Οκτώ μήνες μετά την πρώτη του επίσκεψη στη Λιβύη, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επιστρέφει στη Βεγγάζη για να συναντήσει τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, σε μια προσπάθεια να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας που εγκαινίασε τον Ιούλιο του περασμένου καλοκαιριού. Τότε, η επίσκεψη του Γιώργου Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη είχε πραγματοποιηθεί μετά τις απειλές του επικεφαλής της κυβέρνησης της Ανατολικής Λιβύης να αναγνωρίσει το «παράνομο» για τη χώρα μας και το διεθνές δίκαιο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Έκτοτε, οι σχέσεις Ελλάδας και Λιβύης έχουν εξομαλυνθεί και σε αυτό συνετέλεσαν και οι επισκέψεις αξιωματούχων και των δύο κυβερνήσεων της αφρικανικής χώρας στην Αθήνα, ενώ και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης μετέβη τον περασμένο Ιανουάριο στη Λιβύη με επιχειρηματική ομάδα, προκειμένου να συναφθούν συμφωνίες για τη συμβολή της χώρας μας σε κατασκευαστικά έργα ανοικοδόμησης της κατεστραμμένης, από τον εμφύλιο, χώρας.

"Αγκάθι" η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης - Καθοριστική η επιρροή της Τουρκίας

Παρόλα αυτά, ως μεγάλο αγκάθι στις σχέσεις των δύο χωρών παραμένει η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Ανώτερες διπλωματικές πηγές, μιλώντας στο parapolitika.gr, υποστήριξαν ότι, παρά το γεγονός ότι δεν έχει ενταχθεί στην επίσημη ατζέντα, το ζήτημα αυτό θα συζητηθεί στη σημερινή συνάντηση Γεραπετρίτη - Χαφτάρ στη Βεγγάζη. Στόχος είναι να διερευνηθούν οι διαθέσεις της κυβέρνησης της Ανατολικής Λιβύης για την έναρξη των συνομιλιών. Εξάλλου, όπως τονίζουν, «υπάρχει η αμοιβαία βούληση» ανάλογων συζητήσεων με την κυβέρνηση της Τρίπολης. Να επισημάνουμε ότι ήδη έχει συσταθεί τεχνική επιτροπή μεταξύ Αθηνών και Τρίπολης -με την πρώτη συνεδρίαση να έχει γίνει στην Αθήνα και να εκκρεμεί η δεύτερη στην Τρίπολη- έτσι ώστε να διευθετηθεί το εκκρεμές αυτό ζήτημα μεταξύ των δύο χωρών.

Όπως υποστηρίζουν διπλωματικές πηγές, «είτε μιλάμε με την πλευρά της Τρίπολης είτε μιλάμε με την πλευρά της Βεγγάζης, έχουμε κοινά σύνορα και, βεβαίως, από τη στιγμή που τα σύνορα αυτά είναι κοινά, οπωσδήποτε απασχολεί τις συζητήσεις. Είναι ένα θέμα το οποίο συζητάμε και με τις δύο πλευρές», διαβεβαιώνουν στο parapolitika.gr.

Ωστόσο, το ζήτημα αυτό παρουσιάζει μεγάλες δυσκολίες λόγω της επιρροής που ασκεί η Τουρκία στην αφρικανική χώρα, που οδηγεί στη χειραγώγησή της έναντι της Ελλάδας. Πέρα από το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, η Άγκυρα έχει υπογράψει με την κυβέρνηση της Τρίπολης και της Βεγγάζης μια σειρά από άλλες συμφωνίες, όπως το «μνημόνιο κατανόησης» που δίνει στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις τη δυνατότητα «ανεμπόδιστης πρόσβασης στον λιβυκό εναέριο χώρο», καθώς και άλλες διευκολύνσεις.

Σε υποκίνηση της Άγκυρας αποδόθηκε η κίνηση του καθεστώτος Χαφτάρ να εναντιωθεί στην ελληνική κυβέρνηση, ισχυριζόμενος ότι «η συνεργασία Λιβύης - Τουρκίας είναι σύμφωνη με τη διεθνή νομιμότητα», όταν τον Ιούλιο η χώρα μας είχε δημοσιεύσει τον διαγωνισμό για την εξεύρεση υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης.

Απόρροια της τουρκολιβυκής συνεργασίας ήταν και η προσφυγή της Λιβύης στον ΟΗΕ με ρηματική διακοίνωση, με την οποία εκφράζονταν οι διεκδικήσεις της, στηριζόμενη στις αιτιάσεις της Τουρκίας βάσει του Τουρκολιβυκού Μνημονίου. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, με απάντησή της στον ΟΗΕ, η Αθήνα απέρριψε τις αιτιάσεις της Λιβύης, δηλώνοντας ταυτόχρονα έτοιμη να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Ωστόσο, τίποτα δεν έχει προχωρήσει έκτοτε. Ακόμη και η επίσκεψη του Προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης Ακίλα Σάλεχ (που πρόσκειται στην πλευρά Χαφτάρ) στην Αθήνα στις αρχές του Δεκεμβρίου δεν επέφερε καμία πρόοδο στην εκκίνηση των διαπραγματεύσεων.

Η ατζέντα του Γιώργου Γεραπετρίτη

Σήμερα ο Γιώργος Γεραπετρίτης, με τη μονοήμερη παραμονή του στη Βεγγάζη, αναμένεται να στοχεύσει καταρχήν στην έναρξη των διαβουλεύσεων που θα καταλήξουν, εν ευθέτω χρόνω, στη διευθέτηση ενός χρόνιου ζητήματος στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές στο parapolitika.gr, η οριοθέτηση ΑΟΖ δεν είναι το μόνο θέμα που βρίσκεται στην ατζέντα των επαφών του Γιώργου Γεραπετρίτη με την κυβέρνηση της Βεγγάζης. «Το μεταναστευτικό, η ενίσχυση των σχέσεων οικονομικής συνεργασίας, οι περιφερειακές εξελίξεις» είναι μεταξύ των θεμάτων που απασχολούν επίσης τις διμερείς μας σχέσεις, λένε χαρακτηριστικά.

Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα επισκεφτεί και την Τρίπολη για να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Αμπντελχαμίντ Ντμπάιμπα και θα είναι μία άσκηση διπλωματικής ισορροπίας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων της βορειοαφρικανικής χώρας.