Η επίσκεψη του Γιώργου Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη δεν είχε μόνο συμβολικό χαρακτήρα με αφορμή τα εγκαίνια του νέου κτιρίου του ελληνικού Γενικού Προξενείου, αλλά εντάχθηκε σε μια ευρύτερη και πιο ενεργητική ελληνική προσπάθεια να διατηρηθούν ανοιχτοί και ουσιαστικοί δίαυλοι με τα δύο κέντρα ισχύος της Λιβύης. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών βρέθηκε στην Ανατολική Λιβύη, όπου συναντήθηκε με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ και άλλους ανώτατους αξιωματούχους του καθεστώτος της Βεγγάζης, έχοντας στην ατζέντα το μεταναστευτικό, την οικονομική συνεργασία και κυρίως την προοπτική οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης στη βάση του διεθνούς δικαίου. Το ελληνικό ΥΠΕΞ είχε προαναγγείλει από τις 27 Μαρτίου ότι ο κ. Γεραπετρίτης θα μεταβεί στη Βεγγάζη για συνάντηση με τον επικεφαλής του Λιβυκού Εθνικού Στρατού Χαφτάρ και για τα εγκαίνια του προξενείου, ενώ έχει ήδη ανακοινωθεί και δεύτερος σταθμός της λιβυκής του αποστολής, αυτή τη φορά στην Τρίπολη, την 1η Απριλίου, γεγονός που δείχνει ότι η Αθήνα επιχειρεί συνειδητά να κρατήσει ισορροπία και πρόσβαση και στις δύο πλευρές της διαιρεμένης χώρας. 

Διαβάστε: Παρέμβαση Γεραπετρίτη σε Αραγτσί για τα ελληνικά πλοία: Εγγυηθείτε την ασφάλειά τους

Συναντήσεις Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη

Μετά τις συναντήσεις, ο υπουργός μίλησε για «ιστορική μέρα» για τις σχέσεις Ελλάδας και Λιβύης, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στην επαναλειτουργία και αναβάθμιση της ελληνικής προξενικής παρουσίας στη Βεγγάζη. Όπως δήλωσε, «Σήμερα είναι μια ιστορική μέρα για την Ελλάδα, για τις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης, αλλά και για το αποτύπωμα της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή και τον κόσμο. Σήμερα εγκαινιάζουμε το νέο κτήριο του Γενικού Προξενείου μας στη Βεγγάζη». Σημείωσε επίσης ότι η Ελλάδα παραμένει «η μόνη εκ των δύο χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διατηρεί Γενικό Προξενείο» στην πόλη, ενώ ευχαρίστησε δημόσια την Ελληνική Κοινότητα της Βεγγάζης και ειδικά τον Κανάκη Μανδαλιό για τη συμβολή του στην ανοικοδόμηση του κτιρίου. Το κλίμα των συνομιλιών περιγράφηκε από τον ίδιο ως «ιδιαίτερα θετικό», κάτι που επιβεβαιώθηκε και από την κάλυψη ελληνικών μέσων που μετέδωσαν ότι η Αθήνα θεωρεί πως το τελευταίο διάστημα έχει αναβαθμιστεί το επίπεδο επαφών με την Ανατολική Λιβύη.

Γεραπετρίτης: Μεταναστευτικό, εμπόριο και ΑΟΖ στο επίκεντρο

Ο κ. Γεραπετρίτης στάθηκε ιδιαίτερα σε τρία πεδία: εμπόριο, παράτυπη μετανάστευση και θαλάσσιες ζώνες. Για την οικονομική διάσταση υπογράμμισε ότι ήδη υπάρχουν σημαντικές ελληνικές επενδύσεις στην ανατολική Λιβύη και ότι η γεωγραφική εγγύτητα των δύο χωρών καθιστά κρίσιμη την ανάπτυξη εμπορικών δραστηριοτήτων. Για το μεταναστευτικό ανέφερε ότι «Υπάρχει μια καλή συνεργασία, η οποία θα αναβαθμιστεί ακόμη περισσότερο και με ανταλλαγή τεχνογνωσίας και με την παροχή μέσων και υποδομών, έτσι ώστε να μπορεί να ελεγχθεί το φαινόμενο», προσθέτοντας ότι η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συμβάλουν περαιτέρω σε αυτό το πεδίο. Το πιο βαρύ πολιτικά κομμάτι, ωστόσο, ήταν η αναφορά του στην ανάγκη οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών, ειδικά ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, με βάση το διεθνές δίκαιο. «Με βάση το Διεθνές Δίκαιο, είναι σημαντικό χώρες γειτονικές, χώρες που μοιράζονται τη Μεσόγειο, να μπορούν να έχουν αυτή τη συνεργασία», είπε, στέλνοντας σαφές μήνυμα για το πλαίσιο μέσα στο οποίο θέλει να κινηθεί η Αθήνα στο λιβυκό μέτωπο. Το θέμα αυτό επισημαίνεται και στην κάλυψη της επίσκεψης από ελληνικά μέσα και πρακτορεία, που αναδεικνύουν ότι το μεταναστευτικό και οι θαλάσσιες ζώνες ήταν δύο από τα βασικά αντικείμενα των επαφών στη Βεγγάζη.

Η ουσία της κίνησης, πάντως, βρίσκεται στο ότι η Αθήνα δείχνει να επενδύει στην ενεργή παρουσία της στη Λιβύη και όχι σε μια παθητική παρακολούθηση των εξελίξεων. Ο ίδιος ο υπουργός το είπε ξεκάθαρα: «Πρόθεσή μας είναι η Ελλάδα να είναι ενεργητικά παρούσα στη Λιβύη και για αυτό θα μεριμνήσουμε». Σε μια περίοδο που η Λιβύη παραμένει διαιρεμένη, το μεταναστευτικό πιέζει την ευρύτερη περιοχή και τα ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας παραμένουν ανοιχτά, η επίσκεψη στη Βεγγάζη αποκτά βάρος που υπερβαίνει την τελετή των εγκαινίων. Είναι μια κίνηση που επιχειρεί να ξαναβάλει την Ελλάδα μέσα στο λιβυκό κάδρο, με όρους διπλωματίας, παρουσίας στο πεδίο και σταθερής διεκδίκησης του διεθνούς δικαίου ως βάσης για την επόμενη ημέρα.