Η αυλαία της εβδομάδας πέφτει με σημαντικές ειδήσεις για τα εθνικά συμφέροντα της χώρας. Πέραν της ιστορικής επίσκεψης του Γάλλου προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν, στην Αθήνα, η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών είχε να διαχειριστεί μια σειρά από εκκρεμότητες και ανοιχτά μέτωπα. Τα «Παραπολιτικά» ήρθαν σε επαφή με τα αρμόδια στελέχη κι αποκαλύπτουν τη στρατηγική που ακολούθησε και θα ακολουθεί η Αθήνα από εδώ και στο εξής. 

Διαβάστε: Γεραπετρίτης: Επίσημο γεύμα από το υπουργείο Εξωτερικών προς τιμήν της γαλλικής αντιπροσωπείας (Εικόνες)


Η υπογραφή της Διακήρυξης των Δελφών

Η Ελλάδα ανέκαθεν υποστήριζε την ενταξιακή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων. Ωστόσο, το γεγονός ότι 23 χρόνια μετά την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης υπεγράφη η λεγόμενη Διακήρυξη των Δελφών, στο πλαίσιο του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, είναι ενδεικτικό των προθέσεων της χώρας μας να αναλάβει πρωτοβουλίες ούτως ώστε επί των ημερών της,  δηλαδή όταν θα αναλάβει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης (το δεύτερο εξάμηνο του 2027), να επιτευχθεί η ένταξη τουλάχιστον μίας -γιατί όχι και παραπάνω- χώρας των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι προγραμματισμένες δράσεις της ελληνικής πλευράς για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων περιλαμβάνουν: αφενός την υιοθέτηση της Διακήρυξης των Δελφών ως συνέχειας της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης, που αποτελεί τον πρώτο σταθμό στην ελληνική πρωτοβουλία για τα Δυτικά Βαλκάνια, και αφετέρου τις επισκέψεις του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στα Δυτικά Βαλκάνια κατά το επόμενο διάστημα και τον προγραμματισμό, μέχρι το τέλος του έτους, μιας υπουργικής συνάντησης στην Αθήνα. Στο πλαίσιο αυτών των σχεδιασμών, ο κ. Γεραπετρίτης συναντήθηκε στην Αθήνα με την αρμόδια για τη Διεύρυνση επίτροπο, Μάρτα Κος.

Η περίπτωση της Αλβανίας

Αρμόδιες πηγές, πάντως, εξηγούσαν στα «Παραπολιτικά» ότι δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες. Για παράδειγμα, η Αλβανία δεν έχει σημειώσει ακόμη την πρόοδο που απαιτείται. Τα μηνύματα που εκπέμπουν τα Τίρανα είναι διφορούμενα. Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Εντι Ράμα, μιλώντας στους Δελφούς ζήτησε μεν συγγνώμη για την ημέρα που -απευθυνόμενος σε Ελληνοαμερικανό δημοσιογράφο- είχε πει πως δεν είναι απόγονος του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, ήρθε όμως σε αμηχανία όταν συζητήθηκε η περίπτωση του Φρέντη Μπελέρη, με την ειρωνία στην τοποθέτησή του να είναι έκδηλη. Παράλληλα, ο κ. Ράμα εξέφρασε την εκτίμηση ότι εντός του 2026 θα υπάρξει απόφαση για οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου αναμένεται εντός του έτους και ελπίζουμε το επόμενο φθινόπωρο να ανακοινώσουμε ότι έχουμε πλήρη συμφωνία για όλα τα ζητήματα. Αποφασίσαμε ότι πρέπει να επιλύσουμε οριστικά τα εκκρεμή ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών». Εκκρεμότητα που υφίσταται με ευθύνη και κατ' επιλογή της Αλβανίας, όπως τονίζουν οι άμεσα εμπλεκόμενοι στις σχετικές συζητήσεις. 

