Πολυσήμαντη και πολυεπίπεδη είναι η παρουσία του Γάλλου Πρόεδρου Εμμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα την Παρασκευή και το Σάββατο. Ο κ. Μακρόν κομίζει μία γενικότερη στροφή της Ευρωπαϊκής Αμυντικής πολιτικής που αναζητά τρόπους αυτοάμυνας και απαγκίστρωσης από τις πολιτικές εκ δυσμάς μετά την «απρόβλεπτη» πολιτική του Αμερικανού Προέδρου, άλλοτε ισχυρού συμμάχου.

Διαβάστε: Στην Αθήνα ο Μακρόν: Η Ελληνογαλλική συνεργασία στον πυρήνα των συζητήσεων για μέλλον της Ευρώπης - Τι βρίσκεται στη διήμερη ατζέντα των συνομιλιών

Για πρώτη φορά μετά το 1954, η Γαλλία επανέρχεται και προτείνει εκ νέου, ένα αμυντικό σχέδιο για την προστασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα πρότυπα της άλλοτε Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας (ΕΑΚ) που προέβλεπε τη δημιουργία ενός υπερεθνικού ευρωπαϊκού στρατού και ενώ είχε προταθεί υπερφιλόδοξα από τον τότε Γάλλο πρωθυπουργό Ρενέ Πλεβέν, δεν επικυρώθηκε ποτέ από την Εθνοσυνέλευση του Παρισιού το 1954, υπό το φόβο της απώλειας της εθνικής κυριαρχίας της.
Οι συνθήκες έχουν πλέον αλλάξει και η αμυντική θωράκιση της Ευρώπης είναι όσο ποτέ άλλοτε αναγκαία. Στο πλαίσιο αυτό, ο Γάλλος Πρόεδρος με την επίσκεψή του στην Αθήνα, επιδιώκει να ενισχύσει την ελληνογαλλική συνεργασία στην άμυνα και την ασφάλεια ώστε να ανταποκρίνονται στην αντιμετώπιση των νέων γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων.

Ο πρώην Επίτροπος της Ελλάδας και πρώην υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Αβραμόπουλος, απαντώντας στα ερωτήματα του parapolitika.gr εξηγεί ότι η επέκταση της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής Γαλλίας - Ελλάδας για πέντε χρόνια, δηλαδή μέχρι το 2031 στην πράξη σημαίνει ότι «μια απειλή κατά της Ελλάδας δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως διμερές πρόβλημα, αλλά αποκτά ευρωπαϊκή διάσταση. Η πολιτική και στρατηγική σημασία της ρήτρας έγκειται ακριβώς στο ότι ενισχύει το μήνυμα αποτροπής προς κάθε τρίτο δρώντα».

Πόσο ουσιαστικά όμως ενισχύει την ελληνική αποτροπή; Σύμφωνα με τον κ. Αβραμόπουλο «ενισχύει την αξιοπιστία της αποτρεπτικής ισχύος της Ελλάδας, διότι προσθέτει το βάρος μιας ισχυρής χώρας όπως η Γαλλία. Ωστόσο, η πρακτική της ισχύς παραμένει περιορισμένη από την απουσία πλήρως συγκροτημένης κοινής ευρωπαϊκής άμυνας», όπως σημειώνει χαρακτηριστικά. Η αναγκαιότητα διαμόρφωσης μιας ενιαίας και αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής, ωθεί πολλούς να εικάζουν πως θα μπορούσε η συμφωνία αυτή να αποτελέσει έναν τρόπο υποκατάστασης του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.

Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, με σύντομες απαντήσεις ξεκαθαρίζει στο parapolitika.gr τη σημασία και τις επιπτώσεις της ελληνογαλλικής στρατηγικής συνεργασίας για την ασφάλεια και την άμυνα τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης.

Η ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής Γαλλίας - Ελλάδας μέχρι το 2031 μπορούμε να πούμε ότι υποκαθιστά το ΝΑΤΟ;

«Όχι. Δεν υποκαθιστά το ΝΑΤΟ, το οποίο παραμένει ο βασικός πυλώνας συλλογικής ασφάλειας της Δύσης. Η ρήτρα λειτουργεί συμπληρωματικά, παρέχοντας ένα πιο άμεσο πλαίσιο στρατηγικής αλληλεγγύης μεταξύ δύο ευρωπαϊκών κρατών. Δεν αποδυναμώνει το ΝΑΤΟ. Αντιθέτως, λειτουργεί συμπληρωματικά εκεί όπου η Συμμαχία δυσκολεύεται να δράσει λόγω εσωτερικών αντιθέσεων ή διαφορετικών προτεραιοτήτων των μελών της».

Ποια είναι η σημασία της ελληνογαλλικής συμφωνίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση;

«Η συμφωνία ενισχύει τη δυναμική για στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναβαθμίζει τον ρόλο της ως γεωπολιτικού δρώντος. Δείχνει ότι η Ευρώπη αναζητεί τρόπους να αποκτήσει μεγαλύτερη ικανότητα αυτοπροστασίας και στρατηγικής παρουσίας».

Μπορεί η ελληνογαλλική συμφωνία να αποτελέσει πρότυπο για μια ευρωπαϊκή άμυνα;

«Ναι, μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο. Υποδεικνύει τον δρόμο για επιμέρους συνεργασίες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες θα μπορούσαν σταδιακά να συγκροτήσουν έναν πιο συνεκτικό πυρήνα κοινής άμυνας».

Μπορεί, όμως, να δημιουργηθεί σύντομα μια ευρωπαϊκή αμυντική συμμαχία «τύπου ΝΑΤΟ»;

«Όχι άμεσα. Η προοπτική αυτή παραμένει μακροπρόθεσμη, καθώς απαιτεί κοινή πολιτική βούληση, θεσμική εμβάθυνση και κοινή στρατηγική κουλτούρα, στοιχεία που σήμερα δεν υπάρχουν ακόμη στον αναγκαίο βαθμό».

Υπάρχει ιστορικό προηγούμενο ευρωπαϊκής αμυντικής ολοκλήρωσης;

«Βεβαίως. Ήδη από τη δεκαετία του 1950 η Ευρώπη επιχείρησε να προχωρήσει σε αμυντική χειραφέτηση με την Ευρωπαϊκή Αμυντική Κοινότητα. Το σχέδιο όμως δεν προχώρησε, καθώς απορρίφθηκε τότε από τη Γαλλία. Έχει σημασία ότι σήμερα η Γαλλία του Μακρόν πρωτοστατεί στη συζήτηση για στρατηγική αυτονομία, γεγονός με ιδιαίτερο ιστορικό συμβολισμό».

Πώς επηρεάζει η συμφωνία τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο;

«Η συμφωνία αναβαθμίζει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Ελλάδας και συμβάλλει σε έναν πιο σταθερό συσχετισμό δυνάμεων στην περιοχή. Ενισχύει την εικόνα της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας και ασφάλειας».

Πώς επηρεάζει ειδικά τις σχέσεις με την Τουρκία;

«Απέναντι στην Τουρκία, η συμφωνία λειτουργεί αποτρεπτικά και όχι επιθετικά. Δημιουργεί μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της Ελλάδας και καθιστά τον διάλογο πιο ουσιαστικό, επειδή στηρίζεται σε πιο ισχυρή ισορροπία δυνάμεων».

Ποιο είναι το ειδικό στρατηγικό όφελος για την Ελλάδα;

«Για την Ελλάδα, η συμφωνία ενισχύει την αποτρεπτική της ικανότητα, αναβαθμίζει τον περιφερειακό και διεθνή της ρόλο και κατοχυρώνει τη στήριξη ενός ισχυρού ευρωπαϊκού συμμάχου σε μια περιοχή υψηλής γεωπολιτικής έντασης».

Ποιο είναι το ειδικό στρατηγικό όφελος για τη Γαλλία;

«Για τη Γαλλία, η συμφωνία ενισχύει τη στρατηγική της παρουσία στη Μεσόγειο, προωθεί το όραμά της για ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και επιβεβαιώνει τον ηγετικό της ρόλο στην ευρωπαϊκή άμυνα, ενώ παράλληλα εξυπηρετεί οικονομικά και βιομηχανικά συμφέροντα».

Άρα η συμφωνία είναι μόνο έκφραση αλληλεγγύης;

«Όχι. Είναι ταυτόχρονα έκφραση ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και εργαλείο εθνικής στρατηγικής για αμφότερες τις χώρες. Γι’ αυτό και η σημασία της είναι βαθύτερη από μια απλή διμερή σύμπραξη».