Σοφία Παπάζογλου στα Παραπολιτικά: "Δεν πουλήθηκα, δεν προσκύνησα και δεν θυσίασα την αξιοπρέπειά μου για τίποτα - Το λαϊκό τραγούδι είναι ο Έλληνας"
"Αν δεν έχει followers δεν αξίζεις μία"
Η Σοφία Παπάζογλου μιλά με αφοπλιστική ειλικρίνεια για το λαϊκό τραγούδι, τη διαδρομή της, τις κόκκινες γραμμές της τέχνης, τη βία που βίωσε και τον τρόπο που ορίζει την επιτυχία - «Το λαικό έγινε ευτελές και λαικίστικο».
Η συνέντευξη της Σοφία Παπάζογλου στο parapolitika.gr και τον Γιάννη Ξυνόπουλο ξεδιπλώνει μια πορεία τριών δεκαετιών στο ελληνικό τραγούδι, με λόγο αιχμηρό, βιωματικό και βαθιά πολιτικό. Η καταξιωμένη ερμηνεύτρια μιλά για το λαϊκό τραγούδι σήμερα, για την αλλοίωσή του, για τις προσωπικές της κόκκινες γραμμές, για τη βία που βίωσε, για την πολιτική και για το πώς ορίζει τελικά την επιτυχία και την ελευθερία.
Ποια είναι η Σοφία Παπάζογλου
Η Σοφία Παπάζογλου ανήκει στη νέα γενιά τραγουδιστριών που κινούνται με άνεση ανάμεσα στην παράδοση και το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι, με φωνή που ξεχωρίζει για το βάθος και την εκφραστικότητά της. Με σταθερά βήματα, προσωπικό στίγμα και σεβασμό στο υλικό που υπηρετεί, έχει καταφέρει να χαράξει τη δική της διαδρομή στον χώρο της μουσικής, κερδίζοντας την εκτίμηση κοινού και ανθρώπων του χώρου.
Βιογραφικό και δισκογραφία της Σοφίας Παπάζογλου
Η Σοφία Παπάζογλου ξεκίνησε την επαγγελματική της ενασχόληση με το τραγούδι με το συγκρότημα «Εν χορδαίς» του Κυριάκου Καλαιτζίδη το 1994, ενώ φοιτούσε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης της Θεσσαλονίκης, από το οποίο είναι πτυχιούχος. Έναν χρόνο αργότερα, ο συνθέτης Νίκος Μαμαγκάκης, εντυπωσιασμένος από τις φωνητικές της δυνατότητες, της εμπιστεύτηκε την ερμηνεία των τραγουδιών του κύκλου «Στεναγμός Ανατολίτης», που κυκλοφόρησε από τη δισκογραφική εταιρεία LYRA το 1996. Από τότε μέχρι σήμερα, σπουδαίοι συνθέτες, τραγουδοποιοί και στιχουργοί έγραψαν τραγούδια για τους επόμενους οκτώ προσωπικούς της δίσκους, ανάμεσά τους οι Παναγιώτης Καλαντζόπουλος, Χρήστος Νικολόπουλος, Γιώργος Ζήκας, Μανώλης Ρασούλης, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Θανάσης Παπακωνσταντίνου, Ηλίας Κατσούλης, Μανώλης Πάππος, Χρήστος Τσιαμούλης. Με τους περισσότερους από αυτούς έχει συνεργαστεί και επί σκηνής.
Οι δύο δίσκοι της με επανεκτελέσεις τραγουδιών, «Ένα παράξενο ταξίδι» και «Ο χτύπος της καρδιάς μου», γνώρισαν μεγάλη ανταπόκριση από κοινό και ραδιόφωνα. Ο δίσκος «Πέμπτη απόγευμα» του Παναγιώτη Καλαντζόπουλου μπήκε στη θέση 7 του world music chart το 2005, χαρίζοντάς της την επιτυχία «Να ’χα δυο ζωές». Έχει συμμετάσχει ως guest σε πολλές δισκογραφικές παραγωγές και έχει συνεργαστεί σε παραστάσεις και συναυλίες με κορυφαίους δημιουργούς και τραγουδιστές. Έχει εμφανιστεί στο Ηρώδειο, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, στη Ρωμαϊκή Αγορά και σε σημαντικές μουσικές σκηνές, ενώ έχει περιοδεύσει σε Ευρώπη, Αμερική, Καναδά, Αίγυπτο, Ισραήλ, Παλαιστίνη, Αυστραλία και Τουρκία. Το 2010 ξεκίνησε μόνιμη συνεργασία με τη Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης». Το 2019 συμμετείχε στη μεγάλη περιοδεία της θεατρικής παράστασης «Λωξάντρα», ενώ συνεργάστηκε και με τον Γιάννη Πάριο. Το 2022 κυκλοφόρησε τη σειρά τραγουδιών «Ρόζα, Στέλλα και Μαρίκα οι δικές μας ξένες», ενώ το 2023 παρουσίασε νέο κύκλο τραγουδιών σε μουσική και στίχους του Αντώνη Απέργη. Θεωρείται μία από τις σημαντικότερες τραγουδίστριες της γενιάς της.
Το λαϊκό τραγούδι σήμερα και η φράση «το λαϊκό τραγούδι είναι ο Έλληνας»
Μιλώντας για τη φράση που έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν, «το λαϊκό τραγούδι είναι ο Έλληνας», η Σοφία Παπάζογλου εξηγεί πώς αντιλαμβάνεται τη σχέση της μουσικής με την ιστορία και το συλλογικό βίωμα. «Ως λαός που έχει περάσει από χίλια μύρια κύματα προσφυγιά, εμφύλιο, μετανάστευση κτλ και λόγω της γεωγραφικής μας θέσης εδώ στη Μεσόγειο ανάμεσα σε δύση και ανατολή έχουμε ένα ιδιαίτερο ταμπεραμέντο το οποίο εκφράζεται παλαιόθεν με τραγούδι, μουσική, χορό και ωραίες παρέες, ξενύχτια, ποτό. Το λαϊκό τραγούδι εκφράζει τον καυμό του Έλληνα, τον νταλκά του, σε σημείο να γίνεται ένα με το τραγούδι αυτό. Γι’ αυτό είπα ότι το λαϊκό τραγούδι είναι ο Έλληνας. Φυσικά σήμερα λαϊκό τραγούδι έχει εξελιχθεί σε μεταμοντέρνο λαϊκό ποπ και τραπ ως φυσικό επακόλουθο του νεοπλουτισμού εκφράζοντας πια έναν κόσμο που αποζητά την εύκολη ζωή, το εύκολο χρήμα και πουλώντας μαγκιά και εφέ. Α ναι… και ζώντας πλούσια ενώ είναι φτωχός! Δηλαδή είσαι υπάλληλος σούπερ μάρκετ και κυκλοφορείς με Cherokee που το χρωστάς μάλιστα….τι θα ακούσεις; Αγγελόπουλο - Αλεξίου και Θεοδωράκη; Ε, δεν ταιριάζει αυτό το άκουσμα. Θέλει ψευτογκλαμουροποπ δηλαδή gucci φόρεμα και τα συναφή. Το λαϊκό έγινε ευτελές και λαϊκίστικο. Αυτός ο όρος του ταιριάζει».
Τι ορίζει το λαϊκό τραγούδι και αν υπάρχει σήμερα
Αναφερόμενη στα στοιχεία που ορίζουν το λαϊκό τραγούδι και στο αν αυτά υφίστανται σήμερα, η Σοφία Παπάζογλου μιλά για το βίωμα, τη γλώσσα και την εποχή. «Το λαϊκό τραγούδι βασίζεται στο βίωμα. Στη μετεμφυλιακή Ελλάδα το λαϊκό τραγούδι βρήκε τους απόλυτους εκφραστές του σε δημιουργούς που κι αυτοί αποτελούσαν μέρος του λαού. Ήταν φτωχοί, κατατρεγμένοι, πονεμένοι, αδικημένοι, γαλουχημένοι σε μια σκληρή εποχή κτλ όπως η πλειοψηφία της κοινωνίας τότε. Ήξεραν όμως βιωματικά μουσική, τους λαϊκούς δρόμους, χρησιμοποιούσαν τη γλώσσα μας με ωραίο τρόπο εκφραστικό, έγραφαν πηγαία. Και οι τραγουδιστές τότε, αν έλεγαν μία νότα λάθος, δεν έκαναν για τη δουλειά αυτή. Γενικώς έπρεπε να “το ’χεις” όπως λέμε σήμερα. Έτσι άνθισε το λαϊκό μας τραγούδι που κράταγε από το ρεμπέτικο, το δημοτικό, το σμυρνέικο που αποτελούν τη μουσική μας ρίζα. Κατόπιν άλλαξε ο τρόπος ζωής εν Ελλάδι, βελτιώθηκε, έπεσε και χρήμα και ο νεοέλληνας πήρε τα απάνω του και το πήρε επάνω του! Οπότε το λαϊκό τραγούδι του 2025 είναι ανύπαρκτο. Τη θέση του πήραν τα λαϊκοπόπ και η τραπ, όπως προείπα. Στο φινάλε βέβαια όλοι μα όλοι τραγουδάμε τα παλιά λαϊκά τραγούδια, γιατί αυτό είναι το αυθεντικό άκουσμα, αυτά είναι η Ελλάδα. Όλα τα προγράμματα από έντεχνα μέχρι σκυλάδικα καταλήγουν εκεί! Επίσης πρέπει να αναφέρω πως δεν υπάρχουν δισκογραφικές εταιρείες, παραγωγοί, δεν υπάρχουν σοβαρές τηλεοπτικές εκπομπές για να παρουσιάσει κανείς τη δουλειά του, το ραδιόφωνο παίζει playlist πολύ στοχευμένα και έτσι και κάτι καλό να βγει θα χαθεί μέσα στο χάος του διαδικτύου. Άρα είναι ρευστή η κατάσταση στο τραγούδι μας και ακολουθεί περισσότερο τις διεθνείς επιταγές και μόδες έχοντας μια ελαφριά διάθεση χωρίς προβληματισμούς».
Οι νέοι δημιουργοί και το «υβρίδιο» του σήμερα
Ερωτηθείσα αν υπάρχουν σήμερα νέοι δημιουργοί που συνεχίζουν τη λαϊκή γραμμή, η Σοφία Παπάζογλου απαντά χωρίς ωραιοποιήσεις. «Ναι. Βεβαίως υπάρχουν νέοι δημιουργοί και τραγουδιστές πολύ αξιόλογοι, με ταλέντο και όρεξη, που κρατούν το τραγούδι μας ψηλά με αξιοπρέπεια και το συνεχίζουν με ήθος αλλά σε ποιους να απευθυνθούν? Η μάζα είναι αδηφάγος και θέλει celebrity, lifestyle και πολύ παραμύθι. Γιατί στη ζωή μας είναι πλέον τα πάντα εφήμερα, απατηλά και αναλώσιμα. Ζούμε μια παράλληλη πραγματικότητα μέσα από την οθόνη του κινητού μας. Δεν ενδιαφέρει τον κόσμο αν το τραγούδι είναι λαϊκό, αυθεντικό, αν δανείζεται στοιχεία, αν κρατά τον πυρήνα, όπως λέτε. Αυτά δεν υφίστανται πλέον. Για να είμαι ειλικρινής πάντα υπήρχαν τα λούμπεν και τα ευτελή τραγούδια αλλά ήταν ενεργοί θρύλοι όπως ο Θεοδωράκης, ο Χατζιδάκης, ο Καζαντζίδης και δεν μπορούσε κανείς να κουνηθεί γιατί τους έβαζαν όλους στη θέση τους και ήταν ισχυρές προσωπικότητες, τους σέβονταν οι πάντες. Τώρα πού είναι οι προσωπικότητες και ποιο είναι το έργο τους;».
Οι κόκκινες γραμμές της στη σκηνή
Μιλώντας για τις προσωπικές της κόκκινες γραμμές και τις επιλογές της στον χώρο, η Σοφία Παπάζογλου είναι απόλυτη. «Αυτά τα 30 χρόνια που βρίσκομαι στον καλλιτεχνικό χώρο και στο τραγούδι, τα κατάφερα με το κεφάλι ψηλά, χωρίς να θυσιάσω την αξιοπρέπειά μου, την ιδεολογία μου, τα πιστεύω μου και τον ρομαντισμό μου. Δε θα το έκανα για κανέναν και για τίποτα. Χωρίς δημόσιες σχέσεις, εύνοιες, μάνατζερ και αυλές. Ίσως κακώς αλλά έτσι έτυχε. Είπα εξ’ αρχής αν τα καταφέρω με την αξία μου και το ταλέντο μου, έχει καλώς. Και μπορώ πλέον να πω πως έχοντας ως μόνο σύμμαχο το ταλέντο, τα φωνή μου, το ένστικτό μου και τη μεγάλη μου αγάπη για το τραγούδι, δεν τα πήγα και άσχημα».
