Ήταν τέλη Ιουνίου, όταν η «Κυριακάτικη Απογευµατινή» πρώτη αποκάλυψε ότι η Τουρκία επιθυµεί διακαώς να απαλλαγεί από το ρωσικό σύστηµα S-400 που την έθεσε εκτός του προγράµµατος των F-35, ενώ ήταν συµπαραγωγός χώρα, εξετάζοντας τη µετεγκατάστασή του σε τρίτη χώρα και συγκεκριµένα σε κράτος του Κόλπου. Επρόκειτο για µια διασταυρωµένη αποκλειστική πληροφορία που περιήλθε εις γνώσιν της εφηµερίδας µας, µε άριστα πληροφορηµένη πηγή να λέει τότε ότι επικρατέστερες χώρες ήταν το Κατάρ και τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα.

Διαβάστε: Οι ΗΠΑ ενέκριναν την πώληση Switchblade 300 Block 20 drones στην Ελλάδα - Ποια είναι τα φονικά, kamikaze drones (Βίντεο)

Τουρκία: Στην τελική τους φάση οι διεργασίες για το µέλλον των S-400

Λίγες εβδοµάδες αργότερα, οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιώθηκαν πλήρως από την ίδια την τουρκική πλευρά. Σύµφωνα µε δηµοσίευµα της τουρκικής εφηµερίδας «Milliyet», οι διεργασίες για το µέλλον των S-400 έχουν εισέλθει στην τελική τους φάση και µέσα στις προσεχείς ηµέρες αναµένεται να διαµορφωθεί οριστική λύση. Στο τραπέζι παραµένει το ενδεχόµενο µεταβίβασης ή ακόµη και πώλησης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστηµάτων σε κράτη του Κόλπου, µε το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα να εµφανίζονται ως οι επικρατέστερες επιλογές. Το ίδιο δηµοσίευµα αναφέρει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη τόσο πολιτικές επαφές όσο και τεχνικές διαβουλεύσεις, ενώ το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας, χωρίς να διαψεύδει τα σχετικά σενάρια, αρκέστηκε στο να επισηµάνει πως οι εργασίες που αφορούν το σύστηµα αεράµυνας µεγάλης εµβέλειας συνεχίζονται σε πολλά επίπεδα και ότι κάθε συγκεκριµένη εξέλιξη θα ανακοινωθεί επισήµως όταν ωριµάσουν οι συνθήκες. Η προσεκτική αυτή διατύπωση αποτυπώνει την πρόθεση της Αγκυρας να διατηρήσει ανοιχτές όλες τις επιλογές της, αποφεύγοντας, προς το παρόν, οποιαδήποτε δηµόσια δέσµευση.

Συµπληγάδες Ρωσίας - ΗΠΑ για την επανένταξη στο πρόγραµµα των F-35

Η κινητικότητα γύρω από τους S-400 µόνο τυχαία δεν είναι. Στην πραγµατικότητα αποτελεί µέρος µιας ευρύτερης στρατηγικής της τουρκικής ηγεσίας, η οποία επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις της µε την Ουάσινγκτον και να εξασφαλίσει θετική απάντηση στο αίτηµα επανένταξης στο πρόγραµµα των µαχητικών πέµπτης γενιάς F-35. Η απόκτηση των ρωσικών πυραύλων είχε οδηγήσει στην ενεργοποίηση των κυρώσεων του νόµου CAATSA και στον αποκλεισµό της Τουρκίας από το πρόγραµµα. Σήµερα, η αποµάκρυνση των S-400 εµφανίζεται ως το βασικό διαπραγµατευτικό χαρτί της Αγκυρας για να ανοίξει εκ νέου ο σχετικός φάκελος.

