Βαθιές τοµές στη λειτουργία του πολιτικού συστήµατος φιλοδοξεί να φέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης µε τη συνταγµατική αναθεώρηση, που αναµένεται να εκκινήσει µέσα στο καλοκαίρι στη Βουλή -η οποία είναι η προτείνουσα- και να ολοκληρωθεί, βέβαια, µετά τις εκλογές του 2027, µε την ψήφο της Βουλής που θα προκύψει από αυτές τις κάλπες.  Μία από αυτές τις αλλαγές είναι ένα ιδιότυπο ασυµβίβαστο µεταξύ βουλευτή και υπουργού, µια πρόταση που επί της ουσίας προσαρµόζει στο ελληνικό πολιτικό σύστηµα τον διαχωρισµό µεταξύ εκτελεστικής και νοµοθετικής εξουσίας που ισχύει σε άλλες χώρες, µε πιο χαρακτηριστικό το λεγόµενο γαλλικό µοντέλο.

Οι πιο προσεκτικοί παρατηρητές της πολιτικής σκακιέρας θυµούνται, µάλιστα, ότι το ασυµβίβαστο µεταξύ βουλευτή και υπουργού είναι µια πρόταση που είχαν παρουσιάσει το 2017 η Αννα ∆ιαµαντοπούλου, ο Γιάννης Ραγκούσης και ο Γιώργος Φλωρίδης, όταν είχαν δηµιουργήσει την πολιτική κίνηση µε την ονοµασία «Ωρα Αποφάσεων», ενώ παράλληλα είναι κάτι το οποίο είχε υποστηρίξει από την εποχή που ήταν απλός βουλευτής της τότε Β’ Αθηνών ο Κυριάκος Μητσοτάκης.  Προς το παρόν, ωστόσο, η πρόταση φαίνεται να βρίσκει αντιδράσεις και να συναντά ενστάσεις στους κόλπους της Κοινοβουλευτικής Οµάδας της Νέας ∆ηµοκρατίας.

«Κανείς -και πρώτος εγώ- δεν µπορεί να κλείσει τα µάτια του στην κρίση εµπιστοσύνης, η οποία απευθύνεται όχι µόνο στους θεσµούς, αλλά και στο πολιτικό προσωπικό της χώρας συνολικά. Μια πρόκληση, βέβαια, που απασχολεί όλες τις φιλελεύθερες δηµοκρατίες. Εµείς, ωστόσο, έχουµε χρέος να ασχοληθούµε µε τα “του οίκου µας”», ανέφερε ο πρωθυπουργός στο τηλεοπτικό του µήνυµα προ ηµερών, θέτοντας το πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο της θεσµικής αυτής παρέµβασης, ενώ συνέχισε ως εξής: «Εχουµε φτάσει, νοµίζω, σε ένα σηµείο καµπής. Ως πρωθυπουργός, λοιπόν, αλλά και ως πρόεδρος ενός κόµµατος που εγγυάται τη σταθερότητα και την ασφάλεια, οφείλω να αξιολογήσω τη συγκυρία, όχι µόνο ως δίδαγµα µιας αρνητικής εµπειρίας, αλλά και ως µια νέα αφετηρία µάχης µε το “βαθύ κράτος”. Με πρώτη τη δική µου παράταξη να γίνεται δύναµη ρήξης µε τα κακώς κείµενα και να αναµετριέται, µε ειλικρίνεια και γενναιότητα, µε τις δικές της αδυναµίες».

Ετσι, για τους λόγους αυτούς, ανακοίνωσε ότι θα παρουσιάσει «µια νέα δέσµη θεσµικών τοµών», µε την πρώτη να αφορά «το ασυµβίβαστο υπουργού και βουλευτή, µε αντικατάσταση του υπουργού στη Βουλή από τον πρώτο επιλαχόντα για όσο συµµετέχει στο Υπουργικό Συµβούλιο και µε ταυτόχρονη αναβάθµιση του ρόλου του βουλευτή». Συνεπώς, εφόσον η ρύθµιση αυτή ψηφιστεί από την απαιτούµενη πλειοψηφία στην προσεχή συνταγµατική αναθεώρηση (σ.σ.: απαιτούνται 180 ψήφοι είτε σε αυτήν είτε στην επόµενη Βουλή) και εφόσον συνεχιστούν οι τετραετείς εκλογικοί κύκλοι, τότε το σύστηµα αυτό θα εφαρµοστεί για πρώτη φορά στις εθνικές εκλογές του 2031, τις µεθεπόµενες δηλαδή.

 

Τι θα αλλάξει

Τότε και στο εξής, οι υπουργοί, αναπληρωτές υπουργοί και υφυπουργοί που θα επιλέγει ο εκάστοτε πρωθυπουργός για την κυβέρνησή του µέσα από την Κοινοβουλευτική του Οµάδα θα χάνουν αυτόµατα την ιδιότητα του βουλευτή, µε τη θέση τους στη Βουλή να την καταλαµβάνει ο πρώτος επιλαχών στην εκλογική τους περιφέρεια. Εφόσον σε κάποιον ανασχηµατισµό αποµακρυνθούν, τότε θα ανακτούν τη βουλευτική τους ιδιότητα και αντίστοιχα θα τη χάνει εκείνος που τους είχε αντικαταστήσει.

Ο Παύλος Μαρινάκης, στη συνέχεια, έθεσε και µια άλλη παράµετρο στο ζήτηµα αυτό. «Για να προχωρήσει αυτή η πρόταση, ίσως θα πρέπει να συζητήσουµε και µείωση του αριθµού των βουλευτών, για να µην έχουµε στην πραγµατικότητα, αντί για 300, 350 συνολικά γραφεία», είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Σύµφωνα µε πληροφορίες, η πρόταση που συζητείται στο Μέγαρο Μαξίµου είναι η πιθανή µείωση του αριθµού των βουλευτών σε 250. Εξάλλου, το Σύνταγµα δίνει αυτή τη δυνατότητα, αφού προβλέπει (Αρθρο 51) πως «ο αριθµός των βουλευτών ορίζεται µε νόµο, δεν µπορεί όµως να είναι µικρότερος από διακόσιους ούτε µεγαλύτερος από τριακόσιους». Μια δεύτερη παράµετρο έβαλε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, µιλώντας στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» 90,1, σε σχέση µε την αναβάθµιση του ρόλου του βουλευτή.

«Παραδείγµατος χάριν, προσωπικά πιστεύω ότι θα πρέπει να εξετάσουµε το πώς µπορεί να εγκριθεί µια βουλευτική τροπολογία, όταν δεν είναι οικονομικού περιεχοµένου, διότι µέχρι σήµερα φτάνει να την απορρίπτει απλώς ο υπουργός. Μπορεί, επίσης, να ενισχυθεί ο ρόλος της επιτροπής που ασχολείται µε τον έλεγχο της εφαρµογής του Προϋπολογισµού. Πρέπει να σκεφτούµε έξω από τα τετριµµένα και να δούµε πώς µπορεί τόσο το αξίωµα του υπουργού όσο και το αξίωµα του βουλευτή να αναβαθµιστούν προς όφελος της ∆ηµοκρατίας», ανέφερε ο αντιπρόεδρος.

Για να γίνει πρακτικά αντιληπτό πώς λειτουργεί η µεταρρύθµιση που εισηγείται ο πρωθυπουργός, εφόσον ίσχυε σήµερα, τότε στη Βουλή και στην Κοινοβουλευτική Οµάδα της Νέας ∆ηµοκρατίας θα βρίσκονταν -µε βάση τα αποτελέσµατα των εκλογών του 2023 και τη σταυροδοσία- οι ακόλουθοι:

  • Γιώργος Κουµουτσάκος (αντί του Κωστή Χατζηδάκη)
  • Φωτεινή Πιπιλή (αντί του Κυριάκου Πιερρακάκη)
  • Αρια Αγάτσα (αντί του Αδωνι Γεωργιάδη)
  • Αννα Ροκοφύλλου (αντί του Βασίλη Κικίλια)
  • Βάσω Κόλλια (αντί της Σοφίας Ζαχαράκη)
  • Φώτης Καρύδας (αντί της Νίκης Κεραµέως)
  • Εβίτα Βαρελά (αντί της Ολγας Κεφαλογιάννη)
  • Οµηρος Τσάπαλος (αντί του Θάνου Πλεύρη)
  • Τάσος Γαϊτάνης (αντί του Νίκου ∆ένδια)
  • Κώστας Κόλλιας (αντί του Χρίστου ∆ήµα)
  • Ιωάννα Γκελεστάθη (αντί του Τάκη Θεοδωρικάκου)
  • Μαριάννα Τουµαζάτου (αντί του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη)
  • Νίκος Μανωλάκος (αντί της ∆όµνας Μιχαηλίδου)
  • Ντόρα Πάλλη-Πετραλιά (αντί του Κωνσταντίνου Κυρανάκη)
  • Μαργαρίτα Βάρσου (αντί του Νίκου Παπαθανάση)
  • Ανθή Χαλκιά (αντί του Γιάννη Βρούτση)
  • Μαρία Πολύζου (αντί της Ειρήνης Αγαπηδάκη)

Τα ως ανωτέρω είναι µια ενδεικτική αναφορά, καθώς περιλαµβάνει µόνο τις περιπτώσεις των υπουργών και αναπληρωτών που είναι σήµερα µέλη του Κοινοβουλίου και όχι των υφυπουργών, που επίσης θα είχαν παυθεί από βουλευτές και τη θέση τους θα είχαν πάρει οι επιλαχόντες στην εκλογική τους περιφέρεια.