Η Ελλάδα επιχειρεί να διεκδικήσει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στον παγκόσμιο χάρτη των ψηφιακών υποδομών, με στόχο να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο για Data Centers στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Το σχέδιο αυτό παρουσιάστηκε στο Ωδείο Αθηνών στο πλαίσιο εκδήλωσης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, σε συνεργασία με τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης. Στην εκδήλωση συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, οι οποίοι παρουσίασαν τα βασικά συμπεράσματα μελέτης που εκπόνησε η PwC σχετικά με τις προοπτικές ανάπτυξης Κέντρων Δεδομένων στη χώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η Ελλάδα διαθέτει μια σειρά από στρατηγικά πλεονεκτήματα που μπορούν να την καταστήσουν ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις στον συγκεκριμένο κλάδο.

Το σχέδιο για την ανάπτυξη Data Centers

Η μελέτη που παρουσιάστηκε εξετάζει τις δυνατότητες της Ελλάδας να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο για την ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών. Όπως επισημαίνεται, στόχος δεν είναι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη Data Centers σε διάφορες περιοχές της χώρας, αλλά η οργανωμένη και ισορροπημένη αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Ελλάδας με τρόπο που θα εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα και θα περιορίζει το ενεργειακό αποτύπωμα των εγκαταστάσεων. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας αποτελεί βασικό πλεονέκτημα, καθώς η χώρα βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Παράλληλα, η αυξανόμενη διεθνής συνδεσιμότητα μέσω τηλεπικοινωνιακών δικτύων και υποθαλάσσιων καλωδίων δημιουργεί σημαντικές προοπτικές για την ανάπτυξη υποδομών που θα εξυπηρετούν τη μεταφορά και επεξεργασία δεδομένων σε ευρύτερη περιφερειακή κλίμακα.

Η αυξανόμενη ζήτηση για ψηφιακές υποδομές

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η ζήτηση για Data Centers παγκοσμίως αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Η συνολική ισχύς των Data Centers διεθνώς εκτιμάται ότι θα τριπλασιαστεί μέχρι το 2034, φτάνοντας τα 58 GW από περίπου 18 GW που είναι σήμερα. Η αύξηση αυτή συνδέεται με την εκρηκτική ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, υπηρεσιών cloud, δικτύων 5G αλλά και υπηρεσιών streaming υψηλής ανάλυσης. Την ίδια στιγμή, οι βασικοί ευρωπαϊκοί κόμβοι Data Centers εμφανίζουν ήδη υψηλά ποσοστά πληρότητας που ξεπερνούν το 90%, ενώ αντιμετωπίζουν περιορισμούς τόσο στα ενεργειακά δίκτυα όσο και στις διαδικασίες αδειοδότησης. Αυτό οδηγεί πολλές επενδύσεις προς νέες περιφερειακές αγορές, όπως η Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Το επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα

Η Ελλάδα φαίνεται να βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για να προσελκύσει σημαντικό μέρος των επενδύσεων που κατευθύνονται προς την περιοχή. Σύμφωνα με τη μελέτη, το επενδυτικό ενδιαφέρον για ανάπτυξη Data Centers στη χώρα ξεπερνά ήδη το 1 GW, δηλαδή περισσότερο από είκοσι φορές τη σημερινή εγκατεστημένη ισχύ που βρίσκεται σε λειτουργία. Έχουν κατατεθεί περισσότερα από 25 αιτήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό σύστημα, εκ των οποίων περίπου τα μισά έχουν ήδη λάβει όρους σύνδεσης. Το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων αφορά την Αττική, ωστόσο ενδιαφέρον υπάρχει και για άλλες περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη, η Δυτική Μακεδονία, η Βοιωτία, η Κόρινθος, η Μεγαλόπολη και η Κρήτη. Οι επενδύσεις προέρχονται από μεγάλους διεθνείς παρόχους τεχνολογίας, εταιρείες Data Centers, ενεργειακές εταιρείες αλλά και επενδυτές υποδομών.

Οι υποδομές και η ενεργειακή επάρκεια

Η ανάπτυξη Data Centers συνδέεται άμεσα με τη διαθεσιμότητα ενεργειακών υποδομών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, η συνολική δυναμικότητα του ηλεκτρικού συστήματος για τέτοιες εγκαταστάσεις υπολογίζεται περίπου στα 1,9 GW το 2025 και αναμένεται να φτάσει τα 2,9 GW μέχρι το 2034. Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται είναι η γεωγραφική ανισοκατανομή ανάμεσα σε περιοχές όπου υπάρχει υψηλή ζήτηση, όπως η Αττική, και περιοχές όπου υπάρχει μεγαλύτερη διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύς για νέες εγκαταστάσεις.

Οι δηλώσεις των υπουργών

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα στρατηγικό σημείο στον παγκόσμιο χάρτη δεδομένων, επισημαίνοντας ότι από τη Μεσόγειο διέρχονται πολλά τηλεπικοινωνιακά καλώδια και οπτικές ίνες που μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη υποδομών ψηφιακών υπηρεσιών. Από την πλευρά του, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε αξιόπιστο περιφερειακό κόμβο δεδομένων, αξιοποιώντας τη στρατηγική της θέση, τα δίκτυα συνδεσιμότητας, την πρόσβαση σε πράσινη ενέργεια και το υψηλής κατάρτισης ανθρώπινο δυναμικό της.