Στάση αναμονής τηρεί το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για το ενδεχόμενο ενεργοποίησης μέτρων στήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων, εφόσον χρειαστεί, έχοντας το βλέμμα στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην πορεία των τιμών του πετρελαίου. Μάλιστα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, δίνει μια πρώτη εικόνα για την κατάσταση, αλλά τα κυβερνητικά μέτρα εξηγώντας πότε και τι μπορεί να τα θέσει σε εφαρμογή.

«Η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει και την αντίδρασή μας. Αν πρόκειται για μια βραχύβια αναταραχή, δεν θα υπάρξει ανάγκη για μέτρα. Αν όμως η κρίση αποκτήσει μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια, τότε θα εξετάσουμε το ενδεχόμενο να αξιοποιήσουμε τα εργαλεία που διαθέτουμε» εξηγεί σε συνεντευξή του στην εφημερίδα "Πρώτο Θέμα" ο κ. Πιερρακάκης.

Σύμφωνα με τον υπουργό, «ένα επίπεδο σημαντικά πάνω από τα 100 δολάρια για αρκετές εβδομάδες θα ήταν ασφαλώς ένα σημείο που θα απαιτούσε μεγαλύτερη προσοχή και επανεκτίμηση της κατάστασης. Ωστόσο, δεν βρισκόμαστε σήμερα εκεί. Η κρίση ξεκίνησε από σχετικά χαμηλά επίπεδα τιμών στο πετρέλαιο, κάτι που δίνει περιθώριο απορρόφησης των πρώτων κραδασμών».

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι επηρεάζεται η δυναμική βασικών πυλώνων της ελληνικής οικονομίας, όπως ο τουρισμός και οι επενδύσεις, αλλά «άν η ένταση συνεχιστεί για πολύ, τότε προφανώς θα αξιολογήσουμε προσεκτικά τα δεδομένα και τις πιθανές επιπτώσεις», αναφέρει ο υπουργός.
Σημειώνει δε, πως κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια τη διάρκεια της σημερινής κρίσης, όμως οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης παρατεταμένης σύγκρουσης στη γειτονιά μας θα αποτυπωθούν στην ενέργεια, στις μεταφορές, στις αγορές και τελικά στις τιμές των προϊόντων.

«Γι’ αυτό πρέπει να κινηθούμε γρήγορα και συντονισμένα, ώστε να περιορίσουμε τις πιέσεις και να προστατεύσουμε από κοινού την οικονομία και τους πολίτες μας», προσθέτει.

Διαβεβαιώνει δε, την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις.
«Τα σημερινά γεγονότα έχουν ορισμένες κοινές πτυχές με εκείνα του 2022, υπό την έννοια ότι βλέπουμε πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, που ενδέχεται να επηρεάσουν τις οικονομίες και τα νοικοκυριά. Ωστόσο, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα σήμερα είναι σαφώς πιο ανθεκτική από ό,τι το 2022. Τότε η οικονομία έβγαινε μόλις από την κρίση της πανδημίας. Σήμερα διαθέτει πιο στέρεα θεμέλια, διπλάσιους ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με την Ευρώπη και καλύτερα δημόσια οικονομικά.

Παράλληλα, η ενεργειακή μας εξάρτηση είναι μικρότερη. Η χώρα έχει αυξήσει σημαντικά τη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και έχει διαφοροποιήσει τον ενεργειακό της εφοδιασμό. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η πρόσφατη συμφωνία για τον κάθετο διάδρομο, που αφορά στη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Κεντρική Ευρώπη μέσω Ελλάδας.
Όλα αυτά ενισχύουν την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις».


Μέτρα στήριξης

Κληθείς να απαντήσει εάν θα βγουν από το συρτάρι fuel pass, power pass και επιταγή ακρίβειας, κάνει λόγο για στοχευμένα μέτρα.

Όπως αναφέρει πως «έχουμε ήδη αποδείξει ότι μπορούμε να παρεμβαίνουμε στοχευμένα όπου δημιουργούνται πιέσεις, είτε στους λογαριασμούς ενέργειας, είτε στο κόστος μετακίνησης και καυσίμων, με τρόπο που προστατεύει την κοινωνία χωρίς να διαταράσσει τη δημοσιονομική ισορροπία. Σε μια τέτοια περίπτωση, φυσικά θα απαιτηθεί και ευρωπαϊκός συντονισμός, τόσο ως προς τα εργαλεία παρέμβασης όσο και ως προς το δημοσιονομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν τα κράτη-μέλη».


Φοροελαφρύνσεις

Απαντώντας στο εάν πολιτικές και μόνιμα μέτρα του 2026 κινδυνεύουν, όπως και αν αναμενονται νέες φοροελαφρύνσεις πριν τη ΔΕΘ, ξεκαθαρίζει πως με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο στη Βουλή δεν υπήρχε ποτέ πρόβλεψη για νέα μέτρα τον Απρίλιο.

«Με τα σημερινά δεδομένα, και εφόσον δεν υπάρξει κάποια σημαντική ανατροπή στο οικονομικό περιβάλλον, διαμορφώνεται δημοσιονομικός χώρος για το 2027. Η πρόθεσή μας είναι να αξιοποιηθεί για παρεμβάσεις που μειώνουν φορολογικά βάρη και ενισχύουν την ανάπτυξη, τόσο για τα φυσικά πρόσωπα όσο και για τις επιχειρήσεις. Αυτή είναι και η κατεύθυνση που έχει θέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος θα ανακοινώσει τα σχετικά μέτρα στη ΔΕΘ», προσθέτει.


Επιτόκια

Ερωτηθείς αν η ενεργειακή κρίση οδηγήσει σε νέο κύμα πληθωρισμού στην Ευρώπη και υπάρχει κίνδυνος να καθυστερήσει η αποκλιμάκωση των επιτοκίων ή να δούμε νέα αύξηση από την ΕΚΤ, απαντά πως «η πολιτική των επιτοκίων αποτελεί αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και βασίζεται στα δεδομένα του πληθωρισμού και της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει κάποια σχετική συζήτηση. Ωστόσο, στην Ευρώπη παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις, καθώς κάθε μεταβολή επηρεάζει κυρίως τους δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο».


Τράπεζες

Με αφορμή δύο επιστολές στις τράπεζες για τις χρεώσεις και τον Εξωδικαστικό και κληθείς να απαντήσει τι αναμένεται πλέον, ο υπουργός αναφέρει τα εξής:

«Το τραπεζικό σύστημα σήμερα είναι πολύ πιο ισχυρό σε σχέση με το παρελθόν. Οι τράπεζες είναι πλέον εύρωστες, οι ισολογισμοί τους έχουν βελτιωθεί σημαντικά και ο αριθμός των κόκκινων δανείων έχει μειωθεί δραστικά τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη που ενισχύει τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η ενίσχυση αυτή αποτυπώνεται και στο αυξανόμενο ενδιαφέρον ξένων επενδυτών για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα. Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές, οι οποίες συνοδεύτηκαν από ισχυρές εισροές ξένων κεφαλαίων. Αυτό αποτελεί θετικό μήνυμα τόσο για την ελληνική οικονομία όσο και για τις προοπτικές του τραπεζικού μας συστήματος. Με τις τράπεζες μας ενώνει ένα κοινό συμφέρον: η στήριξη της πραγματικής οικονομίας και η προώθηση της ανάπτυξης. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι κρίσιμο το τραπεζικό σύστημα να λειτουργεί με διαφάνεια και με συνέπεια στους κανόνες που έχουμε θεσπίσει. Πριν από μερικούς μήνες προχωρήσαμε στην κατάργηση μιας σειράς τραπεζικών χρεώσεων σε βασικές καθημερινές συναλλαγές. Η παρέμβαση είχε ως στόχο να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες δεν επιβαρύνονται με αδικαιολόγητες προμήθειες για υπηρεσίες που αποτελούν μέρος της καθημερινής οικονομικής δραστηριότητας. Όταν το χρηματοπιστωτικό σύστημα λειτουργεί με υπευθυνότητα, εμπιστοσύνη και σταθερότητα, ωφελούνται όλοι: οι πολίτες, οι επιχειρήσεις, οι ίδιες οι τράπεζες και, τελικά, η οικονομία στο σύνολό της».


Ευρωπαϊκές παρεμβάσεις - Κρίσιμο το αυριανό Eurogroup

«Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να αιφνιδιάζεται. Τα τελευταία χρόνια βρεθήκαμε αντιμέτωποι με διαδοχικές κρίσεις , την πανδημία, την ενεργειακή κρίση, την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο κόσμος έχει αλλάξει και η Ευρώπη οφείλει να είναι έτοιμη να ανταποκριθεί στις νέες δύσκολες συνθήκες», υπογραμμίζει ο κ.Πιερρακάκης.

Σημειώνει πως απαιτείται ενότητα, καθαρή στρατηγική και αποφασιστικότητα, η Ευρώπη να απαντήσει με ενιαία στάση και ισχυρή παρουσία.
Με αφορμή τις συναντήσεις που είχε τις τελευταίες ημέρες, με την ιδιότητα του Προέδρου του Eurogroup, με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Α. Costa , την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ch. Lagarde, σημειώνει πως υπάρχει κοινή ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι εξελίξεις στις τιμές της ενέργειας.

«Η κατεύθυνση είναι σαφής: βαθύτερη ευρωπαϊκή ενοποίηση, ενίσχυση του κοινού νομίσματος, κινητοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων προς την ανάπτυξη και μεγάλες θεσμικές και οικονομικές πρωτοβουλίες που θα αλλάξουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Χρειαζόμαστε μια Ευρώπη που θα λειτουργεί πραγματικά ως ενιαία δύναμη», τονίζει.

Ως προς την ευρωπαϊκή αντίδραση, εξηγεί πως «το καθοριστικό μέγεθος είναι πάντα ο χρόνος. Αν πρόκειται για μια πρόσκαιρη αναταραχή, οι αγορές και οι οικονομίες έχουν την ικανότητα να απορροφήσουν τους κραδασμούς. Αν όμως η κρίση αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια, τότε θα απαιτηθούν πιο αποφασιστικές και συντονισμένες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Eurogroup έχει κομβικό ρόλο στον ευρωπαϊκό οικονομικό συντονισμό. Είναι το φόρουμ όπου οι χώρες της Ευρωζώνης αξιολογούν από κοινού τους κινδύνους, ανταλλάσσουν εκτιμήσεις και προετοιμάζουν, όταν χρειάζεται, τις συντονισμένες ευρωπαϊκές απαντήσεις. Στο αυριανό Eurogroup έχουμε θέσει στην κορυφή της ατζέντας τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στο ενεργειακό κόστος, καθώς η άνοδος των τιμών της ενέργειας μπορεί να δημιουργήσει νέες πληθωριστικές πιέσεις. Η Ελλάδα διαθέτει πλέον ισχυρή παρουσία και καθαρή φωνή στην Ευρώπη, συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωση των αποφάσεων».

"Η Ευρώπη δεν θα θέσει ξανά σε κίνδυνο την ενεργειακή της ασφάλεια"

Κληθείς να απαντήσει εάν υπό το πρίσμα των εξελίξεων και στις αγορές ενέργειας, η Ευρώπη θα ξαναδεί το θέμα του εφοδιασμού από τη Ρωσία, ο κ. Πιερρακάκης υπενθυμίζει ότι «τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη προχώρησε σε ουσιαστικές κινήσεις. Διαφοροποίησε τις πηγές εφοδιασμού της, ενίσχυσε τις υποδομές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), επένδυσε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ανέπτυξε νέες ενεργειακές συνεργασίες με εναλλακτικούς προμηθευτές. Αυτές οι επιλογές αποτελούν μέρος μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια».

«Η Ευρώπη δεν θα θέσει ξανά σε κίνδυνο την ενεργειακή της ασφάλεια , ούτε θα κάνει βήμα πίσω από τη στρατηγική διαφοροποίησης από τη ρωσική ενέργεια. Οι επιλογές που έγιναν τα τελευταία χρόνια διαμορφώνουν μια πορεία που δύσκολα μπορεί να ανατραπεί», συμπληρώνει.

"Η Κύπρος δεν είναι μόνη της"

«Τα ευρωπαϊκά μηνύματα στήριξης προς την Κύπρο είναι ισχυρά και αποτυπώνονται στην πράξη, καθώς πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν την παρουσία τους στην περιοχή. Αυτή είναι η Ευρώπη που θα θέλαμε. Και αυτή είναι η Ελλάδα που θέλουμε. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδειξε σε όλους τον δρόμο της αλληλεγγύης και της άμεσης στήριξης. Η Ελλάδα είναι σήμερα πιο ισχυρή από ποτέ. Εχει ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ και έχει αναβαθμίσει τον αμυντικό της εξοπλισμό. Είναι μια χώρα που μπορεί να ανταποκρίνεται άμεσα και υπεύθυνα στις προκλήσεις της περιοχής. Η Κύπρος δεν είναι μόνη της. Η ασφάλειά της αποτελεί για εμάς ζήτημα εθνικής ευθύνης, στρατηγικής συνέπειας και αδιαπραγμάτευτης προτεραιότητας», τονίζει ο υπουργός.


Η στάση της Ελλάδας

«Η Ελλάδα έχει επιλέξει συνειδητά να λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας, διαλόγου και συνεργασίας. Οι στρατηγικές σχέσεις που έχουμε αναπτύξει με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και οι παραδοσιακά ισχυροί δεσμοί μας με τις χώρες του Κόλπου, αποτυπώνουν ακριβώς αυτόν τον ρόλο. Είμαστε μια χώρα που μπορεί να συνομιλεί με όλους και να συμβάλλει στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής. Η θέση της Ελλάδας βασίζεται πάντα στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου. Πιστεύουμε ότι οι εντάσεις και οι συγκρούσεις δεν είναι λύση και ότι κάθε ενέργεια πρέπει να αξιολογείται στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας και της ανάγκης διατήρησης της σταθερότητας στην περιοχή. Αυτό που προέχει σήμερα είναι η αποκλιμάκωση και η αποφυγή μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης», υπογραμμίζει ο κ. Πιερρακάκης.


Τι είπε για τα κόμματα της αντιπολίτευσης

Απαντώντας στο κατά πόσο είναι εφικτό να υπάρξει μια στοιχειώδης συνεννόηση με τα κόμματα της αντιπολίτευσης και μια νηφάλια εθνική γραμμή απέναντι σε προκλήσεις, αρχικά χαρακτηρίζει θετικό ότι πραγματοποιήθηκε η συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.

«Ήταν αναμφίβολα μια καλή στιγμή για το πολιτικό σύστημα. Τέτοιες πρωτοβουλίες δείχνουν ότι, τουλάχιστον στα μεγάλα ζητήματα, μπορούν ,και επιβάλλεται, να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας. Η συνεννόηση στα κρίσιμα θέματα δεν είναι αδυναμία. Είναι στοιχείο σοβαρότητας και πολιτικής ωριμότητας, ιδιαίτερα σε περιόδους που οι προκλήσεις ξεπερνούν τα όρια της καθημερινής πολιτικής αντιπαράθεσης», σχολιάζει.

Ωστόσο, προσθέτει ότι «δυστυχώς, δεν κινούνται όλα τα κόμματα σε αυτή τη λογική. Υπάρχουν και δυνάμεις που επιλέγουν την ένταση και την πόλωση ακόμη και τώρα. Όμως σε τέτοιες στιγμές αυτό που χρειάζονται οι πολίτες και αυτό που έχει ανάγκη η χώρα είναι σοβαρότητα και υπευθυνότητα. Στα μεγάλα και κρίσιμα, η Ελλάδα πρέπει να μιλά με καθαρή και ενιαία φωνή».


Πιθανή η προοπτική της αυτοδυναμίας για τη ΝΔ

«Σε περιόδους σαν κι αυτή, η χώρα χρειάζεται μια ισχυρή κυβέρνηση και έναν Πρωθυπουργό που μπορεί να κρατά με σιγουριά το τιμόνι. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πόσο δύσκολο θα ήταν αν η Ελλάδα βρισκόταν σήμερα με μια κυβέρνηση δύο ή τριών ετερόκλητων κομμάτων που θα διαφωνούσαν ακόμη και στα βασικά. Στις κρίσιμες στιγμές, η καθαρή κατεύθυνση και η ταχύτητα στις αποφάσεις κάνουν τη διαφορά», απαντά σχετικά ο κ. Πιερρακάκης.

Εκτιμά δε, πως η προοπτική της αυτοδυναμίας για τη Νέα Δημοκρατία παραμένει απολύτως ανοιχτή, καθώς οι πολίτες βλέπουν ποιος μπορεί να κρατήσει τη χώρα σε σταθερή πορεία και ποιος παραμένει εγκλωβισμένος σε εσωτερικές αντιφάσεις και αδιέξοδα.

«Στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες θα συγκρίνουν σχέδια, πρόσωπα και αποτελέσματα και θα αποφασίσουν. Και είμαι βέβαιος ότι θα επιλέξουν τη σιγουριά, την υπευθυνότητα και την προοπτική για την Ελλάδα», καταλήγει.