En"Πράσινο φως" στο Υπουργικό Συμβούλιο για τη μεγάλη μεταρρύθμιση στην επαγγελματική ασφάλιση - Όλο το σχέδιο Κεραμέως από τα ανοιχτά ΤΕΑ έως τα φορολογικά κίνητρα και τη φορητότητα
Όλα όσα προβλέπει
Στο Υπουργικό Συμβούλιο η μεταρρύθμιση της κυβέρνησης για την επαγγελματική ασφάλιση. Τι αλλάζει για επιχειρήσεις και εργαζομένους
Κωστας Παπαχλιμιντζος
Νομοσχέδιο για την ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης, τη βελτίωση του πλαισίου λειτουργίας και τη δημιουργία κινήτρων προσέλκυσης στον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος μπαίνει σήμερα προς συζήτηση στο Υπουργικό Συμβούλιο, προκειμένου να πάρει το «πράσινο φως» και μέχρι το τέλος Ιουλίου να κατατεθεί στη Βουλή, καθώς η κυβέρνηση Μητσοτάκη βάζει σε πρώτο πλάνο τη συμπληρωματική ασφάλιση.
Σήμερα στις 3 το απόγευμα, οι κυρίες Κεραμέως και Ευθυμίου, μαζί με τον γενικό γραμματέα Κοινωνικής Ασφάλισης, Κωνσταντίνο Τσαγκαρόπουλο, θα παρουσιάσουν σε συνέντευξη Τύπου το σχέδιο νόμου για τη «Βελτίωση του πλαισίου επαγγελματικής ασφάλισης: Περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις». Όπως τόνισε προ ημερών η αρμόδια υπουργός, «στο νέο νομοσχέδιο που θα παρουσιάσουμε στο Υπουργικό Συμβούλιο η πρότασή μας αντανακλά την πεποίθηση ότι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης πρέπει να διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια». Επεσήμανε ακόμα ότι σήμερα η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει ιδιαίτερα χαμηλή διείσδυση της Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς τα περιουσιακά στοιχεία των -προαιρετικής ασφάλισης- Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ελληνικού ΑΕΠ, όταν σε χώρες του ΟΟΣΑ με ώριμα και ανεπτυγμένα συστήματα δεύτερου πυλώνα το αντίστοιχο ποσοστό κατά μέσο όρο προσεγγίζει το 50%, ενώ υπάρχουν χώρες που το ποσοστό αυτό φτάνει ακόμα και στο 120% του ΑΕΠ τους.
Κυβερνητική προτεραιότητα, όπως λένε αρμόδιες πηγές, παραμένει η διαρκής ενίσχυση του πρώτου, υποχρεωτικού πυλώνα. Παράλληλα, σημειώνουν, επιδιώκεται η ανάπτυξη πρόσθετων, συμπληρωματικών λύσεων συνταξιοδοτικής κάλυψης, ώστε να ενισχύεται το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών κατά τη συνταξιοδότηση. Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο σχέδιο νόμου εστιάζει στην ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα, δηλαδή της επαγγελματικής ασφάλισης.
1. Ευελιξία και απλούστευση λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ): Η πρώτη μεγάλη αλλαγή είναι η εισαγωγή των Ανοιχτών ΤΕΑ, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση. Η ανάγκη αυτή συνδέεται με τη δομή της ελληνικής οικονομίας, όπου πολύ μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων είναι μικρές επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων, για τις οποίες είναι δύσκολη η δημιουργία αυτοτελούς Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης. Με ενισχυμένες δικλίδες ασφαλείας, τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα μπορούν να δέχονται νέες επιχειρήσεις, συλλογικούς φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη εποπτική έγκριση από την Τράπεζα της Ελλάδος για κάθε επιμέρους προσχώρηση. Η προσχώρηση στα Ανοιχτά ΤΕΑ δεν θα απαιτεί το αυξημένο κατώφλι των εκατό μελών (που κατά τα άλλα συνεχίζει να υφίσταται για την ίδρυση ενός ΤΕΑ). Τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα λειτουργούν ως Ταμεία «ομπρέλα», διευκολύνοντας την ένταξη μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση. Με αυτόν τον τρόπο, όλοι οι εργαζόμενοι θα μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση.
Στο ίδιο πλαίσιο κινείται η απλούστευση της λειτουργίας των ΤΕΑ. Ειδικότερα, επέρχεται διαχωρισμός του καταστατικού του ΤΕΑ από τα επιμέρους συνταξιοδοτικά προγράμματα που αυτό λειτουργεί. Μέχρι σήμερα, οποιεσδήποτε λειτουργικές μεταβολές σε ένα πρόγραμμα απαιτούσαν τροποποίηση του καταστατικού και νέα διαδικασία έγκρισης. Με το νέο πλαίσιο, ένα ΤΕΑ θα μπορεί να δημιουργεί ή να τροποποιεί πρόγραμμα για ήδη συμμετέχουσα χρηματοδοτούσα επιχείρηση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου χωρίς αλλαγή καταστατικού. Παρέχεται η δυνατότητα ορισμού μελών των Εποπτικών Συμβουλίων των ΤΕΑ από εξωτερικά μέλη, τα οποία θα διαθέτουν επαρκή επιστημονική εξειδίκευση και εχέγγυα αξιοπιστίας.
2. Πιο ελκυστική επαγγελματική ασφάλιση για εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Πώς θα επιτευχθεί αυτό; Κατ' αρχάς, βελτιώνοντας τα φορολογικά κίνητρα, με αποσύνδεση από τα έτη ασφάλισης και σύνδεση με την ηλικία του ασφαλισμένου, κατά τρόπο πιο απλό και λειτουργικό. Η αλλαγή αυτή αντιμετωπίζει πρακτικές δυσκολίες που έχουν ανακύψει από τη σύνδεση των παροχών με τα έτη ασφάλισης και καθιστά το πλαίσιο πιο ευχερώς εφαρμόσιμο. Με αυτό τον τρόπο, καθίσταται ευκολότερο να προβλέψει ο ασφαλισμένος όλες τις παραμέτρους του επενδυτικού πακέτου του και να έχει ανά πάσα στιγμή μια πραγματική αποτύπωση της επένδυσής του.
Έπειτα, θεσπίζοντας τη δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους προγράμματα υγείας, με την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται πλήρως από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας μέσω σύμβασης σταθερού κατά κεφαλή κόστους. Τέλος, δημιουργώντας ένα νέο προϊόν επαγγελματικής ασφάλισης, το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης. Το ΟΑΠΕΣ θα εκδίδεται από τις ασφαλιστικές εταιρείες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ, ενώ θα τελεί υπό την αυστηρή επιτήρησης της ΤτΕ.
3. Ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων: Κεντρική παρέμβαση για την προστασία των ασφαλισμένων είναι η πλήρης φορητότητα των δικαιωμάτων τους, ώστε η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μην οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση κατοχυρωμένων δικαιωμάτων. Θεσπίζεται η δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ και από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ.
Διευκολύνεται, επίσης, η κινητικότητα στην αγορά εργασίας με τη θέσπιση της ατομικής φορητότητας. Προβλέπεται, δηλαδή, μια τυποποιημένη και χωρίς χρέωση διαδικασία μεταφοράς των κατοχυρωμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων ενός μέλους σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ, όταν μεταβάλλεται η επαγγελματική του κατάσταση. Με τον τρόπο αυτό, ο εργαζόμενος που αλλάζει εργασία μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.
Θεσπίζεται, ακόμα, η δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση, ακόμα και σε περίπτωση απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας, προστατεύοντας έτσι τους ανέργους, ενώ εκσυγχρονίζεται το επενδυτικό πλαίσιο των παρόχων προϊόντων επαγγελματικής ασφάλισης μέσω καθορισμού ανώτατου επενδυτικού ορίου ανά προϊόν, βάσει της ανάγκης διαφοροποίησης του επενδυτικού χαρτοφυλακίου. Θα παρέχεται πλέον δυνατότητα δημιουργίας επενδυτικού προϊόντος ανάλογα με το ιδιαίτερο προφίλ της επαγγελματικής ομάδας στην οποία απευθύνεται.
Υπουργείο Εργασίας: Οι βασικές παρεμβάσεις του νέου νομοσχεδίου για την ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης
Η φιλόδοξη αυτή μεταρρύθμιση του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης θα παρουσιαστεί από την αρμόδια υπουργό, Νίκη Κεραμέως, και την υφυπουργό, Άννα Ευθυμίου, και στοχεύει στη δημιουργία ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού πλαισίου συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Το σχέδιο νόμου, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνει ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν μεγαλύτερη ευελιξία, θα ενισχύσουν την προστασία και θα καταστήσουν την επαγγελματική ασφάλιση πιο ελκυστική στους ασφαλισμένους και τις επιχειρήσεις της χώρας.Σήμερα στις 3 το απόγευμα, οι κυρίες Κεραμέως και Ευθυμίου, μαζί με τον γενικό γραμματέα Κοινωνικής Ασφάλισης, Κωνσταντίνο Τσαγκαρόπουλο, θα παρουσιάσουν σε συνέντευξη Τύπου το σχέδιο νόμου για τη «Βελτίωση του πλαισίου επαγγελματικής ασφάλισης: Περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις». Όπως τόνισε προ ημερών η αρμόδια υπουργός, «στο νέο νομοσχέδιο που θα παρουσιάσουμε στο Υπουργικό Συμβούλιο η πρότασή μας αντανακλά την πεποίθηση ότι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης πρέπει να διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια». Επεσήμανε ακόμα ότι σήμερα η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει ιδιαίτερα χαμηλή διείσδυση της Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς τα περιουσιακά στοιχεία των -προαιρετικής ασφάλισης- Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ελληνικού ΑΕΠ, όταν σε χώρες του ΟΟΣΑ με ώριμα και ανεπτυγμένα συστήματα δεύτερου πυλώνα το αντίστοιχο ποσοστό κατά μέσο όρο προσεγγίζει το 50%, ενώ υπάρχουν χώρες που το ποσοστό αυτό φτάνει ακόμα και στο 120% του ΑΕΠ τους.
Οι βασικές παρεμβάσεις του νέου νομοσχεδίου
Ο πρώτος πυλώνας του ασφαλιστικού συστήματος παραμένει πάντα ο υποχρεωτικός πυλώνας κοινωνικής ασφάλισης. Περιλαμβάνει τους φορείς υποχρεωτικής ασφάλισης, με βασικό φορέα τον e-ΕΦΚΑ και το ΤΕΚΑ. Ο δεύτερος πυλώνας είναι η επαγγελματική ασφάλιση και περιλαμβάνει τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και τα ομαδικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά συμβόλαια, τα οποία προσφέρουν πρόσθετες συνταξιοδοτικές παροχές, ενώ ο τρίτος πυλώνας αφορά την ατομική ιδιωτική ασφάλιση.Κυβερνητική προτεραιότητα, όπως λένε αρμόδιες πηγές, παραμένει η διαρκής ενίσχυση του πρώτου, υποχρεωτικού πυλώνα. Παράλληλα, σημειώνουν, επιδιώκεται η ανάπτυξη πρόσθετων, συμπληρωματικών λύσεων συνταξιοδοτικής κάλυψης, ώστε να ενισχύεται το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών κατά τη συνταξιοδότηση. Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο σχέδιο νόμου εστιάζει στην ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα, δηλαδή της επαγγελματικής ασφάλισης.
Οι τρεις βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης
Το νομοσχέδιο κινείται σε τρεις βασικούς άξονες:1. Ευελιξία και απλούστευση λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ): Η πρώτη μεγάλη αλλαγή είναι η εισαγωγή των Ανοιχτών ΤΕΑ, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση. Η ανάγκη αυτή συνδέεται με τη δομή της ελληνικής οικονομίας, όπου πολύ μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων είναι μικρές επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων, για τις οποίες είναι δύσκολη η δημιουργία αυτοτελούς Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης. Με ενισχυμένες δικλίδες ασφαλείας, τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα μπορούν να δέχονται νέες επιχειρήσεις, συλλογικούς φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη εποπτική έγκριση από την Τράπεζα της Ελλάδος για κάθε επιμέρους προσχώρηση. Η προσχώρηση στα Ανοιχτά ΤΕΑ δεν θα απαιτεί το αυξημένο κατώφλι των εκατό μελών (που κατά τα άλλα συνεχίζει να υφίσταται για την ίδρυση ενός ΤΕΑ). Τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα λειτουργούν ως Ταμεία «ομπρέλα», διευκολύνοντας την ένταξη μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση. Με αυτόν τον τρόπο, όλοι οι εργαζόμενοι θα μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση.
Στο ίδιο πλαίσιο κινείται η απλούστευση της λειτουργίας των ΤΕΑ. Ειδικότερα, επέρχεται διαχωρισμός του καταστατικού του ΤΕΑ από τα επιμέρους συνταξιοδοτικά προγράμματα που αυτό λειτουργεί. Μέχρι σήμερα, οποιεσδήποτε λειτουργικές μεταβολές σε ένα πρόγραμμα απαιτούσαν τροποποίηση του καταστατικού και νέα διαδικασία έγκρισης. Με το νέο πλαίσιο, ένα ΤΕΑ θα μπορεί να δημιουργεί ή να τροποποιεί πρόγραμμα για ήδη συμμετέχουσα χρηματοδοτούσα επιχείρηση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου χωρίς αλλαγή καταστατικού. Παρέχεται η δυνατότητα ορισμού μελών των Εποπτικών Συμβουλίων των ΤΕΑ από εξωτερικά μέλη, τα οποία θα διαθέτουν επαρκή επιστημονική εξειδίκευση και εχέγγυα αξιοπιστίας.
2. Πιο ελκυστική επαγγελματική ασφάλιση για εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Πώς θα επιτευχθεί αυτό; Κατ' αρχάς, βελτιώνοντας τα φορολογικά κίνητρα, με αποσύνδεση από τα έτη ασφάλισης και σύνδεση με την ηλικία του ασφαλισμένου, κατά τρόπο πιο απλό και λειτουργικό. Η αλλαγή αυτή αντιμετωπίζει πρακτικές δυσκολίες που έχουν ανακύψει από τη σύνδεση των παροχών με τα έτη ασφάλισης και καθιστά το πλαίσιο πιο ευχερώς εφαρμόσιμο. Με αυτό τον τρόπο, καθίσταται ευκολότερο να προβλέψει ο ασφαλισμένος όλες τις παραμέτρους του επενδυτικού πακέτου του και να έχει ανά πάσα στιγμή μια πραγματική αποτύπωση της επένδυσής του.
Έπειτα, θεσπίζοντας τη δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους προγράμματα υγείας, με την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται πλήρως από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας μέσω σύμβασης σταθερού κατά κεφαλή κόστους. Τέλος, δημιουργώντας ένα νέο προϊόν επαγγελματικής ασφάλισης, το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης. Το ΟΑΠΕΣ θα εκδίδεται από τις ασφαλιστικές εταιρείες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ, ενώ θα τελεί υπό την αυστηρή επιτήρησης της ΤτΕ.
3. Ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων: Κεντρική παρέμβαση για την προστασία των ασφαλισμένων είναι η πλήρης φορητότητα των δικαιωμάτων τους, ώστε η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μην οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση κατοχυρωμένων δικαιωμάτων. Θεσπίζεται η δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ και από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ.
Διευκολύνεται, επίσης, η κινητικότητα στην αγορά εργασίας με τη θέσπιση της ατομικής φορητότητας. Προβλέπεται, δηλαδή, μια τυποποιημένη και χωρίς χρέωση διαδικασία μεταφοράς των κατοχυρωμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων ενός μέλους σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ, όταν μεταβάλλεται η επαγγελματική του κατάσταση. Με τον τρόπο αυτό, ο εργαζόμενος που αλλάζει εργασία μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.
Θεσπίζεται, ακόμα, η δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση, ακόμα και σε περίπτωση απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας, προστατεύοντας έτσι τους ανέργους, ενώ εκσυγχρονίζεται το επενδυτικό πλαίσιο των παρόχων προϊόντων επαγγελματικής ασφάλισης μέσω καθορισμού ανώτατου επενδυτικού ορίου ανά προϊόν, βάσει της ανάγκης διαφοροποίησης του επενδυτικού χαρτοφυλακίου. Θα παρέχεται πλέον δυνατότητα δημιουργίας επενδυτικού προϊόντος ανάλογα με το ιδιαίτερο προφίλ της επαγγελματικής ομάδας στην οποία απευθύνεται.
