αρµοδιότητα να ασκεί δίωξη κατά όσων διατελούν ή διετέλεσαν µέλη της κυβέρνησης ή υφυπουργοί για ποινικά αδικήµατα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους». Το άρθρο δεν θα απαλειφθεί, αλλά ο ρόλος της Βουλής θα περιοριστεί, δίνοντας περισσότερο χώρο στον ρόλο της ∆ικαιοσύνης. «Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συµµετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του Αρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζοµαι εδώ και 20 χρόνια», ανέφερε στο τηλεοπτικό του µήνυµα την περασµένη ∆ευτέρα ο πρωθυπουργός. «Oι προαγωγές στις θέσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συµβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου ενεργούνται µε Προεδρικό ∆ιάταγµα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συµβουλίου, µε επιλογή µεταξύ των µελών του αντίστοιχου ανώτατου δικαστηρίου», γράφει το Αρθρο 90 του Συντάγµατος. Η αλλαγή στον τρόπο ανάδειξης της ηγεσίας των τριών ανώτατων δικαστηρίων της χώρας είναι ένα ζήτηµα που έχει απασχολήσει τον δηµόσιο διάλογο. Ο κ. Μητσοτάκης µίλησε για «πιο ουσιαστική συµµετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, µία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της ∆ικαιοσύνης».

Σε σχέση µε τη συνταγµατική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο ∆ηµόσιο, που θα µπορεί δυνητικά να οδηγεί ακόµα και σε απόλυση, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, επεσήµανε πως «εµείς πάµε σε µια λογική αξιολόγησης της αποδοτικότητας, της συνέπειας και όχι απαραιτήτως για να φτάσει στην απόλυση, αλλά ακόµα και στην επιβράβευση».

Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά