Μία μέρα μετά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, το Ινστιτούτο του Αλέξη Τσίπρα αναμένεται σήμερα να παρουσιάσει τις προτάσεις του για την ενεργειακή ασπίδα της χώρας. Να θυμίσουμε ότι ο πρώην πρωθυπουργός μιλώντας στην Κοζάνη και αναλύοντας τα δεδομένα της νέας πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή είχε τονίσει ότι ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι απλώς περιφερειακή σύγκρουση, αλλά η αρχή μίας νέας εποχής γενικευμένης γεωπολιτικής αστάθειας, ξεκαθαρίζοντας ότι η κόκκινη γραμμή για την Ελλάδα είναι να μη χρησιμοποιηθούν οι στρατιωτικές μας εγκαταστάσεις για επιχειρήσεις που μπορούν να θέσουν τη χώρα σε άμεσο κίνδυνο.

Ταυτόχρονα, ο Αλέξης Τσίπρας είχε υπογραμμίσει ότι η προάσπιση της πατρίδας και του ελληνισμού δεν απαιτεί μόνο την απαραίτητη αμυντική ασπίδα. «Απαιτεί και τη δημιουργία μιας ενεργειακής ασπίδας. Που είναι ασπίδα για την οικονομία, την παραγωγή, τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις. Και ασπίδα κατά της ακρίβειας. Με ριζική αλλαγή του ρόλου της ΔΕΗ, από συμμέτοχο και συνένοχο της κερδοσκοπίας, σε σύμμαχο της κοινωνίας και των νοικοκυριών. Όπως επί διακυβέρνησής μας, που η τιμή του ρεύματος δεν αυξήθηκε ούτε κατά ένα ευρώ επί τεσσεράμισι ολόκληρα χρόνια. Αλλά και με την άμεση λειτουργία της μονάδας Πτολεμαΐδα 5, που πληροί όλες τις σύγχρονες προδιαγραφές, όχι με εισαγόμενο φυσικό αέριο, αλλά με τα λιγνιτικά αποθέματα της περιοχής».

Ο Αλέξης Τσίπρας είχε ακόμα επισημάνει ότι «ο πόλεμος είναι για τους πολλούς τραγωδία, αλλά για λίγους, ελάχιστους, είναι ευκαιρία». Όπως σημείωνε, η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει παραδώσει τη χώρα στα καρτέλ και ιδιαίτερα σε εκείνα της ενέργειας. «Ο πόλεμος της Ουκρανίας τους έδωσε την ευκαιρία για μια πρωτοφανή κερδοσκοπική επέλαση, βασισμένη στην αφαίμαξη εκατομμυρίων νοικοκυριών», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: «Το ρεύμα στην Ελλάδα είναι 11% ακριβότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ακόμη κι αυτή όμως είναι μια παραπλανητική εικόνα αν συνυπολογίσουμε την αγοραστική δύναμη των Ελλήνων. Τότε, με βάση τα δεδομένα της Eurostat, θα δούμε ότι το πραγματικό κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος για τους καταναλωτές στην Ελλάδα είναι 40% ακριβότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Είμαστε η 4η ακριβότερη χώρα μεταξύ των 27 της Ε.Ε. Κι αυτό δεν είναι "επίτευγμα" μόνο του Πούτιν ή του Ζελένσκι. Είναι κυρίως κατόρθωμα του κυρίου Μητσοτάκη. Ο οποίος έχει βαρύτατες ευθύνες για την παράδοση της ΔΕΗ στη συμμαχία των καρτέλ και την κερδοσκοπία. Για τη βίαιη απολιγνιτοποίηση, καταστροφική τόσο για την ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας, όσο και για τη Δυτική Μακεδονία. Και για την παράδοση βέβαια της περιοχής σας στην αδιαφορία, τον οικονομικό μαρασμό, το κοινωνικό αδιέξοδο».

Το πακέτο παρεμβάσεων που θα παρουσιάσει το Ινστιτούτο του Αλέξη Τσίπρα για την ενέργεια

Με βάση τις προτάσεις που κατέθεσε ο Αλέξης Τσίπρας, το Ινστιτούτο του αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα ένα πακέτο παρεμβάσεων για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.

