Το σενάριο μιας τουρκοαιγυπτιακής προσέγγισης που μπορεί να οδηγήσει στην υπογραφή συμφωνίας για ΑΟΖ προκαλεί ανησυχία στην Αθήνα. Το σενάριο αυτό εκπορεύτηκε από δημοσίευμα της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας «Μιλιέτ», η οποία αναφερόμενη στις συμφωνίες στον τομέα της στρατιωτικής συνεργασίας και αμυντικής βιομηχανίας που υπέγραψε την περασμένη Δευτέρα στην Άγκυρα ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Ασράφ Σάλεμ Ζαχέρ, υποστήριζε ότι οι δύο χώρες στοχεύουν στην υπογραφή συμφωνίας θαλάσσιων ζωνών. Έχει ιδιαίτερη βαρύτητα το γεγονός και μόνο ότι η επίσκεψη του Αιγύπτιου υπουργού Άμυνας στην Τουρκία ήταν η πρώτη που έλαβε χώρα στην Τουρκία από το 2013.

Διαβάστε: Το εξοπλιστικό άλµα της Ελλάδας και ο αγώνας δρόµου της Τουρκίας: Η Αθήνα προχωρά σε νέα συµφωνία για αγορά των αµερικανικών Switchblade - Στριµωγµένη µεταξύ Μόσχας και Τελ Αβίβ η Άγκυρα

Η Αθήνα παρακολουθεί στενά την αναθέρμανση των τουρκοαιγυπτιακών σχέσεων ύστερα από 13 χρόνια απόλυτης εχθρότητας μεταξύ Ταγίπ Ερντογάν και Αλ Σίσι, ο οποίος ανέτρεψε τη διακυβέρνηση των Αδελφών Μουσουλμάνων, και τη φυλάκιση του στενού συμμάχου της Τουρκίας Μοχάμεντ Μόρσι, ο οποίος θεωρούνταν το μακρύ χέρι της Άγκυρας στο Κάιρο. Η κόντρα Ερντογάν και Σίσι είχε ενταθεί και στο ζήτημα της Λιβύης, αφού τάχθηκαν σε αντίπαλα στρατόπεδα, με την Τουρκία να στηρίζει τον Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα (της αναγνωρισμένης από τη διεθνή κοινότητα κυβέρνησης στην Τρίπολη) και ο Αιγύπτιος πρόεδρος να τάσσεται στο πλευρό του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ στη Βεγγάζη. Ακόμη και σήμερα ο Αλ Σίσι διατηρεί τη στήριξή του στον Χαφτάρ και -ταυτιζόμενος με την Αθήνα- απορρίπτει σταθερά το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Από την εποχή των έντονων συγκρούσεων οι σχέσεις της Τουρκίας με την Αίγυπτο περνούν πλέον σε μία εποχή ανησυχητικής, για τα ελληνικά συμφέροντα, στρατιωτικής και διπλωματικής επαναπροσέγγισης και μάλιστα σε μία περίοδο έντονων περιφερειακών ανακατατάξεων.

Η Αθήνα παρακολουθεί στενά αυτή την αλλαγή. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, πραγματοποιεί συνεχείς επαφές με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, όταν ρωτήθηκε σχετικά, δήλωσε πως η κυβέρνηση παρακολουθεί όλες τις εξελίξεις και αξιολογεί όλα τα δεδομένα, αλλά, όπως είπε, «δεν ετεροκαθορίζουμε την πολιτική μας και μόνη μας έγνοια είναι να ισχυροποιείται η χώρα».


Σε "νέα εποχή" περνούν οι σχέσεις Τουρκίας και Αιγύπτου - "Ανησυχητική εξέλιξη", λέει ο Άγγελος Συρίγος στο parapolitika.gr

Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Άγγελος Συρίγος, μιλώντας στο parapolitika.gr, υποστήριξε ότι η τουρκοαιγυπτιακή προσέγγιση είναι μία «ανησυχητική εξέλιξη». Όπως λέει, «παρακολουθούμε τις εξελίξεις. Αλλά η Αίγυπτος είναι πολύ σοβαρό κράτος. Δεν θα μπει στη διαμάχη Ελλάδας-Τουρκίας υπογράφοντας συμφωνία οριοθετήσεως με την Άγκυρα». Όπως επισημαίνει ο κ. Συρίγος, η μερική οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου το 2020 δεσμεύει το Κάιρο και επισημαίνει ότι «ο λόγος που η Αίγυπτος προχώρησε στη χάραξη ΑΟΖ με την Ελλάδα ήταν διπλός. Αφενός θεωρούσε ότι ως το σημείο της οριοθέτησης που έφτασε η Αθήνα με το Κάιρο δεν ήγειρε πρόβλημα με την Τουρκία. Και το δεύτερο πιο σοβαρό είναι ότι η Ελλάδα τής έδωσε πολύ μεγάλο αντάλλαγμα εις βάρος της Κρήτης και της Ρόδου. Από εκεί και πέρα, ανατολικά του 38ου μεσημβρινού, η Αίγυπτος δεν πρόκειται να κινηθεί για οριοθέτηση διότι περιμένει να τα βρουν μεταξύ τους η Ελλάδα και η Τουρκία (τι ανήκει και σε ποιον) και μετά θα προχωρήσει σε οριοθέτηση με την αντίστοιχη χώρα». Όσο για την οριοθέτηση ΑΟΖ Κύπρου και Αιγύπτου που έγινε το 2003, για την οποία είχε εκφράσει αντιρρήσεις η Τουρκία, ο κ. Συρίγος θεωρεί ότι το ζήτημα αυτό έχει ξεκαθαρίσει από τη στιγμή που έχουν χαραχτεί τα προς εκμετάλλευση τεμάχια και έχουν μπει ξένες εταιρίες στην περιοχή.

Παρ' όλα αυτά, ο καθηγητής δηλώνει στο parapolitika.gr ότι η επαναπροσέγγιση Τουρκίας – Αιγύπτου προβληματίζει την Αθήνα, διότι, όπως λέει, «οπωσδήποτε αυτά είναι ανησυχητικές εξελίξεις, διότι ένα από τα θέματα που είναι πάνω στο τραπέζι είναι η αμυντική συνεργασία. Ένα δεύτερο θέμα είναι οι σχέσεις με τη Λιβύη. Όλα μπαίνουν πάνω στο τραπέζι αυτή τη στιγμή».

Η ανησυχία εντείνεται από τη συμμετοχή της Αιγύπτου σε τουρκικές στρατιωτικές ασκήσεις, όπως η «EFES-2026», η οποία περιελάμβανε σενάρια αποβατικών επιχειρήσεων και καταλήψεις νησιών, υπό την τουρκική διοίκηση «Στρατιά του Αιγαίου». Επιπλέον, για την Ελλάδα, η Αίγυπτος αποτελούσε τον κεντρικό πυλώνα μιας πολιτικής τριμερών σχημάτων μαζί με την Κύπρο και το Ισραήλ με στόχο την εξισορρόπηση της τουρκικής απειλής. Η μερική οριοθέτηση της ελληνοαιγυπτιακής ΑΟΖ το 2020 θεωρήθηκε διπλωματικό επίτευγμα που ακύρωνε στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ωστόσο, η πρόσφατη στάση του Καΐρου, όπως η ρηματική διακοίνωση του 2025 που αμφισβητεί τα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας όπως αποτυπώθηκαν στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, δημιουργεί ερωτήματα για τη σταθερότητα αυτής της σχέσης.

Πάντως, οι Τούρκοι αναλυτές εκτιμούν ότι η συνεργασία Τουρκίας-Αιγύπτου αποσκοπεί στην εξουδετέρωση του άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, τον οποίο η Άγκυρα βλέπει ως προσπάθεια περικύκλωσής της. Επιπλέον, Κάιρο και Άγκυρα βρίσκουν κοινό έδαφος στη δυσαρέσκεια για την ισραηλινή πολιτική, αλλά και στην ανάγκη πολιτικής σταθεροποίησης της Λιβύης.