Η σχέση μεταξύ Δικαιοσύνης, ενημέρωσης και παραπληροφόρησης βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Athens Alitheia Forum, με τη συμμετοχή του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη, νομικών και δημοσιογράφων. Το βασικό ερώτημα που τέθηκε ήταν κατά πόσο ο νόμος μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τη διάδοση ψευδών ειδήσεων σε ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία διακινείται με ταχύτητα και συχνά χωρίς έλεγχο. Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης ο δικηγόρος Μιχάλης Δημητρακόπουλος, η δημοσιογράφος Ιωάννα Μάνδρου και ο συγγραφέας και αρθρογράφος Σάκης Μουμτζής. Οι παρεμβάσεις τους ανέδειξαν τις διαφορετικές πτυχές ενός φαινομένου που επηρεάζει την κοινή γνώμη, τη λειτουργία των θεσμών και την ίδια τη δημοκρατία. 


Διαβάστε: Athens Alitheia Forum: "Πόσο πιστεύουν οι Έλληνες τα fake news" - "Να καταργηθεί η ανωνυμία στο διαδίκτυο" το σχόλιο Μαρινάκη

Φλωρίδης: Ο νόμος δεν μπορεί να προστατεύσει την αλήθεια

Ο υπουργός Δικαιοσύνης ξεκαθάρισε εξαρχής τη φιλοσοφία του νομικού πλαισίου απέναντι στη διάδοση ψευδών ειδήσεων. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ο νόμος δεν μπορεί να προστατεύσει την αλήθεια, αλλά μπορεί να περιορίσει τις επιπτώσεις του ψεύδους. Ο κ. Φλωρίδης τόνισε ότι η αντίληψη πως η νομοθεσία μπορεί να λύσει από μόνη της το πρόβλημα της παραπληροφόρησης είναι λανθασμένη. Η προπαγάνδα, όπως σημείωσε, υπήρχε από την αρχαιότητα, όμως σήμερα η τεχνολογία επιτρέπει την ταχύτατη διάδοσή της. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα fake news ανθούν κυρίως όταν υποβαθμίζεται ο δημόσιος διάλογος και όταν η πολιτική αντιπαράθεση δεν βασίζεται σε επιχειρήματα.

Φλωρίδης: Οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα

Ο υπουργός Δικαιοσύνης αναφέρθηκε και στις τροποποιήσεις που έγιναν στον Ποινικό Κώδικα. Όπως εξήγησε, καταργήθηκαν το αδίκημα της απλής δυσφήμησης και της δυσφήμησης ενώπιον κρατικού οργάνου. Οι αλλαγές αυτές στόχευαν, σύμφωνα με τον ίδιο, στην ενίσχυση της δημοσιογραφικής έρευνας και στην αποφυγή περιπτώσεων όπου η αποκάλυψη της αλήθειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταδίκες. Όπως είπε χαρακτηριστικά, σε πολλές περιπτώσεις η Δικαιοσύνη αναγνώριζε ότι κάποιος έλεγε την αλήθεια, αλλά έκρινε ότι δεν έπρεπε να τη δημοσιοποιήσει.

Fake news και επιρροή στη Δικαιοσύνη

Η δημοσιογράφος Ιωάννα Μάνδρου υπογράμμισε ότι τα fake news επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την κοινή γνώμη, ακόμη και πριν αποφανθούν τα δικαστήρια. Σύμφωνα με την ίδια, οι ψευδείς ειδήσεις δημιουργούν συχνά μια προκατασκευασμένη εικόνα για το ποιος είναι αθώος ή ένοχος. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την κοινωνική πίεση που ασκείται στους δικαστές. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την υπόθεση της 12χρονης στον Κολωνό, όπου υπήρξαν έντονες αντιδράσεις και δημόσιες συγκεντρώσεις πριν ακόμη ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία.

Πολιτική διάσταση των fake news

Ο συγγραφέας και αρθρογράφος Σάκης Μουμτζής υποστήριξε ότι τα fake news έχουν συχνά σαφή πολιτικά κίνητρα. Όπως είπε, κάθε κατασκευασμένη είδηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική στρατηγική. Ως παράδειγμα ανέφερε την υπόθεση της «Μαρίας του Έβρου», η οποία αποδείχθηκε κατασκευασμένη. Σύμφωνα με τον ίδιο, το φαινόμενο της παραπληροφόρησης μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση των πολιτών και τελικά σε απομάκρυνσή τους από τη δημόσια ζωή.

Δημητρακόπουλος: Η αλήθεια τελικά επικρατεί

Από την πλευρά του, ο δικηγόρος Μιχάλης Δημητρακόπουλος τόνισε ότι στα δικαστήρια η αλήθεια τελικά επικρατεί. Όπως εξήγησε, η διάδοση ψευδών ειδήσεων που προκαλούν σοβαρές συνέπειες μπορεί να οδηγήσει σε ποινικές κυρώσεις. Υπενθύμισε επίσης ότι η συκοφαντική δυσφήμιση εξακολουθεί να τιμωρείται αυστηρά, με ποινές που μπορεί να φτάσουν έως και τα πέντε χρόνια φυλάκισης.