Τον Σεπτέμβριο του 2024, στη Νέα Υόρκη, πραγματοποιήθηκε η έκτη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν μέσα σε μόλις 14 μήνες, κάτι που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία των δύο χωρών. Έπρεπε να περάσει ωστόσο σχεδόν ενάμισι έτος για να συναντηθεί ξανά ο Έλληνας πρωθυπουργός με τον Τούρκο πρόεδρο, αυτή τη φορά στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών. Οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο, η χωροθέτηση των θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο, οι συμφωνίες για έρευνες για υδρογονάνθρακες νότια της Κρήτης, η στενή σχέση Ελλάδας-Ισραήλ είχαν προκαλέσει έντονη ενόχληση στην τουρκική κυβέρνηση, που το είχε δείξει είτε εμμέσως είτε άμεσα και κυνικά.

Διαβάστε: Ερντογάν για συνομιλίες με Μητσοτάκη: "Ακανθώδη, αλλά όχι άλυτα τα ζητήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο στη βάση του διεθνούς Δικαίου"

Έπειτα από έντονες και πολύμηνες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις και διπλωματικές κινήσεις, κατέστη εφικτό οι δύο ηγέτες να καθίσουν ξανά στο ίδιο τραπέζι, να συζητήσουν για περίπου μιάμιση ώρα και στις κοινές τους δηλώσεις που ακολούθησαν να δείξουν μια συναντίληψη σε ένα κατά βάση θέμα: την αποκλιμάκωση της προϋπάρχουσας έντασης, την περαιτέρω εξομάλυνση των σχέσεων και τη διατήρηση της σχετικής ηρεμίας μεταξύ των δύο χωρών. Οι επτά συμφωνίες που υπεγράφησαν μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων υπουργών, καθώς και η Κοινή Διακήρυξη δείχνουν ότι στα αποκαλούμενα ζητήματα χαμηλής πολιτικής οι δύο χώρες έχουν πετύχει την τελευταία τριετία να βρίσκουν λύσεις και να ξεπερνούν τα εμπόδια.

Δεν έριξε "λάδι στη φωτιά" ο Ερντογάν

Μακριά από τις «δηλητηριώδεις» δηλώσεις του Ομέρ Τσελίκ και του Χακάν Φιντάν των τελευταίων ημερών, ο Ταγίπ Ερντογάν έδειξε στις δηλώσεις του ότι δεν είχε πρόθεση να ρίξει λάδι στη φωτιά και πέραν της αναφοράς σε «τουρκική μειονότητα» της Θράκης, κινήθηκε σε ήπιους και φιλικούς τόνους. Η αναφορά μάλιστα αυτή απαντήθηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που έκανε λόγο για θρησκευτική μειονότητα στη Θράκη, είπε ότι οι «Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με χριστιανούς συμπολίτες μας» και μίλησε για «γέφυρες φιλίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών μας» από τις δύο μειονότητες σε Ελλάδα και Τουρκία.

Οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν στην προοπτική επίλυσης της διαφοράς των θαλάσσιων ζωνών, ωστόσο η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης είναι ακόμα μακριά, καθώς σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες δεν έχει βρεθεί καν κοινός τόπος για το πλαίσιο και τη διαδικασία που θα οδηγήσει εκεί.

Μία σημαντική επισήμανση όσον αφορά τις δηλώσεις των δύο ηγετών έχει να κάνει με την αναφορά του κ. Μητσοτάκη στην «απειλή», μία έμμεση πλην σαφής αιχμή για το casus belli, αλλά και για τις γκρίζες ζώνες. Πριν από λίγους μήνες, από το βήμα της ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός είχε πει ότι η Τουρκία «όσο επιμένει σε casus belli απέναντι στην Ελλάδα, όσο επιμένει να εγείρει ζητήματα γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο, δεν πρόκειται να μπει στο πρόγραμμα SAFE. Η Ελλάδα δεν θα το επιτρέψει». Από την Άγκυρα, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι «είναι καιρός να αρθεί κάθε απειλή μεταξύ μας», θέτοντας για πρώτη φορά δημόσια ενώπιον του κ. Ερντογάν το ζήτημα αυτό.