«Τα σχολεία δεν είναι ζούγκλα και πράγματι δύσκολες σχέσεις μπορεί να αναπτύσσονται, αλλά εδώ είμαστε με ενσυναίσθηση, με πλαίσιο, με αυστηρότητα αλλά και κατανόηση να βάλουμε και περαιτέρω μέτρα για να αισθάνεται κάποιος ασφαλής, δη μέσα σε ένα σχολείο» ανέφερε μεταξύ άλλων η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, με αφορμή το περιστατικό του θανάτου της καθηγήτριας στη Θεσσαλονίκη από εγκεφαλικό, η οποία είχε καταγγείλει ότι δεχόταν bullying στο σχολικό περιβάλλον που εργαζόταν.

Ζαχαράκη: Τα σχολεία δεν είναι ζούγκλα, διατάχθηκε ΕΔΕ για τον θάνατο της 57χρονης εκπαιδευτικού

Η υπουργός μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio αρχικά εξέφρασε συλλυπητήρια για την εκπαιδευτικό και σημείωσε τις κινήσεις που ακολούθησαν του περιστατικού, επισημαίνοντας πως δεν γίνονται με όρους επικαιρότητας αλλά και ότι δεν παρασύρεται κανείς από φράσεις αυτού τύπου, ότι τα σχολεία είναι ζούγκλα. Όπως είπε: «Από την αρχή, από την πρώτη μέρα έχει διαταχθεί Ένορκη Διοικητική Εξέταση, όχι για να καλύψει κάποιος οτιδήποτε, όχι για να συγκαλύψει αλλά αντιθέτως οτιδήποτε αποκαλυφθεί από αυτή τη διοικητική εξέταση, δεν έχω σκοπό σε κανένα σημείο όλης αυτής της διαδικασίας ούτε να κρύψω, ούτε να αιτιολογήσω, να δικαιολογήσω κανέναν. Αν λοιπόν αποκαλυφθεί ότι υπήρχαν αμέλειες, κάποια παρατυπία ή κάποιες παραβλέψεις, όποιος υπεύθυνος αποκαλυφθεί θα τιμωρηθεί».

Συνέχισε λέγοντας: «Αλλά το θέμα δεν είναι απλά η τιμωρία», εξηγώντας ότι αυτό που πρέπει να μείνει ως ουσία είναι, ποιες σχέσεις αναπτύσσονται μέσα σε ένα σχολείο, πώς μπορεί να νιώσει κάποιος ασφαλής, ένα παιδί, ένας συμμαθητής του, ένας εκπαιδευτικός ο οποίος εκεί κάνει ένα λειτούργημα, αλλά και οι γονείς. «Είναι μια τριγωνική σχέση που για μένα έχει πολύ μεγάλη αξία, πώς μπορεί να επανέλθει μια ηρεμία στις σχέσεις αλλά και μια εμπιστοσύνη που νομίζω ότι αυτή είναι η λέξη-βάση όσων συζητάμε ούτως ή άλλως στην εκπαίδευση» συμπλήρωσε.

Όπως εξήγησε η Υπουργός, δεν είναι γενικευμένη κατάσταση ότι το μπούλινγκ στο σχολείο ή ότι ένας εκπαιδευτικός μπορεί να καταφέρεται εναντίον των παιδιών ούτε ότι μια ταραχώδης σχέση γονιών με το σχολείο. Χαρακτηριστικά ανέφερε: «Μπορώ να αναφέρω την υπεροχή των άλλων περιπτώσεων, την πλειοψηφία των άλλων περιπτώσεων που οι γονείς πηγαίνουν στο σχολείο για να βάψουν μια αίθουσα, όπως είδα πριν από λίγο καιρό σε ένα δημοτικό σχολείο στην Παλλήνη και έχουν κάνει ένα υπέροχο εργαστήριο φυσικών επιστημών σε παιδάκια δημοτικού, τα οποία τα ίδια τα παιδιά μάζεψαν τα χρήματα για να κάνουν αυτή την αίθουσα. Και να σας πω και πάμπολλες περιπτώσεις σε όλη την Ελλάδα, στην ελληνική περιφέρεια και στα αστικά κέντρα που οι σχέσεις μπορεί να είναι πολύ πιο ομαλές.

