EnΤο βιβλίο που οδήγησε τον Μητσοτάκη στο "μπλόκο" στα social media για τους κάτω των 15 - Τι αλλάζει από 1ης Ιανουαρίου και πώς θα γίνεται ο έλεγχος
"The anxious generation"
Το παρασκήνιο που οδήγησε στην απόφαση Μητσοτάκη για μπλόκο στα social media - Πώς θα γίνεται ο έλεγχος ηλικίας σε Facebook, Instagram και TikTok
Κωστας Παπαχλιμιντζος
Ένα δημοφιλές στην Αμερική βιβλίο, που εκδόθηκε το 2024, αποτέλεσε ένα βασικό έναυσμα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη που τον οδήγησε τελικά στην πρωτοβουλία που ανακοίνωσε τη Μεγάλη Τετάρτη για την απαγόρευση πρόσβασης στα social media -δηλαδή το Facebook, το Instagram και το TikTok- για τα παιδιά κάτω των 15 ετών.
Διαβάστε: Επιστολή Μητσοτάκη σε Φον ντερ Λάιεν: Να δημιουργηθεί ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον ψηφιακό εθισμό των νέων
Ο κοινωνικός ψυχολόγος Jonathan Haidt έγραψε τότε το «The anxious generation», στο οποίο μεταξύ άλλων εξηγεί πως η μετάβαση από τα απλά στα έξυπνα κινητά πριν από μία δεκαπενταετία περίπου έφερε μια αύξηση στην κοινωνική απομόνωση, τη στέρηση ύπνου, τη διάσπαση προσοχής και τον εθισμό.
«Στο εξαιρετικό βιβλίο του Jonathan Haidt "The Anxious Generation" αναλύονται οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών από την αλόγιστη χρήση του κινητού τηλεφώνου και των social media, που μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά στον διαδικτυακό εθισμό», έγραφε σε ανάρτησή της στο Instagram τον Αύγουστο του 2024 η σύζυγος του πρωθυπουργού, Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη. «Η παιδική και εφηβική ηλικία τείνουν να βασίζονται σε ένα κινητό τηλέφωνο, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά προβλήματα στους νέους για τη ζωή τους, την εξέλιξή τους και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να αγνοήσουμε τα σημάδια», σημείωνε στην ίδια ανάρτηση.
Έναν χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετείχε σε εκδήλωση που διοργάνωσε η Αυστραλία με θέμα «Προστατεύοντας τα παιδιά στην ψηφιακή εποχή», στο πλαίσιο της Εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Ο 62χρονος Νεοϋορκέζος συγγραφέας βρισκόταν στο κοινό της εκδήλωσης αυτής. «Το περσινό καλοκαίρι, η σύζυγός μου μου ζήτησε να διαβάσω ένα βιβλίο του Jonathan Haidt, ο οποίος είναι σήμερα μαζί μας», είχε πει ο κ. Μητσοτάκης στην αρχή της ομιλίας του. «Είμαι σίγουρος ότι το γνωρίζετε, ο τίτλος του είναι "The Anxious Generation". Ήταν μια εμπειρία που μου άνοιξε τα μάτια, γιατί, καθώς διάβαζα για τον αντίκτυπο που έχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα παιδιά και τους εφήβους μας, ένιωσα σαν να μου διηγούνταν τις ιστορίες που οι ίδιοι οι γονείς μάς λένε σε κάθε ευκαιρία. Πραγματοποιούμε το μεγαλύτερο ανεξέλεγκτο πείραμα που έγινε ποτέ με τον νου των παιδιών μας», σημείωνε στη συνέχεια.
Τη Μεγάλη Τετάρτη το πρωί, με ανάρτησή του στο TikTok, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση αποφάσισε να προχωρήσει «σε κάτι δύσκολο, αλλά απαραίτητο», την απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Παράλληλα, έστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας παρέμβαση και νομοθέτηση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η ελληνική ρύθμιση θα έρθει μέσα στο καλοκαίρι του 2026 για συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή και θα τεθεί σε εφαρμογή με το νέο έτος, την 1η Ιανουαρίου 2027.
Σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση που έγινε στη συνέχεια, την κύρια ευθύνη συμμόρφωσης θα φέρουν οι ίδιες οι πλατφόρμες, οι οποίες θα υποχρεούνται να εγκαταστήσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Το ελληνικό κράτος θα εποπτεύει την εφαρμογή μέσω των αρμόδιων Αρχών, και συγκεκριμένα της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Παιγνίων, ενεργοποιώντας τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς ελέγχου και επιβολής κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων. Όταν υπάρχει παραβίαση της νομοθεσίας, η ΕΕΤΤ θα διαβιβάζει την υπόθεση στον Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών του κράτους-μέλους εγκατάστασης της πλατφόρμας ή, κατά περίπτωση, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι αρμόδιες Αρχές θα αξιολογούν τις περιπτώσεις και θα επιβάλουν τα αντίστοιχα πρόστιμα και κυρώσεις.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία συγκεκριμένα θα προβλέπει:
Κατά την εφαρμογή, δηλαδή, του νόμου οι πλατφόρμες θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε ένα σενάριο «επανεπαλήθευσης» ηλικίας (re-verification) όλων των λογαριασμών στην Ελλάδα, προκειμένου λογαριασμοί με δηλωμένη ηλικία διαφορετική της πραγματικής και κάτω των ορίων που έχουν τεθεί να αποκλειστούν από τη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Διαβάστε: Επιστολή Μητσοτάκη σε Φον ντερ Λάιεν: Να δημιουργηθεί ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον ψηφιακό εθισμό των νέων
Ο κοινωνικός ψυχολόγος Jonathan Haidt έγραψε τότε το «The anxious generation», στο οποίο μεταξύ άλλων εξηγεί πως η μετάβαση από τα απλά στα έξυπνα κινητά πριν από μία δεκαπενταετία περίπου έφερε μια αύξηση στην κοινωνική απομόνωση, τη στέρηση ύπνου, τη διάσπαση προσοχής και τον εθισμό.
«Στο εξαιρετικό βιβλίο του Jonathan Haidt "The Anxious Generation" αναλύονται οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών από την αλόγιστη χρήση του κινητού τηλεφώνου και των social media, που μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά στον διαδικτυακό εθισμό», έγραφε σε ανάρτησή της στο Instagram τον Αύγουστο του 2024 η σύζυγος του πρωθυπουργού, Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη. «Η παιδική και εφηβική ηλικία τείνουν να βασίζονται σε ένα κινητό τηλέφωνο, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά προβλήματα στους νέους για τη ζωή τους, την εξέλιξή τους και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να αγνοήσουμε τα σημάδια», σημείωνε στην ίδια ανάρτηση.
Έναν χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετείχε σε εκδήλωση που διοργάνωσε η Αυστραλία με θέμα «Προστατεύοντας τα παιδιά στην ψηφιακή εποχή», στο πλαίσιο της Εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Ο 62χρονος Νεοϋορκέζος συγγραφέας βρισκόταν στο κοινό της εκδήλωσης αυτής. «Το περσινό καλοκαίρι, η σύζυγός μου μου ζήτησε να διαβάσω ένα βιβλίο του Jonathan Haidt, ο οποίος είναι σήμερα μαζί μας», είχε πει ο κ. Μητσοτάκης στην αρχή της ομιλίας του. «Είμαι σίγουρος ότι το γνωρίζετε, ο τίτλος του είναι "The Anxious Generation". Ήταν μια εμπειρία που μου άνοιξε τα μάτια, γιατί, καθώς διάβαζα για τον αντίκτυπο που έχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα παιδιά και τους εφήβους μας, ένιωσα σαν να μου διηγούνταν τις ιστορίες που οι ίδιοι οι γονείς μάς λένε σε κάθε ευκαιρία. Πραγματοποιούμε το μεγαλύτερο ανεξέλεγκτο πείραμα που έγινε ποτέ με τον νου των παιδιών μας», σημείωνε στη συνέχεια.
Τη Μεγάλη Τετάρτη το πρωί, με ανάρτησή του στο TikTok, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση αποφάσισε να προχωρήσει «σε κάτι δύσκολο, αλλά απαραίτητο», την απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Παράλληλα, έστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας παρέμβαση και νομοθέτηση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η ελληνική ρύθμιση θα έρθει μέσα στο καλοκαίρι του 2026 για συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή και θα τεθεί σε εφαρμογή με το νέο έτος, την 1η Ιανουαρίου 2027.
Σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση που έγινε στη συνέχεια, την κύρια ευθύνη συμμόρφωσης θα φέρουν οι ίδιες οι πλατφόρμες, οι οποίες θα υποχρεούνται να εγκαταστήσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Το ελληνικό κράτος θα εποπτεύει την εφαρμογή μέσω των αρμόδιων Αρχών, και συγκεκριμένα της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Παιγνίων, ενεργοποιώντας τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς ελέγχου και επιβολής κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων. Όταν υπάρχει παραβίαση της νομοθεσίας, η ΕΕΤΤ θα διαβιβάζει την υπόθεση στον Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών του κράτους-μέλους εγκατάστασης της πλατφόρμας ή, κατά περίπτωση, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι αρμόδιες Αρχές θα αξιολογούν τις περιπτώσεις και θα επιβάλουν τα αντίστοιχα πρόστιμα και κυρώσεις.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία συγκεκριμένα θα προβλέπει:
- Απαγόρευση πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών
- Υποχρέωση των πλατφορμών για εφαρμογή αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας
- Καθολική επανεπαλήθευση ηλικίας (re-verification) των υφιστάμενων λογαριασμών
Κατά την εφαρμογή, δηλαδή, του νόμου οι πλατφόρμες θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε ένα σενάριο «επανεπαλήθευσης» ηλικίας (re-verification) όλων των λογαριασμών στην Ελλάδα, προκειμένου λογαριασμοί με δηλωμένη ηλικία διαφορετική της πραγματικής και κάτω των ορίων που έχουν τεθεί να αποκλειστούν από τη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
