Ελλάδα και Γαλλία επισφράγισαν την ανανέωση της συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία στην ασφάλεια και την άμυνα, υπέγραψαν την ενισχυμένη συνολική στρατηγική εταιρική σχέση και ουσιαστικά αποτύπωσαν τη διεύρυνση και εμβάθυνση μιας συνεργασίας που πλέον κινείται σε πολλά επίπεδα. «Η Ενισχυμένη Συνολική Στρατηγική Εταιρική Σχέση μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας σηματοδοτεί τη σύμπλευση και συνεργασία των δύο χωρών όχι μόνο στην άμυνα, αλλά και στην οικονομία, την πολιτική προστασία, στο Μεταναστευτικό, στην τεχνολογία, στο περιβάλλον, στην παιδεία και στον πολιτισμό, καθώς και τη συνεργασία στο πλαίσιο της Ε.Ε και διεθνών οργανισμών», σημείωναν σχετικά κυβερνητικές πηγές.

Διαβάστε: Επίσκεψη "σταθµός" Μακρόν στην Αθήνα: Στο τραπέζι η αγορά νέων υποβρυχίων νέας γενιάς Βαrracuda και αεροσκαφών Rafale - Εμβάθυνση των ελληνογαλλικών σχέσεων σε µια πολυεπίπεδη στρατηγική συνεργασία


Ελλάδα - Γαλλία: Νέα εποχή στην άμυνα μετά τη συμφωνία Μητσοτάκη-Μακρόν

Όπως έγραψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο Facebook, «πρόκειται για μια συμφωνία που καθιστά την Ελλάδα πιο ασφαλή, ενισχύει τη γεωπολιτική της θέση και δημιουργεί νέες ευκαιρίες και προοπτικές για συνέργειες, από την τεχνητή νοημοσύνη έως την κυβερνοασφάλεια». Ο συμβολισμός της διήμερης παρουσίας του Εμμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα ήταν υψηλός, όπως ηχηρή ήταν η απάντησή του τι θα πράξει η Γαλλία σε περίπτωση που η Τουρκία απειλήσει τη χώρα μας: «Εάν η κυριαρχία (σ.σ. της Ελλάδας) απειληθεί, να ξέρετε ότι θα είμαστε εδώ».

Οι σχέσεις Ελλάδας και Γαλλίας πέρασαν τα τελευταία χρόνια από αρκετά κύματα μέχρι να φτάσουν στο ισχυρό σημείο που βρίσκονται σήμερα. Την τριετία 2020-2022 έφτασαν στο υψηλότερο ίσως επίπεδο της σύγχρονης ιστορίας τους. Η Γαλλία στάθηκε έμπρακτα στο πλευρό της χώρας μας στην κρίση με την Τουρκία τον Αύγουστο του 2020 με το Ορούτς Ρέις. Οι δύο χώρες υπέγραψαν το 2021 συμφωνία «για την εγκαθίδρυση στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία στην άμυνα και την ασφάλεια», που μεταξύ άλλων προβλέπει «βοήθεια και συνδρομή» ακόμα και «με τη χρήση ένοπλης βίας, εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο». Η δε απόφαση τότε της κυβέρνησης για ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων περιλάμβανε την απόκτηση 24 μαχητικών αεροσκαφών Rafale για την Πολεμική Αεροπορία και τριών φρεγατών Belharra για το Πολεμικό Ναυτικό.

Μετά την επανεκλογή των κ. Μακρόν και Μητσοτάκη για δεύτερη θητεία στην εξουσία, το 2022 και 2023 αντίστοιχα, οι σχέσεις αναθερμάνθηκαν εκ νέου. Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν τρεις φορές μέσα σε λίγους μόλις μήνες: Στο Βίλνιους της Λιθουανίας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής στο ΝΑΤΟ, στη Μάλτα, στο περιθώριο της σύσκεψης των εννέα ευρωμεσογειακών κρατών (EU-MED9) και στο Παρίσι.

