Δύο μεγάλα έργα στην Αττική μπορεί να πάρουν μπροστά το προσεχές διάστημα, με την αξιοποίηση ενός ξεχασμένου «εργαλείου», αυτό των πρότυπων προτάσεων. Πρόκειται για τον αυτοκινητόδρομο Οινόφυτα - Ελευσίνα και για την επέκταση της Αττικής Οδού προς τα νότια (Βουλιαγμένης), προς τα ανατολικά (λιμάνι Ραφήνας) και προς τα Καλύβια, ώστε να διευκολύνει την πρόσβαση στο λιμάνι του Λαυρίου.

Διαβάστε: Οι 20 προτάσεις-κλειδιά για λύση του κυκλοφοριακού: Τι εξετάζει η κυβέρνηση

Το πρόβλημα με τις οδικές υποδομές, αλλά και με αυτές των μέσων σταθερής τροχιάς, είναι δεδομένο και σχετίζεται και με την οικονομική καχεξία της δεκαετίας της κρίσης, που δεν επέτρεψε την υλοποίηση κάποιου μεγάλου έργου. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκοί πόροι που ήταν διαθέσιμοι, π.χ., τις δεκαετίες του ’80, του ’90 ή του 2000 για αυτοκινητόδρομους και για μετρό δεν υπάρχουν πια: Τόσο στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ (2021- 2027) όσο και στην επόμενη (2028-2034), η συνολική χρηματοδότηση για τον σκοπό αυτό προς την Ελλάδα θα ξεπερνά μετά βίας τα 2 δισ. ευρώ.

Κυβερνητικό focus στο κυκλοφοριακό

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, έχουν συζητήσει εδώ και καιρό, σύμφωνα με πληροφορίες, την ενεργοποίηση του νομοθετικού εργαλείου των πρότυπων προτάσεων, προκειμένου να προχωρήσουν ταχύτερα οι διαδικασίες για την υλοποίηση έργων προτεραιότητας, όπως οι παρεμβάσεις στις οδικές υποδομές στην Αττική, που ασφυκτιά με το κυκλοφοριακό.

Υπενθυμίζουμε ότι το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο υπάρχει από το 2022, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει βρει εφαρμογή στην πράξη και ο κ. Δήμας έχει λάβει το «πράσινο φως» από το Μέγαρο Μαξίμου για να προωθήσει αλλαγές στην κατεύθυνση της απλοποίησης της διαδικασίας, ώστε να διευκολυνθεί η υποβολή σχετικών προτάσεων από την αγορά, αλλά και η αξιολόγησή τους από τις υπηρεσίες του υπουργείου.

Με βάση τον υφιστάμενο Νόμο 4903/22, ο θεσμός των πρότυπων προτάσεων για έργα υποδομής προτείνεται ως μια εναλλακτική λύση στην παραδοσιακή μέθοδο σύλληψης και ωρίμανσης έργων υποδομών. Ειδικότερα, ο ιδιωτικός τομέας αναλαμβάνει πρωτοβουλία και συμμετοχή στον εντοπισμό και την ωρίμανση ενός έργου, συμπληρωματικά προς τον σχεδιασμό του κράτους, με σκοπό την επιτάχυνση της ωρίμανσης, της δημοπράτησης και της υλοποίησης έργων υποδομών με τη συμβολή του ιδιωτικού τομέα.


Απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου για έργα προτεραιότητας

Για παράδειγμα, μια εταιρεία μπορεί να εισηγηθεί στο υπουργείο την κατασκευή ενός δρόμου υποβάλλοντας έναν πλήρη φάκελο, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι αναγκαίες μελέτες, χωρίς δηλαδή να χρειάζεται το κράτος να ακολουθήσει την «παραδοσιακή» διαδικασία της προκήρυξης ενός διαγωνισμού για τις μελέτες και, ακολούθως, ενός δεύτερου διαγωνισμού για την υλοποίηση του έργου.

