Τη σημερινή κοινωνική πραγματικότητα των ανισοτήτων και των πιέσεων που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά, εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και επιχειρήσεις αναμένεται να θέσει στο επίκεντρο της ομιλίας του στη ΔΕΘ ο Νίκος Ανδρουλάκης, παρουσιάζοντας παράλληλα το προγραμματικό σχέδιο του ΠΑΣΟΚ για την επόμενη ημέρα της χώρας. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναμένεται να περιγράψει μια διαφορετική πολιτική πρόταση, με στόχο κάθε πολίτης και κάθε κοινωνική ομάδα να αισθάνεται ότι η Ελλάδα μπορεί να χωρέσει τα όνειρά του για προκοπή και καλύτερη ζωή. Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με το πρόγραμμα που αναμένεται να παρουσιάσει ο Νίκος Ανδρουλάκης, δεν θα περιορίζεται στη δικαιότερη διανομή του πλούτου, αλλά θα δίνει έμφαση και στην αύξηση του πλούτου που παράγει η χώρα.

Διαβάστε: Ανδρουλάκης σε συνάντηση με δημοσιογράφους στη Θεσσαλονίκη: Ο Τσίπρας, που είναι "πρωταγωνιστής του κενού", οι δεύτερες εκλογές και ο Παναθηναϊκός (Εικόνες)

Περισσότερη παραγωγή, περισσότερες εξαγωγές, παραγωγικές επενδύσεις και περισσότερες καλές και σταθερές θέσεις εργασίας θα αποτελέσουν βασικούς πυλώνες του σχεδίου.

Το μήνυμα που αναμένεται να εκπέμψει ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ είναι ότι η χώρα δεν χρειάζεται άλλα αποτυχημένα συστήματα εξουσίας που επιστρέφουν κάθε φορά ζητώντας μια δεύτερη ή τρίτη ευκαιρία. Χρειάζεται, όπως αναμένεται να υποστηρίξει, να ανοίξει έναν νέο κύκλο δημιουργίας και προοπτικής για τον ελληνικό λαό. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να παρουσιάσει επτά εμβληματικά νομοσχέδια, τα οποία θα αποτελέσουν τον βασικό κορμό των πρώτων παρεμβάσεων μιας κυβέρνησής του. Πρόκειται για νομοσχέδια που θα αφορούν την ακρίβεια και τους κανόνες στην αγορά, την εργασία και τους μισθούς, την παραγωγή και τις επενδύσεις, το ιδιωτικό χρέος, τη στέγη, την οικογένεια και το δημογραφικό, την αναγέννηση της δημόσιας Υγείας και Παιδείας, καθώς και ένα κράτος αξιοκρατίας και λογοδοσίας.


Ακρίβεια και εισόδημα

Στο μέτωπο της ακρίβειας, ο Νίκος Ανδρουλάκης αναμένεται να δώσει έμφαση στην ανάγκη για αυστηρότερους κανόνες στην αγορά και αποτελεσματικότερους ελέγχους. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η ενίσχυση των ελέγχων στις ενδοομιλικές τιμολογήσεις των πολυεθνικών και η επιβολή ουσιαστικών κυρώσεων όπου διαπιστώνονται καταχρηστικές πρακτικές. Παράλληλα, όπου υπάρχουν υπερκέρδη σε ολιγοπωλιακές αγορές, προτείνεται η ενεργοποίηση μηχανισμού έκτακτης φορολόγησης, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη και μετά από τεκμηριωμένη εισήγηση των αρμόδιων ανεξάρτητων αρχών. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ξανά Μονάδας Χαρτογράφησης της Αγοράς, με αξιοποίηση του Παρατηρητηρίου Τιμών και των διαθέσιμων ψηφιακών δεδομένων.

Για τη στήριξη του εισοδήματος, αναμένεται να επαναλάβει τη δέσμευσή του για σταδιακή επαναφορά του 13ου μισθού στους δημοσίους υπαλλήλους, αλλά και για τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, ώστε ο πληθωρισμός να μην μετατρέπεται σε κρυφή φορολογική επιβάρυνση. Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης στοχευμένη και προσωρινή μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά.


Μείωση του ενεργειακού κόστους

Ιδιαίτερη αναφορά αναμένεται να γίνει στο ενεργειακό κόστος, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για την παραγωγή. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει η συνολική τιμή της κιλοβατώρας για τα νοικοκυριά να μειωθεί κατά 20% το 2027 και κατά 30% έως το τέλος της τετραετίας. Για την παραγωγή προβλέπεται ανώτατη τιμή στο αγροτικό ρεύμα, ενώ για τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις προτείνεται μόνιμο πλαίσιο σταθερού ενεργειακού κόστους.


Νέο κοινωνικό συμβόλαιο για εργασία, μισθούς και συντάξεις

Σημαντικό μέρος της ομιλίας αναμένεται να αφιερωθεί στην εργασία και στους μισθούς, με το ΠΑΣΟΚ να προτείνει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επαναφορά της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας στον ιδιωτικό τομέα και ο καθορισμός του κατώτατου μισθού μέσα από πραγματικές συλλογικές διαπραγματεύσεις των κοινωνικών εταίρων. Παράλληλα, προτείνεται η επαναφορά της καθολικής ισχύος των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων και της μετενέργειας. Στις πιο χαρακτηριστικές προτάσεις περιλαμβάνεται και η πιλοτική εφαρμογή τετραήμερης εργασίας με πλήρεις αποδοχές, αρχικά στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις και σε θέσεις έντασης γνώσης, με βάση ευρωπαϊκές καλές πρακτικές. Στο ασφαλιστικό, ο Νίκος Ανδρουλάκης αναμένεται να επαναφέρει τη δέσμευση για σταδιακή επαναφορά της 13ης σύνταξης, με κοστολογημένο σχέδιο εφαρμογής, καθώς και για τη θέσπιση νέου ΕΚΑΣ για τους χαμηλοσυνταξιούχους. Παράλληλα, προτείνονται παρεμβάσεις όπως η αναμόρφωση της εισφοράς αλληλεγγύης με μείωση 20%, το ξεπάγωμα των επικουρικών, η αύξηση των ποσοστών αναπλήρωσης και η θέσπιση αναλογικής σύνταξης.


Παραγωγή, επενδύσεις και εθνική προστιθέμενη αξία

Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Ο Νίκος Ανδρουλάκης αναμένεται να παρουσιάσει έναν νέο Αναπτυξιακό Νόμο με καθαρή προτεραιότητα το «Παράγουμε στην Ελλάδα» και τη δημιουργία Εθνικής Προστιθέμενης Αξίας. Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ενός ισχυρού Ομίλου Αναπτυξιακής Τράπεζας με δύο διακριτούς αλλά συμπληρωματικούς πυλώνες: την αναβαθμισμένη Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και ένα πραγματικό Ταμείο Εθνικού Πλούτου. Η Αναπτυξιακή Τράπεζα, σύμφωνα με την πρόταση, θα πάψει να λειτουργεί απλώς ως ενδιάμεσος διαχειριστής ευρωπαϊκών προγραμμάτων και θα αποτελέσει μόνιμο βραχίονα της αναπτυξιακής πολιτικής της χώρας. Την ίδια στιγμή, το ΠΑΣΟΚ προτείνει τον μετασχηματισμό του Υπερταμείου σε πραγματικό Ταμείο Εθνικού Πλούτου, με αλλαγή αποστολής και στόχο να αποτελέσει εργαλείο εθνικής αναπτυξιακής στρατηγικής. Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται αλλαγή των φορολογικών κινήτρων για παραγωγικές επενδύσεις, με επιταχυνόμενες αποσβέσεις για επιχειρήσεις που επενδύουν σε εξοπλισμό, νέες τεχνολογίες και αύξηση της παραγωγικής τους δυναμικότητας. Αλλαγή προτείνεται και στην πολιτική προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων, με το ΠΑΣΟΚ να τάσσεται υπέρ του τερματισμού της Golden Visa ως εργαλείου οικιστικής κερδοσκοπίας και της σύνδεσης των αδειών διαμονής με πραγματικές παραγωγικές επενδύσεις και όχι με επενδύσεις σε real estate.


Ελεύθεροι επαγγελματίες

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, το πρόγραμμα προβλέπει την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, τη σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου και του μη μισθολογικού κόστους και την κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης. Η φορολόγηση, σύμφωνα με την πρόταση του ΠΑΣΟΚ, θα πρέπει να γίνεται με βάση τα πραγματικά εισοδήματα, ενώ το όριο απαλλαγής από τον ΦΠΑ για μικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους προτείνεται να αυξηθεί στις 20.000 ευρώ. Παράλληλα, προτείνεται η θέσπιση ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού, ώστε να προστατεύεται η αναγκαία ρευστότητα των βιώσιμων επιχειρήσεων.


Δημογραφικό, οικογένεια και στέγη

Το δημογραφικό θα αποτελέσει έναν ακόμη βασικό άξονα του προγράμματος που θα παρουσιάσει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη δημιουργία Ειδικού Ταμείου για το Δημογραφικό, το οποίο θα χρηματοδοτείται από τη φορολόγηση των υπερκερδών στα ολιγοπώλια. Παράλληλα, στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται το GenRent, η καθολική και δωρεάν βρεφική και προσχολική αγωγή, περισσότεροι ολοήμεροι βρεφονηπιακοί σταθμοί και μηδενικός ΦΠΑ στα βασικά βρεφικά είδη. Προβλέπεται ακόμη μηνιαία στήριξη 200 ευρώ για πιστοποιημένες δαπάνες κάθε παιδιού έως την ηλικία των τριών ετών, με εισοδηματικά κριτήρια. Παράλληλα, προτείνεται προσαρμογή της φορολογικής κλίμακας για τις οικογένειες, ιδιαίτερα για εκείνες με δύο παιδιά, ώστε η φορολογική μεταχείριση να συγκλίνει περισσότερο με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Για τις πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται μείωση κατά 75% του υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ για τα πρώτα 100 τετραγωνικά μέτρα.


Ιδιωτικό χρέος και προστασία της πρώτης κατοικίας

Στο ιδιωτικό χρέος, ο Νίκος Ανδρουλάκης αναμένεται να επαναφέρει το σχέδιο του ΠΑΣΟΚ για ένα σύγχρονο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας και για πραγματική προστασία των οφειλετών απέναντι στα funds και τους servicers. Κεντρική πρόταση αποτελεί η παροχή δικαιώματος προτεραιότητας στον ίδιο τον δανειολήπτη για το δάνειό του. Πριν από την πώληση σε fund, ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα να το εξαγοράσει με σαφείς και δίκαιους όρους. Παράλληλα, προβλέπεται βιώσιμη ρύθμιση έως 120 δόσεων για οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς και μέτρα για την προστασία της αναγκαίας ρευστότητας των βιώσιμων μικρών επιχειρήσεων. Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη κανόνες στις κατασχέσεις και κατάργηση καταχρηστικών τραπεζικών χρεώσεων.


Ένα κράτος αξιοκρατίας και λογοδοσίας

Τελευταίος αλλά ιδιαίτερα κρίσιμος άξονας του προγράμματος είναι η μεταρρύθμιση του κράτους. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη θωράκιση της Διαύγειας και ένα νέο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων, με προληπτικό ψηφιακό έλεγχο από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων και το Ελεγκτικό Συνέδριο πριν προχωρήσουν οι μεγάλοι διαγωνισμοί.

Στόχος είναι να εντοπίζονται πριν από την πρόκληση ζημιάς στο δημόσιο συμφέρον οι φωτογραφικοί όροι, οι υπερκοστολογήσεις, οι τεχνητές κατατμήσεις και οι διαγωνισμοί χωρίς πραγματικό ανταγωνισμό. Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ προτείνει πλαφόν 5% επί του συνόλου των πιστώσεων κάθε αναθέτουσας αρχής για τις απευθείας αναθέσεις, με εξαίρεση τους μικρούς δήμους. Στο επίπεδο των θεσμών, ο Νίκος Ανδρουλάκης αναμένεται να δεσμευτεί ότι, σε περίπτωση αναθεωρητικής Βουλής, το ΠΑΣΟΚ θα επιδιώξει την αλλαγή του άρθρου 86 του Συντάγματος, ώστε η ποινική ευθύνη των υπουργών να μην εξαρτάται από την έγκριση της εκάστοτε κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, αλλά να ανατίθεται σε ειδικά δικαστικά όργανα.


"Να ανοίξουμε έναν νέο κύκλο δημιουργίας"

Με το πρόγραμμα που αναμένεται να παρουσιάσει στη ΔΕΘ, ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχειρεί να δώσει στο ΠΑΣΟΚ ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διακυβέρνησης, συνδέοντας την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την ενίσχυση του εισοδήματος με την παραγωγική ανασυγκρότηση, τη στήριξη της εργασίας, την οικογένεια, τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη μεταρρύθμιση του κράτους. Το κεντρικό αφήγημα αναμένεται να είναι ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς μια διαφορετική διαχείριση της υπάρχουσας πραγματικότητας, αλλά μια αλλαγή πορείας. Έναν νέο κύκλο δημιουργίας και προοπτικής, με περισσότερη παραγωγή, περισσότερες ευκαιρίες, δικαιότερη κατανομή του πλούτου και ένα κράτος που λειτουργεί με κανόνες, αξιοκρατία και λογοδοσία. Μια Ελλάδα πιο ανθεκτική, πιο δίκαιη, πιο ασφαλής και πιο ισχυρή.


Η δεύτερη μάχη του Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ

Εκτός από την μάχη των εξαγγελιών, υπάρχει, όμως, και μια δεύτερη μάχη που ο Νίκος Ανδρουλάκης γνωρίζει καλά ότι πρέπει να δώσει στη φετινή ΔΕΘ: η μάχη της αξιοπιστίας. Στη Χαριλάου Τρικούπη γνωρίζουν ότι μια ακόμη μακρά λίστα παροχών δεν αρκεί. Το ζητούμενο είναι οι προτάσεις να συνοδεύονται από κόστος, σαφές χρονοδιάγραμμα και, κυρίως, από ένα πειστικό «πώς». Να αποδειχθεί, δηλαδή, ότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει μόνο απαντήσεις για το «τι πρέπει να αλλάξει», αλλά και σχέδιο για το πώς αυτό μπορεί να γίνει πράξη. Σε αυτή την προσπάθεια αναμένεται να παίξει ρόλο και το στελεχιακό δυναμικό του κόμματος. Το επιχείρημα που θέλει να αναδείξει η Χαριλάου Τρικούπη είναι ότι διαθέτει ανθρώπους με κυβερνητική εμπειρία, γνώση της δημόσιας διοίκησης και εικόνα του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το κράτος. Ένα χαρτί που στο ΠΑΣΟΚ θεωρούν ότι μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο στην αντιπαράθεση τόσο με τη Νέα Δημοκρατία όσο και με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Για τον Ανδρουλάκη, ωστόσο, το παιχνίδι στη ΔΕΘ έχει και μια δεύτερη διάσταση. Η παρουσία τόσο του Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και του Αλέξη Τσίπρα έχει ήδη ανεβάσει τη θερμοκρασία στο πολιτικό σκηνικό και διαμορφώνει ένα περιβάλλον στο οποίο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ καλείται να κινηθεί σε δύο μέτωπα. Το πρώτο είναι προφανές: απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με στόχο να ενισχύσει την πίεση στην κυβέρνηση και να κατοχυρώσει το ΠΑΣΟΚ ως τον βασικό αντίπαλό της. Το δεύτερο είναι πιο σύνθετο. Αφορά τον Αλέξη Τσίπρα και την προσπάθεια της Χαριλάου Τρικούπη να καταστήσει σαφές ότι η προοδευτική παράταξη δεν χρειάζεται να αναζητήσει ξανά εκφραστή στα πρόσωπα του παρελθόντος. Άλλωστε, η επανεμφάνιση Τσίπρα έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις συζητήσεις στην Κεντροαριστερά και να δημιουργεί νέα δεδομένα στον ανταγωνισμό για την πολιτική ηγεμονία του χώρου. Και αυτό είναι κάτι που στο ΠΑΣΟΚ κάθε άλλο παρά περνά απαρατήρητο.

Οι άνθρωποι του Ανδρουλάκη, μάλιστα, έχουν φροντίσει να δώσουν εγκαίρως το στίγμα. Η αναφορά του εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστα Τσουκαλά, στους στίχους από τα «Δίδυμα Φεγγάρια» μόνο τυχαία δεν ήταν. Η παραπολιτική σημειολογία ήταν μάλλον εύκολη να διαβαστεί: Μητσοτάκης και Τσίπρας στο ίδιο κάδρο. Το μήνυμα από τη Χαριλάου Τρικούπη είναι λοιπόν σαφές: μπορεί να υπάρχουν δύο «φεγγάρια» που τραβούν τα βλέμματα, αλλά το ΠΑΣΟΚ θέλει να πείσει ότι υπάρχει και τρίτος δρόμος. Η αυριανή συνέντευξη Τύπου του Ανδρουλάκη αναμένεται, άλλωστε, να δώσει αφορμή για ακόμη μία φορά να ξεδιπλωθεί αυτή η στρατηγική. Εφόσον οι δημοσιογράφοι ανοίξουν τη σχετική συζήτηση, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναμένεται να επαναφέρει την κριτική του στην περίοδο διακυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα, επιχειρώντας να υπενθυμίσει ότι η πολιτική πρόταση του ΠΑΣΟΚ δεν ταυτίζεται ούτε με τη Νέα Δημοκρατία ούτε με την προηγούμενη κυβερνητική εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ.

Κάπως έτσι, η φετινή ΔΕΘ αποκτά για τον Ανδρουλάκη χαρακτηριστικά πολύ μεγαλύτερης δοκιμασίας από εκείνα μιας ακόμη σημαντικής πολιτικής εμφάνισης. Το πραγματικό στοίχημα είναι αν θα καταφέρει να μετατρέψει την αντιπολιτευτική πίεση σε πειστική πρόταση εξουσίας. Αν θα παρουσιάσει ένα πρόγραμμα που θα απαντά στα προβλήματα της καθημερινότητας, χωρίς να δημιουργεί δημοσιονομικές προσδοκίες τις οποίες το ΠΑΣΟΚ δεν θα μπορεί αργότερα να υποστηρίξει. Και, κυρίως, αν θα πείσει ότι πίσω από τα συνθήματα, τις πολιτικές ατάκες και τα επικοινωνιακά μηνύματα υπάρχει ένα συγκεκριμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο για την οικονομία και την κοινωνία.

Εκεί βρίσκεται και το πραγματικό στοίχημα της φετινής ΔΕΘ. Γιατί αν το ΠΑΣΟΚ δεν καταφέρει να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά την παρουσία του, το κόστος δεν θα αποτυπωθεί μόνο στις δημοσκοπήσεις. Θα μπορούσε να ανοίξει ξανά, και μάλιστα πολύ πιο έντονα, η συζήτηση στο εσωτερικό του κόμματος για τη στρατηγική, τις συμμαχίες και την ίδια την ηγεσία. Το μεγαλύτερο ρίσκο για τη Χαριλάου Τρικούπη είναι να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι χάνει την πρωτοβουλία των κινήσεων την ώρα που το πολιτικό σκηνικό αλλάζει. Και στην πολιτική, όπως είναι γνωστό, ο χώρος που μένει κενός σπάνια παραμένει κενός για πολύ.

Εάν το ΠΑΣΟΚ εμφανιστεί στάσιμο, ο Αλέξης Τσίπρας θα μπορούσε να επιχειρήσει να αξιοποιήσει αυτό το κενό και να μετατρέψει την πολιτική του επιστροφή από παράγοντα συζήτησης σε παράγοντα ανατροπής των σημερινών συσχετισμών. Γι’ αυτό και η φετινή ΔΕΘ μπορεί να αποδειχθεί για τον Νίκο Ανδρουλάκη κάτι πολύ περισσότερο από μία κρίσιμη πολιτική εμφάνιση. Μπορεί να είναι το μεγάλο τεστ πριν από μια νέα φάση για το ΠΑΣΟΚ. Μια φάση όπου το ερώτημα δεν θα είναι πλέον μόνο αν μπορεί να κερδίσει τη Νέα Δημοκρατία. Θα είναι και αν ο ίδιος ο Ανδρουλάκης μπορεί να πείσει ότι είναι ο πολιτικός που μπορεί να οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ μέχρι την εξουσία.