avatar

Focus
Ανδριάνα Ζαρακέλη

Ελλάς - Γαλλία: 63 χρόνια ισχυρής συμμαχίας από τον Ντε Γκολ στον Μακρόν

Οι στιγμές που «έχτισαν» μια στρατηγική συμμαχία

Το ρεπορτάζ καταγράφει τη μακρά και διαχρονική σχέση Ελλάδας και Γαλλίας, μέσα από τις επισκέψεις των Γάλλων προέδρων και τα ιστορικά γεγονότα που διαμόρφωσαν την πολιτική και διπλωματική συνεργασία των δύο χωρών, από το 1963 έως σήμερα

ellas-gallia-symmaxia-efimerida-apogeymatini-reportaz-_
Διαχρονικά οι σχέσεις Ελλάδας - Γαλλίας βρίσκονταν πάντοτε σε υψηλό επίπεδο, κάτι που αποτυπώνεται στις συχνές επισκέψεις Γάλλων προέδρων στη χώρα μας. Σχεδόν όλοι οι πρόεδροι της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας έχουν πραγματοποιήσει επίσημες επισκέψεις στην Αθήνα, αρχής γενομένης από τον Σαρλ ντε Γκολ (1963). Ο Ντε Γκολ, στενός φίλος του Κωνσταντίνου Καραμανλή, όπως φυσικά και ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’Εστέν, ήταν ο πρώτος Γάλλος πρόεδρος που μίλησε στην ελληνική Βουλή. Οι δύο επισκέψεις του Ντ’Εστέν (1975 και 1980), ωστόσο, ήταν αυτές που έβαλαν τη σφραγίδα τους στην ελληνογαλλική φιλία, καθώς υποστήριξε ενεργά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα και την ένταξη της χώρας στην τότε ΕΟΚ.

Διαβάστε: Ύμνοι Μακρόν για την Ελλάδα: "Μας συνδέει μια βαθιά φιλία, σκεφτόμαστε πάντα πέρα από τον εαυτό μας"


Η δημοκρατία και η εποχή Μιτεράν

Άλλωστε το σύνθημα «Ελλάς - Γαλλία - Συμμαχία» ταυτίστηκε με τη δική του θητεία και την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα μας όταν με το γαλλικό προεδρικό αεροσκάφος επέστρεψε ο Καραμανλής από το Παρίσι. Εμβληματική ήταν επίσης η παρουσία του Φρανσουά Μιτεράν (1982) στην Αθήνα λίγο μετά την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, διατηρώντας στενή σχέση με τον Ανδρέα Παπανδρέου, τη Μελίνα Μερκούρη και τον Μίκη Θεοδωράκη σε μια περίοδο που η Ευρώπη κινούνταν προς τα αριστερά. Λίγο πριν τα ευρωπαϊκά σοσιαλιστικά κόμματα, στη δεκαετία του ’90, μεταλλαχθούν τελικά στη σημερινή σε γενικές γραμμές νεοφιλελεύθερη σοσιαλδημοκρατία. Ο Μιτεράν υπήρξε λάτρης της αρχαίας αλλά και της νέας Ελλάδας, κάνοντας πολλές ιδιωτικές επισκέψεις στη χώρα μας για διακοπές, για να επισκεφτεί μουσεία και να δει Έλληνες φίλους.

Οι αδιάρρηκτες σχέσεις των δύο κρατών από τον Σαρλ ντε Γκολ το 1963 έως τον Εμανουέλ Μακρόν το 2026.


Από Σιράκ και Σαρκοζί στις ιδιωτικές επισκέψεις

Η επίσκεψη του Ζακ Σιράκ το 2000 συνεχίζει την παράδοση της στρατηγικής συνεργασίας, όσο κι αν ήταν σχετικά άχρωμη. Όπως και του Νικολά Σαρκοζί (2008), όταν μιλώντας στο ελληνικό Κοινοβούλιο τόνισε τη σημασία της ελληνογαλλικής φιλίας στην Ευρώπη. Ο Σαρκοζί, όπως και ο Μιτεράν, έκανε συχνές ιδιωτικές επισκέψεις στην Ελλάδα για διακοπές, στην Αντίπαρο, τη Φολέγανδρο και αλλού, μαζί με τη σύζυγό του, Κάρλα Μπρούνι, πριν αλλά και μετά τη λήξη της θητείας του.

Η περίοδος της κρίσης και το «Ολαντρέου»

Οι δύο επόμενες επισκέψεις Γάλλου προέδρου έγιναν στη σκιά της οικονομικής κρίσης. Ο Φρανσουά Ολάντ έρχεται δύο φορές, το 2013 και το 2015, η πρώτη επί πρωθυπουργίας Αντώνη Σαμαρά, η δεύτερη επί Αλέξη Τσίπρα, με φόντο το υποτιμητικό παρατσούκλι «Ολαντρέου» που είχε χρησιμοποιήσει ο τότε πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ για να πικάρει τον Γιώργο Παπανδρέου. Η ζωή όμως τα έφερε έτσι ώστε το υποτιμητικό παρατσούκλι να γυρίσει μπούμερανγκ στον τότε πρωθυπουργό, πέφτοντας στην ανάγκη του αφού ο Αλέξης Τσίπρας ουκ ολίγες φορές προσέτρεξε στον τότε Γάλλο πρόεδρο να ζητήσει βοήθεια. Ήταν δε ο Ολάντ ο πρώτος ξένος ηγέτης που επισκέφθηκε την Αθήνα μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 και την υπογραφή του τρίτου μνημονίου από την κυβέρνηση Τσίπρα. Στην πρώτη του επίσκεψη επί Σαμαρά, ο Φρανσουά Ολάντ μιλώντας στο ελληνικό Κοινοβούλιο είχε διαμηνύσει ότι «η Γαλλία δεν θα αφήσει ποτέ την Ελλάδα μόνη της» και πράγματι έκανε ό,τι μπορούσε για να παραμείνει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη. Υπερασπιζόμενος τα γαλλικά συμφέροντα, βεβαίως, και με το κόστος που είχε για την ελληνική κοινωνία αυτή η παραμονή από την εφαρμογή των μνημονίων.

Διαχρονικά οι σχέσεις Ελλάδας - Γαλλίας βρίσκονταν πάντοτε σε υψηλό επίπεδο, κάτι που αποτυπώνεται στις συχνές επισκέψεις Γάλλων προέδρων στη χώρα μας. Σχεδόν όλοι οι πρόεδροι της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας έχουν πραγματοποιήσει επίσημες επισκέψεις στην Αθήνα, αρχής γενομένης από τον Σαρλ ντε Γκολ (1963).


Μακρόν και υψηλός συμβολισμός στην Πνύκα

Για τον Εμανουέλ Μακρόν η τωρινή είναι η τρίτη επίσημη επίσκεψη, με ξεχωριστή εκείνη του 2017, όταν πραγματοποίησε την εμβληματική ομιλία του στον λόφο της Πνύκας. Ακολούθως, το 2021 βρέθηκε στην Αθήνα για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση και τη σύνοδο των χωρών του Νότου (EUMED 9). Ο Μακρόν το ’17 επέλεξε την Πνύκα, τον τόπο όπου γεννήθηκε η αθηναϊκή δημοκρατία, σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού εν μέσω γενικευμένης οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη. Ο Γάλλος πρόεδρος μάλιστα ξεκίνησε την ομιλία του μιλώντας ελληνικά για περίπου δύο λεπτά, λέγοντας: «Είναι μεγάλη τιμή που βρίσκομαι εδώ, στην Πνύκα, όπου γεννήθηκε η δημοκρατία... Η Ελλάδα είναι η χώρα που μας δίδαξε τι σημαίνει ελευθερία και σκέψη». Η ομιλία Μακρόν έγινε σε μια περίοδο που η Ελλάδα προσπαθούσε ακόμη να βγει από το καθεστώς των μνημονίων, επιχειρώντας να στείλει το μήνυμα ότι η κρίση στην Ελλάδα ήταν κρίση ολόκληρης της Ευρώπης και ότι η χώρα μας ανήκει αδιαπραγμάτευτα στον σκληρό πυρήνα της Ευρωζώνης. Να σημειωθεί πως ο Γάλλος πρόεδρος για λόγους προσωπικού πρεστίζ είχε ζητήσει επίμονα να μιλήσει στην Πνύκα, παρά τις επιφυλάξεις για θέματα ασφαλείας.

Ο Μακρόν το ’17 επέλεξε την Πνύκα, τον τόπο όπου γεννήθηκε η αθηναϊκή δημοκρατία, σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού εν μέσω γενικευμένης οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη.

*Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Απογευματινή