Ωστόσο, η εξίσωση µόνο απλή δεν είναι. Η µεταφορά του προηγµένου ρωσικού οπλικού συστήµατος δεν µπορεί να πραγµατοποιηθεί χωρίς τη συναίνεση της Μόσχας. Το Κρεµλίνο επιβεβαιώνει ότι το ζήτηµα βρίσκεται στην ατζέντα των επαφών µε την τουρκική κυβέρνηση, αποφεύγει όµως επιµελώς να προδικάσει την τελική του στάση. Στο ίδιο µήκος κύµατος κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, ο οποίος εµφανίστηκε αισιόδοξος ότι σύντοµα θα υπάρξει διέξοδος, υπογραµµίζοντας, πάντως, ότι η λύση προϋποθέτει συνεννόηση και µε τη ρωσική πλευρά. ∆εν είναι τυχαίο ότι η πρόσφατη επίσκεψή του στη Μόσχα συνοδεύθηκε από επαφές µε την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Ρωσίας, αλλά και από συνάντηση µε τον ίδιο τον Βλαντίµιρ Πούτιν. Ακόµη όµως κι αν ξεπεραστεί ο ρωσικός παράγοντας, η Αγκυρα έχει µπροστά της ένα εξίσου δύσκολο εµπόδιο: το αµερικανικό Κογκρέσο και το πολιτικό κλίµα που έχει διαµορφωθεί στην Ουάσινγκτον. Η έντονη δυσπιστία απέναντι στην πολιτική Ερντογάν παραµένει ισχυρή, ενώ οι τεταµένες σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ περιπλέκουν ακόµη περισσότερο το σκηνικό. Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει ήδη εκφράσει δηµόσια την αντίθεσή της σε οποιαδήποτε προοπτική προµήθειας F-35 στην Τουρκία, µε τον Μπενιαµίν Νετανιάχου να δηλώνει δηµοσίως αντίθετος, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο θα ανέτρεπε τις εύθραυστες ισορροπίες ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Την ίδια στιγµή, στην Άγκυρα επιχειρείται να αποδοθούν ευθύνες σε εξωγενείς παράγοντες για το αδιέξοδο, µε αναφορές του προέδρου της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, Φουάτ Οκτάι, στη δράση του ελληνικού και του ελληνοκυπριακού λόµπι στις Ηνωµένες Πολιτείες. Ωστόσο, Αµερικανοί γερουσιαστές υπενθυµίζουν σε συνοµιλητές τους -αλλά και δηµοσίως µε επιστολές και δηλώσεις- ότι το πραγµατικό πρόβληµα δεν είναι οι παρεµβάσεις τρίτων, αλλά η διατήρηση των S-400 και η συνολικότερη στάση της Τουρκίας, την οποία χαρακτηρίζουν «αναξιόπιστο ΝΑΤΟϊκό σύµµαχο».

«Καµικάζι drones»: Τα πυροµαχικά Switchblade 300 Block 20

Την ώρα που η Τουρκία αναζητά τρόπο να αποκαταστήσει τις αµυντικές της σχέσεις µε τη ∆ύση, η Ελλάδα συνεχίζει να ενισχύει µεθοδικά τις επιχειρησιακές της δυνατότητες, επενδύοντας στις τεχνολογίες που διαµορφώνουν το σύγχρονο πεδίο µάχης. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η φερόµενη απόφαση των ΗΠΑ να εγκρίνουν -σύµφωνα µε το Reuters- την πώληση στην Ελλάδα των πυροµαχικών Switchblade 300 Block 20, µέσω του προγράµµατος Foreign Military Sales.

Πρόκειται για τη νεότερη έκδοση του γνωστού συστήµατος της αµερικανικής AeroVironment, το οποίο συνδυάζει τα χαρακτηριστικά µη επανδρωµένου αεροσκάφους (drones) και κατευθυνόµενου πυροµαχικού. Η ενηµέρωση του αµερικανικού Κογκρέσου σηµατοδοτεί το επόµενο βήµα για την ολοκλήρωση της διακρατικής συµφωνίας και την υπογραφή των τελικών συµβάσεων. Τα Switchblade χαρακτηρίζονται διεθνώς ως «καµικάζι drones».

Ο ανταγωνισµός στον χώρο των µη επανδρωµένων συστηµάτων

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι ο ανταγωνισµός στον χώρο των µη επανδρωµένων συστηµάτων έχει ήδη µετατραπεί σε έναν από τους βασικούς άξονες της στρατιωτικής ισχύος. Οι πρόσφατες συγκρούσεις στο ρωσοουκρανικό µέτωπο, αλλά και στη Μέση Ανατολή, απέδειξαν ότι η κυριαρχία στον αέρα δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τα µαχητικά αεροσκάφη, αλλά και από την ικανότητα αξιοποίησης ευφυών, χαµηλού κόστους και υψηλής αποτελεσµατικότητας συστηµάτων. Η ελληνική αµυντική στρατηγική έχει προσαρµοστεί εγκαίρως σε αυτή τη νέα πραγµατικότητα, µε τον υπουργό Εθνικής Αµυνας, Νίκο ∆ένδια, να δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτοµία, στην εγχώρια αµυντική βιοµηχανία και στη µεταφορά τεχνογνωσίας από κορυφαία διεθνή κέντρα έρευνας. Οι διαδοχικές επισκέψεις του σε Ηνωµένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Αυστρία και Αυστραλία εντάσσονται σε αυτή τη στρατηγική επιδίωξη: την οικοδόµηση µιας νέας αντίληψης για τις ελληνικές Ενοπλες ∆υνάµεις, όπου η τεχνολογία θα αποτελεί πολλαπλασιαστή ισχύος.

Σε µια εποχή όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες µεταβάλλονται µε πρωτοφανή ταχύτητα, τα εξοπλιστικά προγράµµατα δεν αποτελούν απλώς εµπορικές συµφωνίες. Είναι εργαλεία στρατηγικής επιρροής και δείκτες των συµµαχιών που διαµορφώνουν τον χάρτη ασφαλείας της επόµενης ηµέρας.

Δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Απογευματινή