Όσο για την ενταξιακή προοπτική των Τιράνων, βασικό μήνυμα της χώρας μας προς την αλβανική πλευρά είναι ότι θα πρέπει να προχωρήσει η μεταρρυθμιστική διαδικασία σε ό,τι αφορά το κράτος Δικαίου, την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. «Η προτεραιότητά μας είναι οι υποχρεώσεις από την αλβανική πλευρά ως προς την κατοχύρωση των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας και την προστασία των περιουσιακών δικαιωμάτων», τόνιζε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού.

Τουρκικές προκλήσεις

Ο έτερος «πονοκέφαλος» της ελληνικής διπλωματίας, η Τουρκία, επέστρεψε στην τροχιά των προκλήσεων. Τουρκική φρεγάτα παρενόχλησε ολλανδικό πλοίο σε διεθνή ύδατα νότια της Κρήτης. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ολλανδική πλευρά ζήτησε εκ των προτέρων και επισήμως –ως όφειλε– άδεια από τις ελληνικές Αρχές για εκτέλεση εργασιών συντήρησης υπάρχοντος καλωδίου και η αρμόδια ελληνική Αρχή εξέδωσε NAVTEX, ενημερώνοντας για εκτέλεση εργασιών κατά την πάγια πρακτική. Η Τουρκία, όμως, επικαλούμενη το ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ζήτησε από το ολλανδικό σκάφος να ζητήσει άδεια από εκείνη, ξυπνώντας μνήμες Κάσου. Αρμόδιες διπλωματικές πηγές «διάβασαν» την κίνηση της Αγκυρας ως ακόμα μία απόδειξη ότι «είναι πάγια τακτική της Τουρκίας να παρενοχλεί» και προσέθεσαν πως «το ολλανδικό πλοίο ορθώς πήρε την άδεια από εμάς. Εξ όσων γνωρίζουμε, δεν πήρε άδεια από την Τουρκία. Το βασικό είναι ότι ο καθένας αναγνωρίζει πως αρμόδια για την έκδοση αδειών στις συγκεκριμένες περιοχές είναι η Ελλάδα. Δεν αμφισβητείται ποιος εκδίδει την άδεια».


Στη Λιβύη ο Γιώργος Γεραπετρίτης

Γενικώς, η Αθήνα παραδέχεται ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχει μια όξυνση από πλευράς Τουρκίας, η οποία – όπως λένε αρμόδιοι στο υπουργείο Εξωτερικών– δεν λειτουργεί εποικοδομητικά. Τη Δευτέρα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης θα μεταβεί στην Τρίπολη της Λιβύης, συνοδευόμενος από στελέχη και τεχνικά κλιμάκια του ΥΠ.ΕΞ. Είναι το ταξίδι που επρόκειτο να είχε κάνει αμέσως μετά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Βεγγάζη και το οποίο ανεβλήθη λόγω κακοκαιρίας. Ωστόσο, επαναπρογραμματίστηκε καθώς Αθήνα και Τρίπολη προτίθενται να θέσουν το χρονοδιάγραμμα του επόμενου γύρου των τεχνικών συνομιλιών σχετικά με την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Ο γύρος αυτός θα λάβει χώρα στην Τρίπολη, σε χρόνο που θα γνωστοποιηθεί τη Δευτέρα. Ο κ. Γεραπετρίτης αναμένεται να μεταβεί στη Λιβύη έχοντας ως βασικό διαπραγματευτικό χαρτί την παρουσία της αμερικανικής εταιρείας Chevron, η οποία δραστηριοποιείται τόσο στις θαλάσσιες περιοχές της Κρήτης όσο και στη Λιβύη. Η εμπλοκή του κολοσσού ενισχύει την ελληνική θέση περί οριοθέτησης με βάση τη μέση γραμμή, καθώς αυτή φαίνεται να συμβαδίζει με την προσέγγιση που υιοθετούν οι ΗΠΑ, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας (κι ας μην έχουν υπογράψει την UNCLOS). 

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά