Λάμπρος Καλογιάννης στα Παραπολιτικά για τον "Φίλο μου τον Λευτεράκη: "Αν προσπαθήσεις να κλέψεις το γέλιο, το έργο θα σε εκθέσει"
"Η σκηνική χημεία δεν είναι συναίσθημα, είναι συντονισμός"
Ο Λάμπρος Καλογιάννης αναλύει τον ρόλο του «Θοδωράκη», τις παγίδες της κωμωδίας και τη διαχρονική δύναμη του «Φίλος μου ο Λευτεράκης» του Αλέκου Σακελλάριου που ανεβαίνει στο θεατρικό σανίδι σε σκηνοθεσία του Αντώνη Καλομοιράκη.
Η συνέντευξη του Λάμπρου Καλογιάννη στο parapolitika.gr και τον Γιάννη Ξυνόπουλο δίνεται με αφορμή τη θεατρική παράσταση «Ο Φίλος μου ο Λευτεράκης» του Αλέκου Σακελλάριου, σε σκηνοθεσία του Αντώνη Καλομοιράκη.
Το έργο «Ο φίλος μου ο Λευτεράκης» και το πλαίσιο της παράστασης
Η Ελληνική Εταιρεία Παραγωγής Θεάτρου «Φωτόνιο Τέχνης και Πολιτισμού» παρουσιάζει την παράσταση «Ο Φίλος μου ο Λευτεράκης» από το Σάββατο 06 Δεκεμβρίου 2025 και κάθε Σάββατο και Κυριακή στο Θέατρο Αθηναϊκή Σκηνή Κάλβου - Καλαμπόκη. Ένα από τα πιο αγαπημένα και διαχρονικά έργα της ελληνικής κωμωδίας επιστρέφει στη σκηνή, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο την ανθρώπινη αδυναμία, τις παρεξηγήσεις και το αβίαστο χιούμορ.
Η υπόθεση που κινεί το νήμα της κωμωδίας
Στον πυρήνα της ιστορίας βρίσκεται ο Θόδωρος, ένας σύζυγος που, έχοντας χάσει τη φαντασία και τη ζωντάνια του γάμου του, επινοεί έναν ανύπαρκτο φίλο, τον Λευτεράκη, για να δικαιολογεί τις «εξόδους» του. Όλα όμως ανατρέπονται όταν ο «Λευτεράκης» εμφανίζεται ξαφνικά μπροστά του, ολοζώντανος και πειστικός, προκαλώντας αλυσιδωτές παρεξηγήσεις και αποκαλύψεις.
Η σκηνοθετική ματιά του Αντώνη Καλομοιράκη
Ο Αντώνης Καλομοιράκης προσεγγίζει το έργο με εμφανή σεβασμό στο κλασικό ύφος του Σακελλάριου, επιλέγοντας όμως έναν σύγχρονο ρυθμό και μια ανανεωμένη σκηνική αισθητική, δίνοντας έμφαση στο μέτρο, στο tempo και στη χημεία των ηθοποιών.
Ο Λάμπρος Καλογιάννης για τον ρόλο-παγίδα του Θοδωράκη
Θέλοντας να εξηγήσει γιατί ο ρόλος του Θοδωράκη θεωρείται απαιτητικός και επικίνδυνος για έναν ηθοποιό, ο Λάμπρος Καλογιάννης μπαίνει στην ουσία του χαρακτήρα. «Ο ρόλος του Θοδωράκη, τον οποίο εγώ ενσαρκώνω, είναι ένας ρόλος παγίδα. Αν ο ηθοποιός τον πάρει ελαφρά θα τον ‘καταπιεί’. Ο Θοδωράκης δεν είναι κωμικός χαρακτήρας. Είναι ένας άνθρωπος που φοβάται, λέει ψέματα για να σώσει τον εαυτό του και την εικόνα του και προσπαθεί να ελέγξει το χάος που ο ίδιος έχει δημιουργήσει. Αν ο εκάστοτε ηθοποιός που θα ενσαρκώσει το Θοδωράκη ζητήσει το γέλιο του κοινού με γκριμάτσες και με ‘σπρώξιμο’ ατακών, τότε ο ρόλος γίνετε φάρσα και χάνει την δυναμική του. Το γέλιο του κοινού πρέπει να βγαίνει εναντίον του Θοδωράκη, όχι μαζί του. Ο Θοδωράκης είναι σαν νευρικό ρολόι. Αν τρέξει υπερβολικά θα γίνει καρικατούρα, αν αργήσει σε ατάκα θα πέσει η κωμική ένταση του έργου. Για αυτούς τους λόγους χρειάζεται να υπάρχει μέτρο. Ο ρόλος του Θοδωράκη πρέπει να παίζεται σαν δράμα που συμβαίνει σε λάθος είδος. Αν ο εκάστοτε ηθοποιός που θα ενσαρκώσει το Θοδωράκη τον αντιμετωπίσει με σοβαρότητα, σχεδόν με αγωνία, το κοινό θα γελάσει περισσότερο. Αν προσπαθήσει να ‘κλέψει’ το γέλιο, το έργο θα τον εκθέσει».
Ο Λάμπρος Καλογιάννης εξηγεί τι σημαίνει «μέτρο» στην κωμωδία
Στην ερώτηση για το τι σημαίνει πραγματικά «μέτρο» στην κωμωδία και πώς αποφεύγεται η υπερβολή, ο Λάμπρος Καλογιάννης ξεκαθαρίζει ότι το γέλιο δεν κατακτιέται με ένταση αλλά με ακρίβεια. «Στην κωμωδία πάντα πρέπει να υπάρχει μέτρο ειδάλλως η κωμωδία πεθαίνει από υπερβολή. Μέτρο σημαίνει να σταματάς μισό βήμα πριν γελοιοποιηθείς, πριν γίνει φτηνό. Πρακτικά σημαίνει να μην παίζεις το αποτέλεσμα, να μην τονίζεις την ατάκα γιατί από μόνη της θα περάσει στους θεατές και να μην ανεβαίνει η ένταση της φωνής. Το μέτρο στην κωμωδία δεν θέλει φωνή, θέλει ακρίβεια. Ο Αλέκος Σακελλάριος στο έργο «Ο Φίλος μου ο Λευτεράκης» γράφει κωμωδία χειρουργική. Αν ο ηθοποιός πατήσει λίγο παραπάνω, θα μετατραπεί σε επιθεώρηση και αν πατήσει λιγότερο, γίνεται βαρετή. Ο χρυσός κανόνας είναι ότι όσο πιο σοβαρά πιστεύει ο χαρακτήρας το πρόβλημα του, τόσο πιο κωμικός γίνεται. Μέτρο στην κωμωδία σημαίνει ισορροπία».
Η μνήμη της παλιάς ταινίας και το βάρος της σύγκρισης
Για να καταλάβουμε πώς λειτουργεί η σκιά της κινηματογραφικής εκδοχής πάνω στη θεατρική σκηνή, ο ηθοποιός μιλά με ειλικρίνεια για τα υπέρ και τα κατά της σύγκρισης. «Αυτή είναι μια δύσκολη ερώτηση. Η μνήμη της παλιάς ταινίας «Ο Φίλος μου ο Λευτεράκης» είναι δίκοπο μαχαίρι. Βοηθάει στο ταμείο και την αναγνωσιμότητα του έργου. Ο κόσμος ξέρει την ιστορία και έρχεται με διάθεση να γελάσει. Το δύσκολο από την άλλη είναι η σύγκριση με την κινηματογραφική ταινία και ο θεατής έχει σίγουρα στο μυαλό του «θα είναι σαν την ταινία;». Το υγιές σε αυτή την περίπτωση είναι ο σεβασμός στην ταινία χωρίς να υπάρχει αντιγραφή. Κρατάμε την καθαρότητα των χαρακτήρων, το μέτρο και το ρυθμό της κωμωδίας και αφαιρούμε μιμήσεις».
Τι κρατά ο Λάμπρος Καλογιάννης από τον Αλέκο Σακελλάριο
Όταν η κουβέντα έρχεται στον ίδιο τον συγγραφέα, ο Λάμπρος Καλογιάννης στέκεται στη διαχρονικότητα και την ποιότητα του χιούμορ του. «Έχει δημιουργικό, πρωτότυπο, υπέροχο χιούμορ που προκαλεί το ενδιαφέρον του θεατή. Επίσης, ενώ οι ιστορίες του είναι πιπεράτες, δεν υπάρχει ίχνος πρόστυχου και πάντα υπάρχει ευγένεια».
Η ευθύνη της ατάκας και η έκθεση του ηθοποιού
Στο κομμάτι της ερμηνείας και της ακρίβειας, ο ηθοποιός επισημαίνει πόσο εύκολα μια ατάκα μπορεί να «εκθέσει» όποιον δεν είναι έτοιμος. «Κάθε ατάκα αν δεν ειπωθεί σωστά εκθέτει τον ηθοποιό και εκεί φαίνεται η ετοιμότητα και μαεστρία του, ώστε να μην εκτεθεί στο κοινό».
Η χημεία του θιάσου ως συλλογικός μηχανισμός
Τοποθετούμενος για τη χημεία των ηθοποιών πάνω στη σκηνή, ο Λάμπρος Καλογιάννης ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για θέμα συντονισμού και όχι συναισθήματος. «Η σκηνική χημεία δεν είναι συναίσθημα, είναι συντονισμός. Όταν υπάρχει αρμονία και αγάπη εκτός σκηνής, ο συντονισμός και η σύμπνοια γίνεται πιο εύκολος και πιο καθαρός. Όταν ο θίασος είναι ενωμένος, το κοινό δεν βλέπει ως μονάδες τους ηθοποιούς, τους βλέπει ως σύνολο και χαλαρώνει ώστε να απολαύσει το έργο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ανοίγει ο δρόμος για το γέλιο και την απόλαυση».
Γιατί αυτά τα έργα παραμένουν ζωντανά στον χρόνο
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο ηθοποιός εξηγεί γιατί έργα όπως ο «Φίλος μου ο Λευτεράκης» συνεχίζουν να βρίσκουν θέση στο σήμερα. «Τα έργα όπως ο "Φίλος μου ο Λευτεράκης" αντέχουν στον χρόνο γιατί αγγίζουν διαχρονικά κοινωνικά θέματα όπως ο γάμος, ο έρωτας, η ζήλια, η φιλία και οι κοινωνικές σχέσεις με ευφυές, αβίαστο χιούμορ. Προσφέρουν χαρά και «φυγή» στο κοινό. Μέσα από το χιούμορ, σχολιάζουν διακριτικά κοινωνικές συμπεριφορές και «αδυναμίες» των ανθρώπων, κάτι που παραμένει πάντα επίκαιρο. Η επανέκδοση και αναβίωση αυτών των έργων, όπως "Ο Φίλος μου ο Λευτεράκης" σε σκηνοθεσία Αντώνη Καλομοιράκη στο θέατρο της Αθηναϊκής Σκηνής Κάλβου - Καλαμπόκη δείχνει ότι έχουν πλέον μια "κλασική" αξία, προσελκύοντας παλιούς και νέους θεατές».
Εταιρεία Παραγωγής: ΦΩΤΟΝΙΟ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ AMKE. E-mail:info@fotonio.org
Παίζουν
Κωνσταντίνα Βαρβαρήγου, Λάμπρος Καλογιάννης , Θωμάς Πανδής, Αλκμήνη Πασταλατζή, Αλέξανδρος Κλωτσοτήρας, Βασίλης Θελούρας, Ευαγγελία Καλογιάννη, και στον ρόλο της Ρένας η Εύη Κολιούλη.
En
