Ηχηρό μήνυμα στην Άγκυρα στάλθηκε χθες από το Ελ Αλαμέιν. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο Πρόεδρος της Αιγύπτου, στην Κοινή Διακήρυξη που εξέδωσαν μετά την Τριμερή Σύνοδο Κορυφής επισφράγισαν την κοινή συμπόρευση τους στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα διεμήνυσαν την κατηγορηματική απόφασή τους να επιλύονται οι διαφορές αποκλειστικά «με πολιτικά και διπλωματικά μέσα απορρίπτοντας οποιεσδήποτε ενέργειες που θα ενίσχυαν την ένταση και που θα υπονόμευαν την περιφερειακή σταθερότητα ή που θα απειλούσαν την ειρήνη και την ασφάλεια της περιοχής», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην Κοινή Διακήρυξη.

Ειδικότερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διεμήνυσε προς την πλευρά της Τουρκίας ότι «η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν» και ότι «επιδιώκει τη σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις καλής γειτονίας, πάντα με βάση το Διεθνές Δίκαιο» Πρόσθεσε ωστόσο, με νόημα πως «η σταθερότητα δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα, ούτε ανοχή σε τετελεσμένα» ξεκαθαρίζοντας ότι η Αθήνα «δεν φοβάται ούτε να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση ούτε και να συνομιλήσει. Είναι οι δύο όψεις μιας υπεύθυνης εξωτερικής πολιτικής», τόνισε.

Η χρονική συγκυρία που έγιναν οι αναφορές αυτές προσδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην σύμπνοια που επετεύχθη χθες μεταξύ της ελληνικής, της κυπριακής και της αιγυπτιακής πλευράς, ελληνοκυπρίων και Αιγυπτίων, οι οποίες δεσμεύτηκαν για την περαιτέρω ενίσχυση και αναβάθμιση του μηχανισμού της Τριμερούς Συνεργασίας.

Υφαντής: "Σημαντική στον μουσουλμανικό κόσμο η Αίγυπτος - Η επανατοποθέτηση των παικτών στο γεωπολιτικό σκάκι, μετά τον πόλεμο στο Ιράν"

Σύμφωνα με τον καθηγητή Διεθνών Σχέσεων Κώστα Υφαντή, η Τριμερής συνάντηση έχει στόχο να επιβεβαιώσει τη συνεργασία μεταξύ των τριών χωρών, ανεξάρτητα από τη συγκυρία. Όπως υποστηρίζει στο parapolitika.gr «καταρχήν, είναι μία σχέση με μία πολύ σημαντική χώρα, την Αίγυπτο, μία χώρα η οποία όμως δεν είναι πια ή δεν έχει επιστρέψει στην πρωτοκαθεδρία του αραβικού μουσουλμανικού κόσμου, αλλά εξακολουθεί να είναι σημαντική. Αυτές οι σχέσεις χρειάζονται επιβεβαίωση γιατί τίποτα δεν είναι δεδομένο στη διεθνή πολιτική. Το δεύτερο και πιο σημαντικό είναι με το πώς επανατοποθετούνται οι παίκτες στο γεωπολιτικό σκάκι μετά τον πόλεμο στο Ιράν. Δηλαδή με το πώς δέχονται όλοι στην περιοχή την αναξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών. Και έτσι έχουμε χώρες όπως είναι η Ελλάδα, όπως είναι η Αίγυπτος, όπως είναι η Τουρκία να προσπαθούν να ενισχύσουν την διπλωματική τους θέση μέσα από διμερείς ή τριμερείς συνεργασίες. Από διμερή ή τριμερή σχήματα. Δεν στέλνει ένα αντιτουρκικό μήνυμα στην Τουρκία. Δηλαδή δεν είναι μια συνάντηση η οποία στρέφεται εναντίον της Άγκυρας. Όμως θυμίζει στην Άγκυρα ότι σημαντικές χώρες όπως είναι η Αίγυπτος έχουν αναπτύξει συνεργασία με στρατηγικό βάθος με την Ελλάδα και με την Κύπρο».