To 2024 άρχισαν να παρατηρούνται κάποια σύννεφα στις διμερείς σχέσεις, όταν για παράδειγμα ούτε ο Εμμανουέλ Μακρόν ούτε ο τότε Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας έδωσαν το παρών στην Αρχαία Ολυμπία για την αφή της Ολυμπιακής Φλόγας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Παρίσι εκείνου του καλοκαιριού. Πολλά σενάρια ακούστηκαν τότε: Για γαλλική δυσαρέσκεια για την ακύρωση της πρόθεσης προμήθειας κορβετών από το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, την ώρα που το Παρίσι πίεζε μάλιστα για τις κορβέτες Gowind της Naval Group. Για τη διαφωνία του Έλληνα πρωθυπουργού (και άλλων Ευρωπαίων ομολόγων του βέβαια) για την προοπτική αποστολής δυτικών χερσαίων δυνάμεων στην Ουκρανία, που υποστήριζε ο πρόεδρος της Γαλλίας. Για τις διαφωνίες μεταξύ Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και Renew Europe (του κ. Μακρόν) την περίοδο προ των ευρωεκλογών.

Ακολούθησε ένα μπαράζ επισκέψεων του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Γαλλία: Στη Νορμανδία για τα 80 χρόνια από την Απόβαση των Συμμάχων, στο Λοριάν και τα ναυπηγεία της Naval Group, όπου ναυπηγούντο οι τρεις «ελληνικές» φρεγάτες και στο Παρίσι, για την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων. Εν συνεχεία ήρθε, λίγο μετά την καθέλκυση της δεύτερης ελληνικής Belharra, η ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της οψιόν 3+1 και την απόκτηση και τέταρτης φρεγάτας (με αυξημένη ελληνική συμμετοχή στην κατασκευή), με τον πρωθυπουργό να σημειώνει ότι «κρίθηκε απαραίτητη, αφού η θωράκιση της πατρίδας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα».

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδότησε και την αναβάθμιση των ελληνογαλλικών σχέσεων. Οι κ. Μητσοτάκης και Μακρόν μετέβησαν στην Πάφο και δήλωσαν διά ζώσης την συμπαράσταση και αλληλεγγύη τους στην Κύπρο. «Διασφαλίζουμε στενό συντονισμό με τους συμμάχους μας και τους Ευρωπαίους εταίρους μας, πρωτίστως με τους Έλληνες φίλους μας, ώστε η προσπάθεια αυτή στην Ανατολική Μεσόγειο να ενισχυθεί και από τα πρόθυμα έθνη», είχε πει λίγες ημέρες νωρίτερα ο κ. Μακρόν σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, δείχνοντας με τη ρητορική αυτή το επίπεδο της επικοινωνίας που υπάρχει πλέον μεταξύ Αθηνών και Παρισιού.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο κ. Μητσοτάκης παρευρέθηκε τελικά στη δεύτερη Σύνοδο Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια, που έγινε πρόσφατα στο Παρίσι, με οικοδεσπότη τον κ. Μακρόν και δήλωσε τη στήριξή του στον ενεργειακό σχεδιασμό του Γάλλου προέδρου – αλλά και τη συμπερίληψη της Ελλάδας σε αυτόν. «Βρίσκομαι εδώ επειδή αναγνωρίζω μία βασική πραγματικότητα που επισήμανε ο Πρόεδρος Μακρόν και άλλοι συνάδελφοι: δεν μπορούμε να επιτύχουμε όλα όσα μας ενδιαφέρουν στην Ευρώπη -στρατηγική αυτονομία, οικονομική ανταγωνιστικότητα, απανθρακοποίηση- χωρίς την πυρηνική ενέργεια», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης. «Ήρθα σήμερα στο Παρίσι για να ανακοινώσω ότι και η Ελλάδα γυρίζει σελίδα. Ήρθε η ώρα να διερευνήσουμε αν η πυρηνική ενέργεια, και συγκεκριμένα οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες, μπορούν να έχουν έναν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα», ανακοίνωσε στη συνέχεια, μία ρητορική την οποία επανέλαβε και στην προχθεσινή τους συνάντηση.

«Χαιρετίζω την πρωτοβουλία την οποία αναλάβατε, να δώσετε μια καινούργια ώθηση στην πυρηνική βιομηχανία της Ευρώπης, στην οποία η Γαλλία πρωταγωνιστεί», είπε μεταξύ άλλων ο πρωθυπουργός, την ώρα που μία από τις εννέα συμφωνίες που υπεγράφησαν στην Αθήνα αφορούσε την «Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την εγκαθίδρυση συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής τεχνολογίας».

Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν

Στην υπογραφή εννέα συμφωνιών στρατηγικής συνεργασίας προχώρησαν Ελλάδα και Γαλλία κατά την επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στο Μέγαρο Μαξίμου. Είχαν προηγηθεί κατ’ ιδίαν συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Γάλλο πρόεδρο και η επίσκεψη των δύο ηγετών στη φρεγάτα «Κίμων» που ήταν αγκυροβολημένη στον Πειραιά.

Η πρώτη συμφωνία αφορά το γενικό περίγραμμα της διευρυμένης ελληνογαλλικής συνεργασίας υπό τον τίτλο «Ενισχυμένη Συνολική Στρατηγική Εταιρική Σχέση». Η συμφωνία ενισχύει την ασφάλεια της χώρας, αναβαθμίζει τη γεωπολιτική της θέση και δημιουργεί νέες οικονομικές ευκαιρίες και συνέργειες σε κρίσιμους τομείς, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κυβερνοασφάλεια. Παράλληλα, Ελλάδα και Γαλλία διαμορφώνουν κοινό άξονα στη Μεσόγειο, με σταθερή προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο, τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) με δεδομένο πως η Τουρκία δεν έχει υπογράψει την UNCLOS.

Η δεύτερη, έχει να κάνει με την ανανέωση της ελληνογαλλικής συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης του 2021. Η ανανέωση ισχύει για πέντε χρόνια και υπογράφηκε από τους υπουργούς Άμυνας και Εξωτερικών των δύο χωρών. Νωρίτερα ο Νίκος Δένδιας και η υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας, Κατρίν Βοτρέν, είχαν συναντηθεί επί της φρεγάτας «Κίμων».

Η τρίτη συμφωνία αφορά την Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την εγκαθίδρυση συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής τεχνολογίας μεταξύ του υπουργείου Ανάπτυξης της ελληνικής Δημοκρατίας και του υπουργείου Οικονομίας, Οικονομικών και Βιομηχανικής, Ενεργειακής και Ψηφιακής Κυριαρχίας της γαλλικής Δημοκρατίας. Και όπως δήλωσε ο Τάκης Θεωδορικάκος, μετά την υπογραφή «η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στον ευρωπαϊκό διάλογο για την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, με όρους που υπηρετούν την ασφάλεια, την καινοτομία και το δημόσιο συμφέρον». Ο υπουργός Ανάπτυξης διευκρίνισε πως η συνεργασία με τη Γαλλία επικεντρώνεται στις ειρηνικές χρήσεις της πυρηνικής τεχνολογίας και δίνει έμφαση στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία.

Η τέταρτη συμφωνία αφορά σε σχέδιο Δράσης για την ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της Ανώτατης Εκπαίδευσης και της επιστημονικής έρευνας με χρονικό ορίζοντα το 2030.

Και ακόμη υπεγράφησαν οι συμφωνίες:

  • Σύμβαση για την Ίδρυση Διακυβερνητικού Οργανισμού για την Ανάπτυξη και Εκμετάλλευση Ψηφιακών Ωκεάνιων Συστημάτων και Υπηρεσιών Πληροφορικής.
  • Διακήρυξη Πρόθεσης Συνεργασίας στην Έρευνα και Ανάπτυξη στον τομέα Άμυνας και στην Καινοτομία των Αμυντικών και Στρατιωτικών Τεχνολογιών και Συστημάτων.
  • Συμφωνία Πλαίσιο για την εν συνεχεία υποστήριξη των πυραύλων MICA IR/RF και 1η Εκτελεστική Σύμβαση του 2026 μεταξύ του υπουργείου Άμυνας είναι πύραυλοι αέρος-αέρος που εξοπλίζουν τα ελληνικά Mirage 2000-5 και Rafale. Η έκδοση (IR) είναι καθοδηγούμενη με υπέρυθρες και η (RF) με ραντάρ για μεγαλύτερες αποστάσεις.
  • Οδικός Χάρτης για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών και του υπουργείου Ευρώπης και Εξωτερικών της γαλλικής Δημοκρατίας.
  • Κοινή Δήλωση Προθέσεων μεταξύ του υπουργείου Παιδείας της ελληνικής Δημοκρατίας και του υπουργείου Παιδείας της γαλλικής Δημοκρατίας για την περαιτέρω ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας σε θέματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, κατάρτισης και διά βίου μάθησης.