Με μια ομιλία έντονα ιστορική αλλά και καθαρά πολιτική ως προς τα μηνύματά της για το σήμερα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην προσωπικότητα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, κατά την παρουσίαση του «Αρχειακού Τόπου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Ο κ. Τασούλας δεν περιορίστηκε σε έναν τυπικό επετειακό χαιρετισμό, αλλά επιχείρησε να αναδείξει γιατί ο Γέρος του Μοριά δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη ηρωική μορφή της Επανάστασης του 1821, αλλά έναν ηγέτη που προσωποποιεί στα μάτια των νεότερων Ελλήνων το ίδιο το νόημα της εθνικής παλιγγενεσίας. Για αυτό και επέλεξε τη φράση που ξεχώρισε αμέσως: ότι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης «δεν ήταν ένας ακόμα οπλαρχηγός» αλλά «ο πρώτος των πρώτων». Στο ίδιο πνεύμα, συνέδεσε τον καθοριστικό του ρόλο από την απελευθέρωση της Καλαμάτας έως το Βαλτέτσι, την Τριπολιτσά και τα Δερβενάκια με μια σπάνια ικανότητα να συνδυάζει θάρρος, γνώση, ψυχραιμία, ευφυΐα και εναλλαγή τακτικών. 

Διαβάστε: Χατζηδάκης: "Οι μειώσεις στα καύσιμα θα περάσουν στην τσέπη του καταναλωτή" (Βίντεο)

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επέμεινε ιδιαίτερα στο ότι η αξία του Κολοκοτρώνη δεν μετριέται μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και στο εύρος της προσωπικότητάς του. Τον περιέγραψε ως μεγάλο πολεμιστή, αλλά ταυτόχρονα ως ηγέτη που έμενε σε διαρκή επαφή με τους στρατιώτες του και μοιραζόταν μαζί τους τις κακουχίες και τους κινδύνους του Αγώνα. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η πορεία του δεν ήταν ανέφελη. Η ζωή του σημαδεύτηκε από διώξεις, απώλειες και δύο φυλακίσεις, μία επί κυβέρνησης Κουντουριώτη και μία επί Όθωνα. Ωστόσο, κατά τον κ. Τασούλα, αυτό που τον ξεχωρίζει είναι ότι δεν έχασε ποτέ τη συναίσθηση του καθήκοντος ούτε την προσήλωσή του στο κοινό καλό, ξεπερνώντας τις αντιθέσεις της εποχής με μέτρο και μεγαλοψυχία. Έτσι, η εικόνα που επιχείρησε να χτίσει δεν ήταν μόνο εκείνη του στρατηγού που νικούσε, αλλά ενός προσώπου που άντεξε τη διχόνοια χωρίς να εγκαταλείψει την ιδέα της πατρίδας.

tasoulas4
tasoylas1
tasoulas2
tasoulas3

Κολοκοτρώνης: Ο στρατηγός που κοίταζε και πέρα από τη μάχη

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Τασούλας και σε μια άλλη διάσταση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, εκείνη που αφορά την παιδεία και τη συγκρότηση του νέου ελληνικού κράτους. Στην ομιλία του υπογράμμισε ότι ο Κολοκοτρώνης δεν ήταν μόνο στρατιωτικός ηγέτης, αλλά και άνθρωπος που καταλάβαινε βαθιά τη σημασία της γνώσης για την προκοπή του τόπου. Για αυτό και στάθηκε στην περίφημη ομιλία του στην Πνύκα προς τους μαθητές του Α΄ Γυμνασίου Αρρένων το 1838, παρουσιάζοντάς τη ως παρακαταθήκη προς τη νέα γενιά. Το μήνυμα που ανέδειξε είναι σαφές: ότι η ελευθερία δεν ολοκληρώνεται με τη στρατιωτική νίκη, αλλά απαιτεί μόρφωση, οργάνωση και επιστροφή του ατομικού καλού στο κοινό καλό. Ο Τασούλας ουσιαστικά έδειξε ότι στο πρόσωπο του Κολοκοτρώνη δεν βλέπει μόνο τον άνθρωπο που ελευθέρωσε τη χώρα, αλλά και εκείνον που είχε πλήρη συνείδηση ότι μετά τον πόλεμο αρχίζει το δύσκολο έργο της οικοδόμησης.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο η ομιλία πήρε και έναν πιο σύγχρονο τόνο. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επισήμανε ότι ο Κολοκοτρώνης δεν περιορίζει την πρόοδο στο άτομο, αλλά τη μετατρέπει σε κοινωνική ευθύνη. Με άλλα λόγια, έδωσε στην ιστορική μορφή ένα περιεχόμενο που ξεπερνά τον επετειακό θαυμασμό και συνομιλεί με τα σημερινά ερωτήματα για την παιδεία, τη συλλογικότητα και την ευθύνη απέναντι στην πατρίδα. Αυτή η ανάγνωση του Κολοκοτρώνη δεν είναι μόνο ιστορική, αλλά και σαφώς αξιακή: η ελευθερία δεν είναι πλήρης αν δεν συνοδεύεται από συνείδηση, κοινωνική προσφορά και διαρκή μέριμνα για το κοινό καλό.

Ο «Αρχειακός Τόπος» και η νέα ψηφιακή παρακαταθήκη

Ο κ. Τασούλας στάθηκε και στην ίδια την πρωτοβουλία της δημιουργίας του «Αρχειακού Τόπου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη», την οποία χαρακτήρισε πολύτιμο χώρο γνώσης, έρευνας και εκπαίδευσης. Σύμφωνα με την Προεδρία της Δημοκρατίας, πρόκειται για ψηφιακή εκδοχή τριών έντυπων τόμων, αποτελούμενη από 1.143 έγγραφα, που προέρχονται από το Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλου και το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι σημαντικό μέρος αυτού του υλικού υπήρξε έως σήμερα ουσιαστικά απών από την ιστοριογραφία, κάτι που προσδίδει στην πρωτοβουλία ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Με αυτή την επισήμανση, έδειξε ότι δεν πρόκειται απλώς για ένα επετειακό αφιέρωμα στον Κολοκοτρώνη, αλλά για ένα νέο εργαλείο τεκμηρίωσης που μπορεί να εμπλουτίσει την ιστορική έρευνα και να ανοίξει νέους δρόμους μελέτης για την περίοδο της Επανάστασης και του πρώτου ελληνικού κράτους.

Κλείνοντας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδωσε έναν σχεδόν πατριωτικό τόνο ευθύνης προς το σήμερα, λέγοντας ουσιαστικά ότι οι φορείς που προχώρησαν σε αυτή την πρωτοβουλία έκαναν το χρέος τους και ότι τώρα η ευθύνη περνά σε όλους μας: να γνωρίσουμε, να μελετήσουμε και να αξιοποιήσουμε αυτή την παρακαταθήκη. Έτσι, η παρουσίαση του «Αρχειακού Τόπου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη» δεν λειτούργησε μόνο ως πολιτιστική εκδήλωση, αλλά και ως αφορμή για μια ευρύτερη υπενθύμιση ότι η ιστορική μνήμη δεν είναι στατικό μνημείο, αλλά ζωντανό εργαλείο αυτογνωσίας για το παρόν και το μέλλον.