Ωστόσο, τέσσερα χρόνια σχεδόν μετά την πρώτη ρύθμιση, πληροφορίες αναφέρουν ότι μόλις τρεις προτάσεις έχουν κατατεθεί στο υπουργείο μέσα σε αυτό το διάστημα και γι' αυτό κρίθηκε αναγκαίο να απλοποιηθεί το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο, με δύο ουσιαστικές μεταβολές: Πρώτον, την άρση του χρονικού περιθωρίου του ημερολογιακού τριμήνου που θέτει ο νόμος για την υποβολή των προτάσεων και εκτιμάται πως αποτελεί πρόσκομμα στη διαδικασία. Δεύτερον, την άρση της υποχρέωσης να εξετάζονται υποχρεωτικά κατά προτεραιότητα οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί πρώτες με χρονολογική σειρά και όχι αυτές που κρίνει η αρμόδια επιτροπή του υπουργείου.

Πρακτικά, όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, αυτό σημαίνει πως αν σήμερα υποβληθούν δύο προτάσεις, πρώτα μία για ένα έργο στην Αττική και αργότερα μια άλλη για ένα έργο στην περιφέρεια, το υπουργείο θα έπρεπε υποχρεωτικά να ανοίξει τον φάκελο και να αξιολογήσει την πρόταση για το έργο της Αττικής, ακόμα και αν έκρινε ότι το έργο στην περιφέρεια έχει καλύτερες προϋποθέσεις υλοποίησης ή μεγαλύτερη χρησιμότητα. Αυτό, λοιπόν, αλλάζει, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ταχύτητα και ευελιξία στην αξιολόγηση των πρότυπων προτάσεων.


Οι δύο προτάσεις που έχουν κατατεθεί

Με τις προτεινόμενες διατάξεις του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών εξορθολογίζεται η διαδικασία κατάθεσης και εξέτασης των πρότυπων προτάσεων. Επιπλέον, απαλείφονται διαφοροποιήσεις που υφίστανται στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων, κατόπιν έγκρισης πρότυπης πρότασης, με τη διαγωνιστική διαδικασία όλων των υπόλοιπων δημοσίων συμβάσεων.

Φιλοδοξία της κυβέρνησης είναι οι αλλαγές αυτές να συμβάλουν αφενός στο να προχωρήσει η εξέταση των ήδη κατατεθειμένων πρότυπων προτάσεων και αφετέρου στο να υποβληθούν και νέες.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο προτάσεις που έχουν κατατεθεί και μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου θα μπορέσουν πιο εύκολα και γρήγορα να «τρέξουν» είναι οι ακόλουθες:

  • Κατασκευή αυτοκινητόδρομου Οινόφυτα - Ελευσίνα, που θα συμβάλει αποφασιστικά στην αποσυμφόρηση του Κηφισού, αφού με την παράδοσή του χιλιάδες αυτοκίνητα και φορτηγά θα παρακάμπτουν καθημερινά την Αττική, καθώς, ούτως ή άλλως, δεν είναι ο τελικός προορισμός τους: Αναγκαστικά σήμερα περνούν από τον Κηφισό κινούμενοι από την Πελοπόννησο και τη Δυτική Ελλάδα προς την Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα και αντίστροφα.
  • Τριπλή επέκταση της Αττικής Οδού: Προς τα νότια, με ένα νέο τμήμα, σχεδόν εξ ολοκλήρου υπόγειο (η λεγόμενη σήραγγα Ηλιούπολης), το οποίο θα ενώνει τον Καρέα με το Ελληνικό, αποτελώντας προέκταση της Δυτικής Περιφερειακής Υμηττού μέχρι τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης. Προς τα ανατολικά, με επέκταση που θα ξεκινάει από τα Σπάτα και θα φτάνει στο λιμάνι της Ραφήνας. Προς το λιμάνι του Λαυρίου, με επέκταση στα Καλύβια, που θα καταλήγει πάνω στη Λεωφόρο Λαυρίου.

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά