Η προοπτική ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει οριστεί ως κυρίαρχο θέμα συζήτησης στη σημερινή συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής. Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας, Γιώργος Γεραπετρίτης, έχει θέσει στη βασική του ατζέντα την επίτευξη της ενσωμάτωσης των γειτονικών μας χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διαβάστε: Σύγκλιση Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής τη Δευτέρα υπό τον Γεραπετρίτη με θέμα τα Δυτικά Βαλκάνια

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, «η Ελλάδα πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων είναι μη αναστρέψιμη πορεία, πάντοτε όμως βασισμένη στις αρχές της αιρεσιμότητας και των ιδίων επιδόσεων και χωρίς καμία παρέκκλιση από την υποχρέωση τήρησης του κοινοτικού κεκτημένου, του σεβασμού του κράτους δικαίου, του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας».


Δυτικά Βαλκάνια: Ο ρόλος της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή τους πορεία και ο στόχος Γεραπετρίτη 

Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική διπλωματία έχει αναλάβει μία σειρά από στοχευμένες κινήσεις και στρατηγικές πρωτοβουλίες, με στόχο την αναβάθμιση του ηγετικού της ρόλου στην περιοχή. Έτσι, θέτει ως στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών για την ένταξη των χωρών αυτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τη στρατηγική αυτή προτεραιότητα για την Αθήνα επεδίωξε να κάνει ξεκάθαρη ο Γιώργος Γεραπετρίτης με τις πρόσφατες συναντήσεις που είχε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ και στη συνάντηση της «Ομάδας Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων» στην Μπρατισλάβα.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η επιστολή που έστειλε ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και στον Πρόεδρο της Κύπρου, που ασκεί αυτό το εξάμηνο την Προεδρία της ΕΕ, Νίκο Χριστοδουλίδη, και ζητά, με αφορμή τη «συνεργατική ένταξη» της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να επιταχυνθούν οι διαδικασίες ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, οι οποίες, όπως σημειώνει, «προετοιμάζονται ήδη πολύ καιρό».

Η Ελλάδα λειτουργεί εδώ και 23 χρόνια ως επισπεύδουσα χώρα για την ενσωμάτωση των γειτόνων της στην ΕΕ. Η πορεία αυτή ξεκίνησε το 2003 με την «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης» και συνεχίστηκε με τη Διακήρυξη των Δελφών του 2026, που αποτελεί πλέον και ένα νέο σημείο αναφοράς για την ελληνική πρωτοβουλία. Όμως, την ώρα που η ελληνική πλευρά δίνει τη στήριξή της στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων — ως «μη αναστρέψιμη πορεία», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά η κ. Ζωχιού — θέτει πάντα στο τραπέζι των διαβουλεύσεων και συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως την πλήρη τήρηση του κοινοτικού κεκτημένου, του κράτους δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.


Παροχή ουσιαστικής τεχνικής βοήθειας

Για τον λόγο αυτό, η στήριξη της Ελλάδας δεν περιορίζεται στο πολιτικό επίπεδο, αλλά επεκτείνεται και στην παροχή ουσιαστικής τεχνικής βοήθειας. Η Αθήνα δηλώνει έτοιμη να μοιραστεί την τεχνογνωσία της σε κρίσιμους τομείς, όπως η δημόσια διοίκηση, η ψηφιακή διακυβέρνηση και οι υποδομές. Προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, ο υπουργός Εξωτερικών προγραμματίζει τον Ιούνιο περιοδείες στις βαλκανικές πρωτεύουσες, ενώ πριν από το τέλος του χρόνου σχεδιάζει συνάντηση με όλους τους ομολόγους του των Δυτικών Βαλκανίων στην Αθήνα, με σκοπό τον συντονισμό των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών.

Η διαδικασία αυτή, πάντως, είναι αμοιβαία επωφελής. Η Ελλάδα προσβλέπει στην ανάπτυξη και εμβάθυνση των στρατηγικών της σχέσεων με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, διατηρώντας ψηλά στην ατζέντα τη μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό και διαμετακομιστικό κόμβο. Έτσι, στα άμεσα σχέδιά της είναι η ενίσχυση των κόμβων της Αλεξανδρούπολης, της Καβάλας και της Θεσσαλονίκης, ώστε να προσφέρει στα Δυτικά Βαλκάνια κρίσιμες διασυνδέσεις με διεθνείς αλυσίδες παραγωγής και μεταφορών. Οι βάσεις για την υλοποίηση αυτού του σχεδίου τέθηκαν πριν από έναν μήνα στη «Διακήρυξη των Δελφών», την οποία συνυπέγραψαν η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Αλβανία, το Κόσοβο, η Βόρεια Μακεδονία και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Σε ό,τι αφορά στις διαδικασίες προσχώρησης, για την Ελλάδα κεντρικός στόχος αποτελεί «η ένταξη έστω και μίας χώρας στην ΕΕ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η Ελλάδα θα ασκεί την προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση», όπως δήλωσε ήδη από τον περασμένο Απρίλιο ο υπουργός Εξωτερικών. Στην παρούσα φάση, το Μαυροβούνιο φαίνεται να είναι η χώρα που βρίσκεται πιο κοντά στην «πόρτα εισόδου» της ΕΕ, ενώ πρόοδο φαίνεται ότι έχουν κάνει και άλλες χώρες, όπως η Αλβανία, που έχουν επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια, όχι όμως σε θέματα κράτους δικαίου, που τις κρατούν ακόμη μακριά από την ΕΕ.

Σε μια περίοδο, πάντως, που η πολιτική διεύρυνσης αποκτά νέα δυναμική, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε απαραίτητο εταίρο και γέφυρα προς την Ένωση και σε βασικό πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή.