Νοµοσχέδιο για την Τεχνητή Νοηµοσύνη φέρνει µέσα στο καλοκαίρι η κυβέρνηση, µε στόχο να δηµιουργήσει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωµένο εθνικό πλαίσιο κανόνων και εποπτείας για τη χρήση συστηµάτων Α.Ι. Με το προτεινόµενο νοµοσχέδιο προβλέπεται η δηµιουργία ενός πλαισίου για την εποπτεία των συστηµάτων Τεχνητής Νοηµοσύνης, µε τρόπο που θα εξασφαλίζει ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, της ασφάλειας και των θεµελιωδών δικαιωµάτων κατά τη χρήση των συστηµάτων αυτών, αλλά και τη στήριξη της καινοτοµίας – κι όλα αυτά κατ’ εφαρµογή και του ευρωπαϊκού κανονισµού για την Τεχνητή Νοηµοσύνη, A.I. Act.

Διαβάστε: Ο Μητσοτάκης βάζει την Τεχνητή Νοημοσύνη στις δημόσιες υπηρεσίες: Τι σημαίνει το μνημόνιο συνεργασίας με την ElevenLabs

Κανόνες στη χρήση ΑΙ με νέο νομοσχέδιο

Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠ∆ΠΧ) θα γίνει η κεντρική Αρχή εποπτείας της αγοράς και το εθνικό σηµείο επαφής, ενώ παράλληλα ανατίθεται ο ρόλος της κοινοποιούσας Αρχής στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων (ΕΕΤΤ).

Το πλαίσιο περιλαµβάνει τη δηµιουργία ενός κέντρου συντονισµού και τεχνογνωσίας Α.Ι., τη λειτουργία ρυθµιστικού δοκιµαστηρίου Τεχνητής Νοηµοσύνης (A.I. regulatory sandbox) για την προώθηση της καινοτοµίας, καθώς και µηχανισµό διαχείρισης καταγγελιών και σύστηµα διοικητικών κυρώσεων για τη διασφάλιση της συµµόρφωσης. Επιπλέον, συστήνεται στην Ειδική Γραµµατεία Τεχνητής Νοηµοσύνης και ∆ιακυβέρνησης ∆εδοµένων ενιαίο µητρώο συστηµάτων Α.Ι. που χρησιµοποιούνται από φορείς του δηµόσιου τοµέα, ενώ ενισχύεται η λειτουργία του Παρατηρητηρίου Α.Ι. για την παρακολούθηση της Εθνικής Στρατηγικής Τεχνητής Νοηµοσύνης.

Πέντε προβλήματα

Καθώς πλέον η Τεχνητή Νοηµοσύνη εξελίσσεται ραγδαία, µετασχηµατίζοντας οικονοµίες, παραγωγικά µοντέλα και συνολικά τη ζωή µας, η κυβέρνηση έχει εντοπίσει πέντε συγκεκριµένα προβλήµατα:

  • Κίνδυνοι για τα θεµελιώδη δικαιώµατα και την ασφάλεια: Η χρήση συστηµάτων Α.Ι. ενέχει κινδύνους για την υγεία, την ασφάλεια και τα θεµελιώδη δικαιώµατα των πολιτών. Το νοµοσχέδιο θεσπίζει ένα πλαίσιο εποπτείας που διασφαλίζει τον σεβασµό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την προστασία των προσωπικών δεδοµένων και την αποφυγή των διακρίσεων.
  • Ελλειψη διακυβέρνησης και εποπτείας: Αντιµετωπίζεται η ανάγκη καθορισµού των αρµόδιων Αρχών που θα εποπτεύουν τη χρήση συστηµάτων Α.Ι. στη χώρα. Ορίζονται σαφείς ρόλοι για Αρχές όπως η ΑΠ∆ΠΧ και η ΕΕΤΤ, αλλά και υφιστάµενους µηχανισµούς εποπτείας της αγοράς.
  • Ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία στα συστήµατα Α.Ι. στη δηµόσια διοίκηση: Η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοηµοσύνης στο ∆ηµόσιο θα πρέπει να πραγµατοποιείται µε συντονισµένο και διαφανή τρόπο, γι’ αυτό και η κυβέρνηση προχωρά στη σύσταση ενιαίου µητρώου συστηµάτων Τ.Ν. και του Παρατηρητηρίου Τ.Ν., που επιτρέπουν την παρακολούθηση της χρήσης συστηµάτων Α.Ι. από δηµόσιους φορείς.
  • Εµπόδια στην καινοτοµία: Οι µικροµεσαίες και οι νεοφυείς επιχειρήσεις συχνά δυσκολεύονται να συµµορφωθούν µε αυστηρούς κανόνες κατά την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Το σχέδιο νόµου εισάγει το A.I. regulatory sandbox, που προαναφέρθηκε, επιτρέποντας τη δοκιµή συστηµάτων Τ.Ν. σε πραγµατικές συνθήκες, µε την υποστήριξη της Πολιτείας.
  • Ανάγκη επιβολής κανόνων: Καθορίζεται ένα αυστηρό σύστηµα κυρώσεων για τη µη συµµόρφωση, διασφαλίζοντας ότι οι κανόνες για την Α.Ι. δεν θα παραµένουν θεωρητικοί, αλλά θα έχουν αποτρεπτικό χαρακτήρα µέσω προστίµων.
    Επιπλέον, η εφαρµογή του ευρωπαϊκού A.I. Act συνδέεται µε τις πρωτοβουλίες ψηφιακού µετασχηµατισµού της χώρας και ιδιαίτερα µε την εθνική πλατφόρµα ανοικτών δεδοµένων που ανακοίνωσε το υπουργείο Ψηφιακής ∆ιακυβέρνησης στις 14 Μαΐου. Από την έναρξη της λειτουργίας, πριν από δύο εβδοµάδες (οπότε υπήρχαν 9.535 σύνολα δεδοµένων), έως και σήµερα αναρτήθηκαν επιπλέον 12.385 σύνολα δεδοµένων στο data.gov.gr - φτάνοντας σήµερα τα συνολικά 21.920 σύνολα δεδοµένων στην πύλη από 463 φορείς.


"Εργαλείο"

Τα ανοικτά δεδοµένα που διατίθενται µέσω της πλατφόρµας µπορούν να χρησιµοποιηθούν από πανεπιστήµια, νεοφυείς επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και εταιρείες για την ανάπτυξη εφαρµογών Α.Ι., ενισχύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την εµπιστοσύνη των πολιτών στις ψηφιακές τεχνολογίες.

Επίσης, η ορθή χρήση της Τεχνητής Νοηµοσύνης, σε συνδυασµό µε τα ανοικτά δηµόσια δεδοµένα, µπορεί να συµβάλει στη χάραξη πιο «έξυπνων» πολιτικών και δηµόσιων υπηρεσιών. Για παράδειγµα, µια εταιρεία η οποία προγραµµατίζει γεωργικούς ψεκασµούς αγρών έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί σε σχεδόν πραγµατικό χρόνο τα στοιχεία από αντίστοιχους σταθµούς της ΕΜΥ οι οποίοι είναι κοντά στην περιοχή ενδιαφέροντός της.

«Η εφαρµογή του A.I. Act συνδέεται άµεσα µε την ανάγκη να αξιοποιηθεί η Τεχνητή Νοηµοσύνη µε τρόπο ασφαλή, αξιόπιστο και χρήσιµο για την κοινωνία και την οικονοµία. Για να µπορέσουν όµως να αναπτυχθούν σοβαρές εφαρµογές Τ.Ν., χρειάζονται ποιοτικά και αξιόπιστα δεδοµένα», τονίζει µιλώντας στα «Παραπολιτικά» ο αρµόδιος υπουργός Ψηφιακής ∆ιακυβέρνησης, ∆ηµήτρης Παπαστεργίου.

Όπως εξηγεί, «γι’ αυτό και η νέα εθνική πύλη ανοικτών δεδοµένων data.gov.gr αποκτά ιδιαίτερη σηµασία. Μέσα σε λίγες ηµέρες λειτουργίας της, τα διαθέσιµα σύνολα δεδοµένων αυξήθηκαν από περίπου 9.500 σε περισσότερα από 21.900, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 130%. Αυτό σηµαίνει ότι ερευνητές, πανεπιστήµια, επιχειρήσεις και startups αποκτούν πρόσβαση σε πολύ περισσότερα δηµόσια δεδοµένα, που µπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη νέων εφαρµογών και υπηρεσιών». Ο κ. Παπαστεργίου επισηµαίνει ότι «το A.I. Act και τα ανοικτά δεδοµένα είναι ουσιαστικά δύο πλευρές της ίδιας προσπάθειας: από τη µία δηµιουργούµε το πλαίσιο κανόνων για την υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοηµοσύνης και από την άλλη διαµορφώνουµε τις υποδοµές δεδοµένων που χρειάζονται για να αναπτυχθεί η καινοτοµία µε διαφάνεια, ασφάλεια και αξιοπιστία».