Νέο πεδίο σκληρής πολιτικής αντιπαράθεσης ανοίγει στο μεταναστευτικό, μετά την ανάρτηση του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνου Πλεύρη για τον Κανονισμό Επιστροφών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις διεργασίες που, όπως αναφέρει, έχουν ήδη ξεκινήσει για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες εκτός ΕΕ. Ο υπουργός παρουσιάζει την εξέλιξη αυτή ως ακόμη ένα βήμα προς μια πιο αυστηρή ευρωπαϊκή πολιτική στο πεδίο των επιστροφών, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ρύθμιση που διευκολύνει τις απελάσεις και επιταχύνει συνολικά τις διαδικασίες απομάκρυνσης παράτυπα διαμενόντων πολιτών τρίτων χωρών. Ταυτόχρονα, όμως, η παρέμβασή του δεν έμεινε μόνο στο τεχνικό ή θεσμικό σκέλος. Ο κ. Πλεύρης επέλεξε να βάλει ευθέως στο κάδρο το ΠΑΣΟΚ και την Αριστερά, κατηγορώντας τους ότι δεν στήριξαν ούτε τον Κανονισμό Επιστροφών ούτε το πλαίσιο για τις ασφαλείς τρίτες χώρες, ανεβάζοντας ξανά το πολιτικό θερμόμετρο γύρω από τη μεταναστευτική πολιτική. 

Διαβάστε: Πλεύρης κατά Δούκα για το άσυλο: Μετατρέπει τον δήμο σε παράρτημα του ΑΝΤΑΡΣΥΑ - Δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες του

Η παρέμβαση του υπουργού ήρθε σε μια στιγμή όπου πράγματι το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις επιστροφές βρίσκεται σε προωθημένο θεσμικό στάδιο. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για νέο Κανονισμό Επιστροφών είχε παρουσιαστεί ήδη από το 2025, με στόχο να γίνει πιο γρήγορη και πιο ενιαία η διαδικασία απομάκρυνσης υπηκόων τρίτων χωρών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Στο προτεινόμενο αυτό πλαίσιο περιλαμβάνεται και η δυνατότητα χρήσης των λεγόμενων “return hubs”, δηλαδή κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες, υπό όρους και βάσει συμφωνιών ή διευθετήσεων με χώρες εκτός Ένωσης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κινήθηκε αυτές τις ημέρες προς το άνοιγμα διαπραγματεύσεων για τη νέα ρύθμιση, ενώ η Επιτροπή και το Συμβούλιο έχουν ήδη τοποθετηθεί υπέρ μιας αυστηρότερης και πιο αποτελεσματικής ευρωπαϊκής πολιτικής επιστροφών.

Τι λέει ο Πλεύρης για τα κέντρα επιστροφής εκτός ΕΕ

Στην ανάρτησή του, ο Θάνος Πλεύρης υποστηρίζει ότι διατάξεις του Κανονισμού έχουν ήδη εισαχθεί στο ελληνικό δίκαιο και ότι έχουν ξεκινήσει διεργασίες με τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ολλανδία για τη λειτουργία τέτοιων κέντρων εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η τοποθέτηση αυτή πατά πάνω σε μια πάγια ελληνική γραμμή υπέρ της αυστηροποίησης του ευρωπαϊκού πλαισίου για τις επιστροφές, θέση που το υπουργείο Μετανάστευσης είχε εκφράσει και τους προηγούμενους μήνες. Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025, το ίδιο το υπουργείο είχε χαιρετίσει τις προβλέψεις του σχεδίου για τα “return hubs”, την επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής και την αυξημένη διοικητική κράτηση, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα στηρίζει τη συγκεκριμένη κατεύθυνση και έχει ήδη μεταφέρει ορισμένες σχετικές λογικές στο εθνικό της πλαίσιο.

Το κρίσιμο όμως εδώ είναι ότι ο Κανονισμός Επιστροφών δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί ως οριστικό, τελικό και πλήρως ισχύον ευρωπαϊκό δίκαιο. Αυτό που έχει προχωρήσει είναι η θεσμική διαδικασία και η πολιτική βούληση για να ανοίξουν ή να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να συζητά και να δίνει ώθηση στην έναρξη συνομιλιών με το Συμβούλιο. Άρα, η φράση «προχωρά ο Κανονισμός» αποτυπώνει την πολιτική κατεύθυνση και τη θεσμική πρόοδο, αλλά όχι ότι έχει ήδη οριστικά κλείσει όλο το ευρωπαϊκό νομοθετικό πακέτο. Αυτό έχει σημασία, γιατί η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα τείνει συχνά να παρουσιάζει ως κλειδωμένες ρυθμίσεις πράγματα που βρίσκονται ακόμη μέσα στη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Θάνος Πλεύρης: Η σύγκρουση με ΠΑΣΟΚ και Αριστερά

Πέρα από το θεσμικό κομμάτι, ο Πλεύρης αξιοποίησε την εξέλιξη αυτή για να στρέψει τα πυρά του προς την αντιπολίτευση. Ο ίδιος έγραψε ότι «Αριστερά και ΠΑΣΟΚ δεν στήριξαν τον Κανονισμό Επιστροφών», όπως επίσης «δεν ψήφισαν και τον Κανονισμό των Ασφαλών Τρίτων Χωρών», και επιχείρησε να φέρει το ΠΑΣΟΚ απέναντι σε ένα δίλημμα για το αν διαφοροποιείται ουσιαστικά από τη γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ στο μεταναστευτικό. Σε επίπεδο ευρωπαϊκών πολιτικών ομάδων, πάντως, είναι καταγεγραμμένο ότι οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες είχαν ανακοινώσει ότι θα καταψηφίσουν την εντολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις διαπραγματεύσεις πάνω στον νέο Κανονισμό Επιστροφών, θεωρώντας ότι το κείμενο έχει μετακινηθεί υπερβολικά σε σκληρή κατεύθυνση. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο για την ασφαλή τρίτη χώρα έχει επίσης εγκριθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο τους προηγούμενους μήνες, με σαφή στόχο την επιτάχυνση της απόρριψης απαράδεκτων αιτήσεων ασύλου.