Οπότε εγώ τι λέω; Να πάρουμε την περίπτωση, προφανώς να το συζητήσουμε γιατί οφείλουμε να λογοδοτήσουμε ως Υπουργείο, αλλά κυρίως να βρούμε τρόπο, η εμπιστοσύνη και η ασφάλεια να είναι λέξεις τις οποίες κάποιος επιλέγει όταν αναφέρει μια σχολική κοινότητα. Και να πω και τι έχει γίνει για αυτό, γιατί δεν είναι θέμα απλά ευχολογίου. Θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί οι ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί στα σχολεία. Δεν υπήρχαν στη Γενική Εκπαίδευση, υπήρχαν στα Επαγγελματικά. Άρα, έχουμε αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο αριθμό μονίμων και αναπληρωτών ψυχολόγων κοινωνικών λειτουργών. Δεν είναι αρκετοί γιατί όταν πηγαίνει για μία φορά την εβδομάδα, καταλαβαίνετε ότι είναι σημαντικό να μπορέσει να αυξηθεί. Αλλά κάνουμε το καλύτερο και σας διαβεβαιώ, που μπορούμε, δεδομένων των δημοσιονομικών συνθηκών. Είναι σημαντικό ότι υπάρχουν δίκτυα υποστήριξης των σχολείων, είναι οι ομάδες υποστήριξης. Όπως επίσης πρέπει να σας πω ότι εμείς άμεσα ξεκινάμε και κάποια σεμινάρια διαδικτυακά και δια ζώσης με γονείς, έτσι ώστε να μπορέσουμε να ενδυναμώσουμε και τις κοινότητες γονέων με νέα δεδομένα τα οποία υπάρχουν, όπως επίσης συνεχώς με τους Συμβούλους Εκπαίδευσης προσπαθούμε να βρούμε τρόπο να ενισχύσουμε τους εκπαιδευτικούς με επιμορφώσεις, αλλά εγώ δεν σας κρύβω ότι θέλω να δω και το θέμα της ψυχικής ενδυνάμωσής τους λίγο πιο έντονα και ήδη το έχω ορίσει ως προτεραιότητα και για σεμινάρια αλλά και για έμπρακτη υποστήριξη στο έργο τους».

Και πρόσθεσε: «Εγώ πιστεύω πάρα πολύ και στο κομμάτι της πειθαρχίας και στο πλαίσιο. Μάλιστα, πρέπει να σας πω ότι θεωρώ ότι το πλαίσιο είναι ασφάλεια και για τα παιδιά. Τα παιδιά αισθάνονται ασφαλή μέσα στο πλαίσιο, ενώ σε ένα περιβάλλον που δεν τίθενται κανόνες και αυτό αφορά και την οικογένεια, που δεν υπάρχει όχι, που δεν υπάρχει η γνώση ότι μέχρι εκεί μπορείς να μιλήσεις, εννοώ στο τι θα πεις, στο κομμάτι όχι της ελευθερίας του λόγου, πολλές φορές και στην ελευθεριότητα που μπορεί να χαρακτηρίζει.

Η αλήθεια είναι ότι οι έφηβοι έχουν και άλλα όρια. Τα σεβόμαστε, τα ακούμε, τα κατανοούμε και οι εκπαιδευτικοί τα κατανοούν γιατί ζουν με τα παιδιά μέσα στην τάξη αλλά όταν ξέρεις ότι έχεις ένα όριο στο λεκτικό κομμάτι που μπορεί να εκφοβίσει εν τέλει και να περιορίσει την ελευθερία του άλλου συμμαθητή σου, όταν ξέρεις ότι δεν μπορείς να έχεις το κινητό στο σχολείο, ένα πλαίσιο το οποίο λειτούργησε και είδατε ότι ακόμα και με τη δυσκολία της εφαρμογής βρίσκει σιγά σιγά, παρά τις αρχικές δυσκολίες, την υλοποίησή του στο σχολείο. Και βέβαια ξέρετε ότι και από το 2019 και μετά έχουν αυξηθεί και τα μέτρα του μεγαλύτερου ελέγχου μέσα στο σχολείο με περισσότερες ποινές, οι οποίες τίθενται, ακόμα και με το κομμάτι των απουσιών, το κομμάτι των αποβολών, αλλά εγώ μένω συμπληρωματικά ως προς αυτά τα μέτρα.

Πιστεύω στο πλαίσιο. Πιστεύω πραγματικά στην πειθαρχία. Σας λέω ότι πράγματι τα παιδιά μπορούν να αισθανθούν πιο ασφαλή όταν ξέρουν ότι υπάρχει μια αρχή, μέση και τέλος στο τι μπορώ να κάνω και μέσα στο χώρο του σχολείου, αλλά όταν αυτό δεν συμβαδίζει με αυτό το οποίο μπορεί να συμβαίνει και στην οικογένεια, καταλαβαίνετε ότι στο παιδί δημιουργείται μία σύγχυση. Όταν δηλαδή το σχολείο πολλές φορές μπορεί να είναι πιο αυστηρό και προφανώς μέσα στην οικογένεια, που και οι γονείς μέσα στην καθημερινότητά τους, μέσα στη δουλειά τους, μέσα στην ένταση, πολλές φορές μπορεί να αφήνουν το παιδί περισσότερο με το κινητό, περισσότερο στο να δράσει, να είναι λίγο πιο ατίθασο, καταλαβαίνετε ότι εκεί μπορεί να μην υπάρχει εναρμόνιση. Εγώ πιστεύω στην εναρμόνιση και γι’ αυτό πραγματικά προσπαθώ να προωθήσω τη συνεργασία και αυτός συνέχεια και ο λόγος μου δημοσίως είναι, να αφήσουμε λίγο την πολλές φορές ταραχώδη σχέση που μπορεί να υπάρχει λόγω των απαιτήσεων που μπορεί να έχουν οι γονείς από το σχολείο, το θέμα των βαθμών, το θέμα της πειθαρχίας. Πράγματι υπάρχει. Αλλά πραγματικά επειδή έχω δει πολύ πετυχημένα παραδείγματα αρμονικής συνύπαρξης και εξέλιξης σχολείων μέσα από τις καλές σχέσεις παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών, νομίζω ότι μπορεί να γίνει, γι’ αυτό το λέω. Αλλιώς θα ήταν μια θεωρητική συζήτηση».

Νομική υποστήριξη των εκπαιδευτικών

Ως προς τη νομική υποστήριξη των εκπαιδευτικών, η υπουργός Παιδείας είπε ότι είναι ένα ζήτημα που έχει τεθεί από την ΟΛΜΕ, μέσω του προέδρου της κ. Τσούχλου. Χαρακτηριστικά είπε: «Εμείς αυτό το οποίο αυτή τη στιγμή προωθούμε και μάλιστα έχω πει και στο Γενικό Γραμματέα τον κύριο Παπαδομαρκάκη, ο οποίος έρχεται και αυτός μέσα από την εκπαίδευση, η αλήθεια είναι ότι η ομάδα που είμαστε στο Υπουργείο, είμαστε εκπαιδευτικοί και ο υφυπουργός πρώην πρύτανης, άρα η αλήθεια είναι ότι δουλεύουμε πάρα πολύ και στο πεδίο, εμείς κοιτάμε πράγματι για τη νομική θωράκιση σε επίπεδο Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, γιατί καταλαβαίνετε ότι είναι πολλές οι περιπτώσεις. Είναι πάρα πολλά τα ζητήματα τα οποία μπορεί κάποιος να βρεθεί εν τέλει να έχει μια νομική εκκρεμότητα και καταλαβαίνετε ότι κάποιοι έχουν και μια ιδιωτική φύση. Αλλά, ως προς τη γενικότερη ασφάλεια και καθοδήγηση νομική, εμείς θέλουμε να βοηθήσουμε όσο γίνεται τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης με έναν τρόπο εφικτό και υλοποιήσιμο, γιατί καταλαβαίνετε ότι το να βρίσκεις νομική εκπροσώπηση παντού στην Ελλάδα θέλει από εμάς μια ιδιαίτερη οργανωτική δομή. Αλλά έχω σκοπό ούτως ή άλλως να βοηθήσω τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, το έχω δηλώσει και στους Διευθυντές Εκπαίδευσης να έχουμε νομική υποστήριξη και το έχω πει και στους εκπαιδευτικούς στην πρόσφατη συνάντηση που είχαμε με την ΟΛΜΕ και αυτή που θα έχουμε με τη ΔΟΕ».


Κενά σε σχολεία

Απαντώντας σε ερωτήματα ακροατών, η κ. Ζαχαράκη αναφέρθηκε στα κενά που υπάρχουν σε σχολεία, κάνοντας λόγο για ένα δομικό και διαχρονικό ζήτημα.

«Πρέπει να αντιληφθούμε ότι σε μία κατάσταση σχολείων που πολλές συνθήκες αλλάζουν γρήγορα και το δημογραφικό τα επηρεάζει, έχεις την ανάγκη να διατηρήσεις πολύ μικρά τμήματα, ολιγομελή τμήματα σε όλη την Ελλάδα, πολλές φορές μπορεί να υπάρχουν και ξαφνικές άδειες και να υπάρχει μία τροπή η οποία μπορεί να σου καθιστά πολλές φορές δύσκολη και την τοποθέτηση νωρίς μέσα στη χρονιά εκπαιδευτικών εγκαίρως. 

Άρα, πράγματι μπορεί να έχεις και μέχρι το τέλος της χρονιάς έχει τύχει να είχαμε κάποια κενά, κυρίως σε ειδικότητες. Προσπαθούμε εμείς να κάνουμε μία καινούργια αρχή διοικητική και οργανωτική, να προβλέπουμε τις ανάγκες όσο γίνεται νωρίτερα και έχουμε κάνει ένα καινούργιο πρόγραμμα το οποίο και ψηφιακά θα προσπαθούμε να προβλέπουμε ανάγκες και τοποθετήσεις εκπαιδευτικών μαζί με τον παραδοσιακό τρόπο μέσω των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και των Περιφερειακών Διευθύνσεων, έτσι ώστε νωρίτερα και φέτος έχουμε σκοπό να κάνουμε τις προσλήψεις αναπληρωτών τελευταία μέρα και πρώτη μέρα του Σεπτεμβρίου για να ξέρουν οι άνθρωποι πού να πάνε εγκαίρως, να συνεχίσουμε να καλύπτουμε με καλύτερο και πιο ικανοποιητικό βαθμό τις ανάγκες. Όμως πρέπει να σας πω ότι όποιος σας δηλώσει από το Υπουργείο ότι δεν μπορεί να προκύψει ανάγκη, δεν μπορεί να υπάρξει κενό και μέσα στη χρονιά δεν θα σας πει την αλήθεια. Πολλές φορές έχουμε και ξαφνικές αλλαγές. Εδώ βέβαια μπορεί και να έχει κληθεί κάποιος εκπαιδευτικός κάποιες φορές και να μην έχει αναλάβει υπηρεσία.

Ή μέσα στην ένδεια πιστώσεων που και αυτό είναι αλήθεια πολλές φορές να έχουν πάει άλλες ειδικότητες και ίσως η ξένη γλώσσα πράγματι να μην έχει καλυφθεί. Άρα είναι πολλά σενάρια που πράγματι μπορεί να συνθέτουν αυτή την εικόνα. Πράγματι έχουμε και άλλες περιπτώσεις, αλλά είναι κάτι προσπαθούμε στο Υπουργείο να το επιλύσουμε με καλύτερη πρόβλεψη και οργάνωση, την οποία ούτως ή άλλως εγώ σας λέω ότι δεσμεύομαι να την αφήσω ως παρακαταθήκη σε αυτό το Υπουργείο» εξήγησε η Υπουργός.


