Ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε συμβολικά την Πρωτομαγιά, ημέρα τιμής των εργατικών αγώνων, για να παρουσιάσει το κείμενο που ετοίμασε η Ομάδα Εργασίας του ΙΝΑΤ για τη συμπαράταξη των τριών βασικών ρευμάτων της σύγχρονης αριστεράς, της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας. Παρότι το Μανιφέστο αυτό δεν είναι η διακήρυξη του νέου κόμματος του πρώην πρωθυπουργού, χτίζει το ιδεολογικό πλαίσιο γύρω από το οποίο θα κινηθεί η προσπάθειά του. Σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό, η επεξεργασία των θέσεων επετεύχθη μέσα από έναν ενδελεχή και ουσιαστικό διάλογο, από τα τέλη Ιανουαρίου έως και σήμερα, οδήγησε σε ένα κείμενο που από την αρχή έως το τέλος του επιδιώκει την σύνθεση.

Η φιλοσοφία πίσω από το νέο προγραμματικό κείμενο

Το προγραμματικό κείμενο, με επιμελητή τον Γιώργο Σιακαντάρη, αναλαμβάνει να ερμηνεύσει τις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η προοδευτική παράταξη. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη για μια ουσιαστική σύνθεση πολιτικών ρευμάτων που μέχρι σήμερα λειτουργούσαν διακριτά ή ακόμα και ανταγωνιστικά.  Το κείμενο έχει στόχο να συσπειρώσει όλες εκείνες τις δυνάμεις που και στο παρελθόν βρέθηκαν στο ίδιο στρατόπεδο με κοινό παρονομαστή την κοινωνική ευημερία και την ουσιαστική έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, όπως αυτή εκφράζεται στη Δημοκρατία. Το Μανιφέστο προτείνει την οργανική σύνδεση της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής και Ανανεωτικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας. Κάθε ένα από αυτά τα ρεύματα φέρνει μοναδικά στοιχεία στο τραπέζι του διαλόγου

Μεταρρύθμιση και ρήξη

Το κείμενο, ξεκινάει με ορισμένες παραδοχές από την πλευρά της ομάδας που το συνέταξε, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο διαχωρισμός Αριστεράς-Δεξιάς όχι μόνο δεν ξεπεράστηκε, αλλά παραμένει επίκαιρος. «Ο κόσμος όπως τον γνωρίζαμε αλλάζει μπροστά στα μάτια μας. Οι βεβαιότητες των μεταπολεμικών κοινωνιών καταρρέουν. Ζούμε μια εποχή στην οποία οι ανισότητες βαθαίνουν και διευρύνονται (…) Σε αυτές τις συνθήκες θεωρούμε πως η διάκριση Αριστεράς-Δεξιάς όχι μόνο δεν είναι ξεπερασμένη (…) αλλά είναι πιο επίκαιρη από ποτέ».

Οι συντάκτες του κειμένου καταλήγουν στο συμπέρασμα πως «το ιστορικό δίλημμα “μεταρρύθμιση ή επανάσταση”, που σφράγισε και δίχασε την ευρωπαϊκή Αριστερά στον 20ό αιώνα, δεν μπορεί πλέον να καθοδηγεί τις επιλογές του παρόντος». Και αυτό, παρά το γεγονός ότι οι ανισότητες συνεχώς διευρύνονται, οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις εντείνονται, οι μονοπωλιακοί όμιλοι γίνονται ολοένα και ισχυρότεροι και τα «τύμπανα» ενός μεγάλου πολέμου, «ηχούν» δυνατότερα από το 1945 και μετά. Όπως αναφέρεται στο κείμενο, «σήμερα, η πρόκληση δεν είναι η επιλογή ανάμεσα στη σταδιακή αλλαγή και τη ρήξη, αλλά η σύνθεσή τους σε μια νέα πολιτική στρατηγική».

Παράλληλα, παρουσιάζουν τα βήματα που θα πρέπει να κάνει η κάθε πλευρά, έτσι ώστε να μπορέσει να πλησιάσει ακόμα περισσότερο την άλλη.

«Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σοσιαλδημοκρατία οφείλει να απομακρυνθεί από τις λογικές διαχείρισης και να συναντηθεί με το πνεύμα του ριζοσπαστισμού στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων και της διαφθοράς· η ριζοσπαστική και ανανεωτική Αριστερά να επεξεργαστεί ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες πολιτικές για την παραγωγική ανασυγκρότηση και τη θεσμική ανασύνταξη της χώρας· και η πολιτική οικολογία να ενσωματωθεί στον πυρήνα ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης που θα συνδυάζει βιωσιμότητα, ενεργειακή ασφάλεια και κοινωνική δικαιοσύνη».

Τι είναι και τι θέλει η Κυβερνώσα Αριστερά

Ένα ιδιαιτέρως ενδιαφέρον στοιχείο, αποτελεί η συνοπτική διατύπωση για το «τι είναι και θέλει να πετύχει η «Κυβερνώσα Αριστερά».

Στο κείμενο αναφέρεται ότι:

  • Δίνει προτεραιότητα στην ενίσχυση του κόσμου της εργασίας, στη μείωση των ανισοτήτων, στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην αναδιανομή των εισοδημάτων, στην εξάλειψη των έμφυλων, φυλετικών και κοινωνικών διακρίσεων, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στη διασφάλιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας,
  • υπερασπίζεται τα δημόσια αγαθά – την ενέργεια, το νερό, το περιβάλλον – ως θεμέλια συλλογικής ασφάλειας,
  • προστατεύει το δημόσιο συμφέρον, την υγεία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό,
  • ενισχύει τη δημοκρατία, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την ισότιμη εκπροσώπηση και μεταχείριση, ως προϋποθέσεις εμπιστοσύνης,
  • προωθεί ένα κράτος δίκαιο και ισχυρό, όπου η παροχή κοινωνικών υπηρεσιών εγγυάται την ασφάλεια ζωής και κοινωνικής προοπτικής με πόρους που θα αντλούνται και από τη φορολογία των υπερκερδών, αλλά κυρίως από την προοδευτική φορολογία,
  • εγγυάται αξιοπρεπείς μισθούς και ασφαλείς συνθήκες εργασίας.
  • δεσμεύεται για την ενίσχυση των πρωτοβουλιών για τα κοινά και την αλληλέγγυα οικονομία,
  • και στηρίζει ένα κράτος αποκεντρωμένο με ισχυρούς Αυτοδιοικητικούς Θεσμούς.

Ένας νέος πατριωτισμός

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο «νέο πατριωτισμό» που θα πρέπει να υπάρξει και στον οποίο έχει αναφερθεί πάρα πολλές φορές ο Αλέξης Τσίπρας. «Ένας νέος πατριωτισμός που θα μετατρέψει τους πολίτες σε δρώσα δύναμη, σε συμμέτοχους και συμμέτοχες, συνδιαμορφωτές και συνδιαμορφώτριες της ιστορίας, και όχι σε άβουλους θεατές της. Ένας πατριωτισμός που θα διαπερνά την κοινωνία και θα διαπνέεται από εκείνη τη ριζοσπαστική ευαισθησία για τους αδύναμους της κοινωνίας και για τους νέους, θα αντιστρατεύεται κάθε μορφή αδικίας και αποκλεισμού (…) Ένας πατριωτισμός που θεμελιώνεται στην κοινωνική αλληλεγγύη και στο κοινό αίσθημα για την κοινή τύχη όσων εργάζονται και δημιουργούν σ’ αυτόν τον τόπο (…) της ευημερίας όλων στο πλαίσιο μιας δίκαιης κοινωνίας».

Η επιστροφή του κράτους: Προϋπόθεση για δικαιοσύνη

Μια ακόμα παραδοχή που υπάρχει στο κείμενο, είναι πως η ύπαρξη ενός ισχυρού κράτους αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη δίκαιη ανάπτυξη και την κοινωνική εμπιστοσύνη. Και αυτό, σε αντίθεση με το φιλελεύθερο μοντέλο που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια. «Η πρόοδος δεν μετριέται μόνον με ισολογισμούς, αλλά και με πράξεις που θωρακίζουν την ευημερία. Η δημοκρατία μας αποκτά το ουσιαστικό της νόημα όταν το κράτος μετατρέπεται σε συνεργάτη του πολίτη, ενσωματώνοντας τη ριζοσπαστική ευαισθησία απέναντι στις σύγχρονες διαρθρωτικές αδικίες.

Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται:

  • Μετάβαση στο Συνεργατικό Κράτος: Αντικατάσταση του συγκεντρωτικού, πρωθυπουργοκεντρικού μοντέλου από ένα κράτος που ενισχύει την ανεξάρτητη Τοπική Αυτοδιοίκηση και την αυτοοργάνωση των κοινοτήτων.
  • Θωράκιση των Κοινών Αγαθών: Διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού, της προστασίας της γης, της θάλασσας και του αέρα, με προληπτικά έργα υποδομής (αντιπλημμυρικά κ.ά.) πριν ξεσπάσουν μη αναστρέψιμες συνέπειες της οικολογικής κρίσης.
  • Ολιστικό Πλαίσιο Ασφάλειας: Κατοχύρωση της εργασιακής, περιβαλλοντικής, επισιτιστικής και ενεργειακής ασφάλειας ως θεμελιωδών δικαιωμάτων και όχι ως κενών συνθημάτων».

Για μια προοδευτική συμπαράταξη στα αριστερά του κέντρου

Για τους συντάκτες του κειμένου, είναι ξεκάθαρο ότι όλα τα παραπάνω και η συμπαράταξη της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της πολιτικής Οικολογίας, δεν μπορούν να γίνουν στη βάση ενός «θολού» πολιτικού Κέντρου, αλλά της Αριστεράς – όπως τουλάχιστον την αντιλαμβάνονται. «Οι τρεις αυτές δυνάμεις που δεν τοποθετούνται ασφαλώς στο πολιτικό Κέντρο, αλλά στα αριστερά του, καλούνται να ασκήσουν αριστερές πολιτικές αναδιανομής και ενίσχυσης των μη ευνοημένων και των μεσαίων στρωμάτων στα κέντρα και όχι στο περιθώριο των κοινωνιών. Ορισμένοι το αποκαλούν αυτό διαχείριση, εμείς το ονομάζουμε επαναστατική αλλαγή. Μας ενδιαφέρει μια ενιαία παράταξη που εργάζεται για την ευημερία των πολιτών και της κοινωνίας σήμερα, στο παρόν, και όχι αύριο ή κάποτε στο μέλλον».

H ανάρτηση του Αλέξη Τσίπρα 



Δείτε ΕΔΩ αναλυτικά το μανιφέστο του Ινστιτούτου Τσίπρα