- Η πρώτη πρόταση αφορά τη Δυτική Μακεδονία και προβλέπει τη δημιουργία ενός εγγυημένου πακέτου δωρεάν ενέργειας για χρονικό διάστημα 20 ετών για κάθε νοικοκυριό στις περιοχές απολιγνιτοποίησης. Το σχέδιο βασίζεται στην ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων κοινοτικής ιδιοκτησίας και στην εφαρμογή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού. Παράλληλα, προτείνεται η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας σε κοινοτικό επίπεδο, ώστε η παροχή δωρεάν ενέργειας να είναι σταθερή και αξιόπιστη. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή όλων των νοικοκυριών που βρίσκονται σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας στις περιοχές απολιγνιτοποίησης σε σχήματα συλλογικής αυτοπαραγωγής, με πλήρη κάλυψη του κόστους συμμετοχής από δημόσιους πόρους. Παράλληλα, προτείνεται η απόδοση των εκτάσεων που αποδεσμεύονται από τη λιγνιτική δραστηριότητα σε νέους αγρότες για καλλιέργεια.

- Η δεύτερη πρόταση αφορά τη διαμόρφωση ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για την αναβάθμιση των ενεργειακών κοινοτήτων. Όπως επισημαίνεται, σήμερα σχεδόν το 20% των Ελλήνων αδυνατεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, ενώ το 40% έως 45% των νοικοκυριών αντιμετωπίζει ληξιπρόθεσμες οφειλές στους λογαριασμούς ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται ένα εθνικό σχέδιο, στα πρότυπα χωρών όπως η Ολλανδία, που θα φέρει τις ενεργειακές κοινότητες στο 15% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στην επόμενη πενταετία. Στόχος είναι 200.000 πολίτες να συμμετέχουν ενεργά σε τέτοια σχήματα και τουλάχιστον 50.000 ευάλωτα νοικοκυριά να ενταχθούν σε προγράμματα συλλογικής αυτοπαραγωγής. Προβλέπεται επίσης η δέσμευση τουλάχιστον του 10% του νέου ηλεκτρικού χώρου σε κάθε Περιφέρεια για ενεργειακές κοινότητες ευρείας βάσης, κάτι που εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μείωση 40% έως 70% ετησίως στους λογαριασμούς ρεύματος των συμμετεχόντων νοικοκυριών. Παράλληλα, προτείνεται η απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης μέσω της δημιουργίας ενιαίας υπηρεσίας για τις ενεργειακές κοινότητες, με στόχο τον περιορισμό της γραφειοκρατίας.

- Η τρίτη πρόταση εστιάζει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους δήμους. Συγκεκριμένα, προτείνεται η υποχρεωτική σύσταση ενεργειακής κοινότητας σε κάθε δήμο με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων, στο πλαίσιο και των δυνατοτήτων που παρέχει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα REPowerEU. Στόχος είναι μέσα στην επόμενη πενταετία να καλύπτεται τουλάχιστον το 15% των ενεργειακών αναγκών των δημοτικών υποδομών μέσω αυτών των σχημάτων, αλλά και το χαμηλότερο κόστος ύδρευσης και άρδευσης. Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία σε κάθε δήμο ειδικής δομής για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, η οποία θα στηρίζει ευάλωτα νοικοκυριά για τη συμμετοχή τους σε ενεργειακές κοινότητες, θα συμβάλλει στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και θα διασφαλίζει ότι κανείς δεν θα μένει χωρίς επαρκή θέρμανση.

- Η τέταρτη πρόταση αφορά τη θέσπιση ρήτρας ανταποδοτικότητας για μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις. Με αφορμή τον σχεδιασμό για τη δημιουργία Giga Data Center στη Δυτική Μακεδονία, ενός μεγάλου υπολογιστικού κέντρου ύψους 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ στον χώρο του Αγίου Δημητρίου, προτείνεται η ενέργεια που θα απαιτείται για τη λειτουργία του να παράγεται εξ ολοκλήρου από τους ίδιους τους επενδυτές και να μην επιβαρύνει το υφιστάμενο ενεργειακό σύστημα της περιοχής. Παράλληλα, με βάση την αρχή της ανταποδοτικότητας, προτείνεται η παροχή δωρεάν βασικής ενέργειας στα νοικοκυριά των περιοχών που θα φιλοξενούν τέτοιες υποδομές. Επιπλέον, προτείνεται η αξιοποίηση της θερμότητας που παράγεται από τα συστήματα ψύξης των εγκαταστάσεων για την τροφοδότηση των δικτύων τηλεθέρμανσης της περιοχής.