Από την πλευρά της, η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Ενδεικτικό της τουρκικής ανησυχίας για την ελληνοαιγυπτιακή συμμαχία είναι και το τηλεφώνημα του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, μία ημέρα πριν τη Σύνοδο Κορυφής της Αιγύπτου, στον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι την ώρα που το Κάιρο απορρίπτει τις πιέσεις να προσχωρήσει στη «Συμμαχία της Μέκκας» μαζί με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.

Σταυρινός: Η Αίγυπτος και η Συμφωνία της Μέκκας - Το "ποντάρισμα" στις συμφωνίες με την ΕΕ και η έμφαση στο Διεθνές Δίκαιο, το μήνυμα στην Τουρκία

Ο πρέσβης ε.τ. Μιχάλης Σταυρινός, εκτιμά στο parapolitika.gr ότι το γεγονός ότι μία ημέρα νωρίτερα ο Φιντάν τηλεφώνησε στον Αμπντελάτι, από μόνο του δείχνει την ανησυχία της Τουρκίας και την προσπάθειά της να αποτρέψει την τριμερή συνάντηση. Όπως λέει «θεωρώ ότι ήταν μία πολύ επιτυχής συνάντηση. Δεν αποκαλύπτονται συνήθως όλα τα συμφωνηθέντα αλλά σίγουρα ήταν τα ενεργειακά που είναι πολύ σημαντικά για μας. Είναι μία τριμερής συμμαχία, με όποια μορφή την βλέπει από απέναντι η Τουρκία που πιστεύω ότι θα παίξει τον ρόλο της στην αποτροπή να προσεγγιστεί η Αίγυπτος στη Συμφωνία της Μέκκας».

Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι η Αίγυπτος επέλεξε τον ευρωπαϊκό δρόμο, ποντάροντας σε συμφωνίες με την Ε.Ε. για την ενέργεια, τη συνδεσιμότητα. Κυρίως όμως, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του Προέδρου αλ Σίσι και το περιεχόμενο της Κοινής Διακήρυξης, επιβεβαιώνεται η απόφαση της Αιγύπτου να ταχθεί υπέρ της επίλυσης των μεγάλων περιφερειακών ζητημάτων (Κυπριακό, Γάζα, Λιβύη) με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο. Ιδιαίτερης σημασίας είναι η ρητή αναφορά της Διακήρυξης στην οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών «με βάση το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)».

Η αναφορά αυτή εκπέμπει ένα σαφές μήνυμα προς την Τουρκία για τη στρατηγική επιλογή του Καΐρου ενόψει της οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με την Αθήνα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο πρέσβης ε.τ. Μιχάλης Σταυρινός, υποστηρίζει στο parapolitika.gr ότι «αυτή η αναφορά είναι ιδιαίτερα θετική. Όμως, πάντα η Τουρκία λέει ότι «ξέρετε, εγώ δεν παραβιάζω το Διεθνές Δίκαιο» κάτι που το ερμηνεύει κατά το δοκούν και σε πολλές περιπτώσεις αυτοαναιρείται. Όπως για παράδειγμα, το γεγονός ότι η Τουρκία αναγνωρίζει τα 6 ν.μ. για τα ελληνικά νησιά, όμως θεωρεί την όποια επέκταση ως αιτία πολέμου. Δηλαδή το ένα αναίρει το άλλο. Ή δεν δέχεσαι ότι δεν έχουν καθόλου, (όπως έλεγε παλιά) ή αφού δέχεσαι το βασικό που είναι τα 6 ν.μ. είσαι υποχρεωμένη να δεχθείς και το μάξιμουμ που το Διεθνές Δίκαιο αναγνωρίζει».

Την επόμενη Κυριακή ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προγραμματίσει να επισκεφτεί το Καστελόριζο. Η επικείμενη παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού ερμηνεύεται και ως έμμεση απάντηση στις πρόσφατες απειλές που εξαπέλυσε ο Τούρκος Πρόεδρος κατά της Ελλάδας, αμέσως μετά τη συνεδρίαση του δικού του υπουργικού συμβουλίου.