Χρηματοδότηση παράλληλης στήριξης και Τμημάτων Ένταξης

Ερωτηθείσα σχετικά με την χρηματοδότηση της παράλληλης στήριξης και των Τμημάτων Ένταξης, η Υπουργός σημείωσε ότι πράγματι, καθώς μειώνονται πολλές φορές τα προγράμματα ΕΣΠΑ, γυρίζουν οι πιστώσεις και οι ανάγκες οι οποίες υπάρχουν και για την παράλληλη στήριξη και για τα τμήματα Ένταξης σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Και φέτος, επισήμανε, δόθηκαν τα ίδια χρήματα που δόθηκαν πέρυσι, άρα υπάρχει ένας σταθερός αριθμός για τις παράλληλες στηρίξεις.

Όπως είπε: «Φέτος όμως έγινε η μεγαλύτερη αύξηση ίδρυσης Τμημάτων Ένταξης που βοηθάει πάρα πολύ στο κομμάτι της ένταξης των παιδιών που έχουν μία ειδική μαθησιακή ανάγκη και χρειάζονται μια περαιτέρω ενίσχυση στα σχολεία».

«Δεν λέω ότι είναι εύκολη άσκηση, καθώς καταλαβαίνετε ότι έχουμε πλέον μια πολύ μεγάλη αύξηση των γνωματεύσεων που χρειάζονται τα παιδιά, μία ειδική στήριξη ως προς την μαθησιακή τους διαδικασία και θα πρέπει οπωσδήποτε, πάντα με ειλικρίνεια, όπως θέλουμε να μιλάμε, να βρούμε τη χρυσή ισορροπία μεταξύ και των δημοσιονομικών δυνατοτήτων, αλλά και της καλύτερης κάλυψης των αναγκών των παιδιών. Εδώ λοιπόν εμείς ξεκινάμε μία πολύ διευρυμένη συζήτηση και για το ζήτημα της ουσίας της παράλληλης στήριξης, αλλά και πώς ένα παιδί μπορεί να ενταχθεί καλύτερα. Πώς μπορείς να το εντάξεις μέσα σε μια μαθησιακή διαδικασία. Πράγματι, καθώς λοιπόν ευρωπαϊκοί πόροι μπορεί να αλλάζουν ή μπορεί να μετατρέπονται, εμείς γυρίζουμε τις ανάγκες που χρειάζονται παράλληλη στήριξη ή για τα τμήματα ένταξης σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Αυτή είναι η απάντηση ως προς αυτό το οποίο θέτουν οι ακροατές» επισήμανε.

Σε σχέση με τα ΚΕΔΑΣΥ, πλέον, ανακοίνωσε η Υπουργός, θα υπάρχει ψηφιακή πλατφόρμα αιτήσεων. «Αυτό δουλεύουμε τώρα. Έχουμε διορίσει περισσότερο κόσμο στα ΚΕΔΑΣΥ για να επιταχύνουμε τη διαδικασία της εξέτασης των παιδιών, για να έχουν νωρίτερα και τις γνωματεύσεις τους. Και βέβαια έχουμε για πρώτη φορά μετά από καιρό και τη διαδικασία ανάδειξης καινούργιων προϊσταμένων που ήταν με ορισμό, ενώ τώρα βάλαμε τη διαδικασία κανονικά, με έναν τρόπο θα έλεγα αρκετά αξιοκρατικό και διαφανή» συμπλήρωσε.


Πανελλήνιες Εξετάσεις

Η Σοφία Ζαχαράκη ναφορικά με τις φετινές Πανελλήνιες Εξετάσεις, είπε ότι το Υπουργείο βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας. «Ξέρουμε ούτως ή άλλως ότι έχουμε στο τέλος Μαΐου την αρχή, στις 29 και 30 για τα Γενικά και για τα Επαγγελματικά Λύκεια. Τα παιδιά μας εδώ και πάρα πολλά χρόνια εξετάζονται με τον ίδιο τρόπο που εξετάστηκαν και εμείς, λίγο ως πολύ, λίγα περισσότερα λίγα λιγότερα μαθήματα. Στόχος, δεν σας κρύβω και μέσα από τη διαδικασία του εθνικού διαλόγου που έχουμε ξεκινήσει που θα κρατήσει εννέα μήνες, είναι να μπορέσουμε να ξανασυζητήσουμε για την αξία και την ουσία του σχολείου και του Λυκείου. Και εγώ θα ήθελα μέσα από τη διαδικασία της ανεξάρτητης αυτής επιτροπής να πάρουμε απαντήσεις στο πόσα μαθήματα θα πρέπει να ελέγχονται και να εξετάζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του Λυκείου. να συνυπολογίζονται ίσως σε ένα βαθμό Εθνικού Απολυτηρίου, να ξαναποκτήσει αξία το Λύκειο, γιατί αυτή τη στιγμή έχουμε μία διαδικασία μόνο και είναι οι Πανελλαδικές.

Για την παρούσα όμως διαδικασία των εξετάσεων να ξέρουν τα παιδιά ότι το Υπουργείο είναι έτοιμο, οι επιτροπές μας είναι και ούτως ή άλλως και αρμοδιότητα του/της Υπουργού κάθε φορά μαζί με την αρμόδια Γενική Διευθύντρια και τον Εθνικό Οργανισμό Εξετάσεων, να τις οργανώνουμε. Να μην έχουν λοιπόν κάποια αγωνία. Η μόνη τους αγωνία είναι να μπορούν να ξεκουράζονται, να μελετούν με ψυχραιμία, χωρίς άγχος. Ξέρω ότι όλο αυτό είναι θεωρητικό που λέω, αλλά μόνο έτσι θα πετύχεις την καλύτερη επίδοση. Καλή διατροφή, ηρεμία, ψυχική υγεία και ούτως ή άλλως έχουν κάνει το διάβασμά τους, έχουν κάνει τις επαναλήψεις τους σιγά σιγά».

Καταλήγοντας είπε: «Αυτό που προτείνω είναι στα παιδιά να παρακολουθήσουν τα συνεχώς εμπλουτισμένα περιεχόμενα του ψηφιακού φροντιστηρίου, καθώς συνεχώς προστίθεται νέο υλικό. Κάθε απόγευμα υπάρχει live μάθημα από καθηγητές του δημόσιου συστήματος εκπαίδευσης και μπορούν τα παιδιά και μπαίνουν. Οφείλω δε να σας πω ότι τους τελευταίους μήνες βλέπουμε μία αύξηση περίπου 30% στην παρακολούθηση του ψηφιακού φροντιστηρίου. Έχουμε προσθέσει μαθήματα ειδικά, έχουμε προσθέσει και μαθήματα για τα Επαγγελματικά και για την Ειδική. Έχει λοιπόν μία πλειάδα και εγώ προτίθεμαι να επεκτείνω το ψηφιακό φροντιστήριο από τον Σεπτέμβριο στην πρώτη και στη δευτέρα Λυκείου με live, το live δηλαδή, γιατί ασύγχρονα υπάρχει από την 5η Δημοτικού μέχρι την δευτέρα Λυκείου. Και βέβαια θα βάλουμε και έναν ψηφιακό βοηθό, αλλά αυτό από τον Σεπτέμβριο, για να έχει και ασκήσεις πάνω στο ψηφιακό φροντιστήριο και να έχουν τα παιδιά μία δυνατότητα μεγαλύτερης αυτενέργειας. Για τώρα όμως τους προτείνω να παρακολουθούν το ψηφιακό φροντιστήριο, να κάνουν τις τελευταίες τις επαναλήψεις τους, πέραν των καθηγητών τους στην τάξη».