Τα τραγούδια που δεν λείπουν ποτέ από τα προγράμματά της
Αναφερόμενη στα τραγούδια που τη συνοδεύουν σχεδόν πάντα στη σκηνή, η Σοφία Παπάζογλου μιλά για τις ιστορίες τους και τη σχέση τους με το κοινό. «Το τραγούδι που ποτέ δε λείπει από πρόγραμμά μου είναι το “Να ’χα δυο ζωές” σε μουσική του Παναγιώτη Καλαντζόπουλου και στίχους του Μιχάλη Γκανά από το άλμπουμ “Πέμπτη απόγευμα”. Το αγαπάνε, μου το ζητάνε και πάει παντού! Ο κόσμος πιστεύει ότι εγώ το είπα σε α’ εκτέλεση, ενώ η αλήθεια είναι πως το πρωτοείπε ο Γιάννης Κότσιρας. Η εκτέλεσή μου με τις τρομπέτες είναι πιο εντυπωσιακή θεωρώ και τους κάθεται περισσότερο στο αυτί. Ένα άλλο είναι το “Ακρογιαλιές δειλινά” του Βασίλη Τσιτσάνη γιατί “κάνει κατάσταση”, όπως λέμε, και το έχω πει σε μια εκτέλεση στο άλμπουμ “Ρόζα, Στέλλα και Μαρίκα οι δικές μας ξένες”. Το τραγουδάει όλος ο κόσμος αμέσως και δεν το βαριέμαι με τίποτα. Συνδυάζει υψηλή ποιότητα με αμεσότητα. Επίσης το “Ρίξτε στο γυαλί φαρμάκι”, ένα λαϊκό τραγούδι του Απόστολου Καλδάρα σε στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, που είναι ένα δύσκολο, βαρύ, νταλκαδιάρικο τραγούδι και μου θυμίζει τους γονείς μου που άκουγαν παλιό λαϊκό τραγούδι. Ο κόσμος χαίρεται να με ακούει σε λαϊκά, όπως αυτό, και τα περιμένει πάντα από μένα. Και αυτό το έχω πει στο άλμπουμ “Ο χτύπος της καρδιάς μου” με ενορχήστρωση αλά τούρκα, αλλιώτικη απ’ την αυθεντική. Το “Τράβα ρε μάγκα και αλάνι” του Σκαρβέλη το έμαθα από τη φοβερή Ρόζα Εσκενάζυ και για κάποιο λόγο αρέσει μια εκτέλεση που έχω κάνει παλιά σε ένα δίσκο του Αγάθωνα και πάντα μου το ζητάνε και γίνεται χαμός όταν το λέω! Παλιότερα δεν ήθελα να το λέω και εκνευριζόμουν όταν μου το ζητούσαν και επίμονα πολλές φορές. Αλλά κατάλαβα ότι έχει μια δύναμη και πως ο τρόπος που το αποδίδω αρέσει αλλά ταιριάζει και στη ψυχοσύνθεσή μου και έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι των προγραμμάτων μου. Και τα τελευταία χρόνια ένα τραγούδι που έχει τίτλο “Τα δέκατα” σε μουσική του Βασίλη Κετεντζόγλου και στίχους του Πάρη Μήτσου και κυκλοφόρησε πριν από τέσσερα χρόνια σε βινύλιο με τίτλο “Τέσσερα” από την εταιρεία Δίκτυο, είναι ένα τραγούδι που το λέω πάντοτε γιατί είναι βιωματικό, αυτοβιογραφικό μπορώ να πω και γράφτηκε για μένα αποκλειστικά. Πολύς κόσμος απ’ το κοινό ταυτίζεται γιατί οι ιστορίες ανεκπλήρωτων παράφορων ερώτων είναι κοινές σε πολλούς. Αυτό λοιπόν είναι ένα αυθεντικό σύγχρονο λαϊκό τραγούδι».
Η επίθεση έξω από το Μετρό Κατεχάκη
Γυρίζοντας σε ένα τραυματικό περιστατικό που έχει σημαδέψει τη ζωή της, η Σοφία Παπάζογλου περιγράφει με ακρίβεια όσα θυμάται. «Θυμάμαι πως η μέρα δεν είχε ξεκινήσει καλά. Θυμάμαι πως δε “μάσησα” όταν πέταξα την εφημερίδα που μου πάσαραν και με βρίζανε και έρχονταν απειλητικά προς το μέρος μου. Θυμάμαι πως νόμιζα πως δε θα ξαναδώ το φως στη ζωή μου, όταν μου έριξαν το σπρέι. Θυμάμαι πως ως πολίτης αυτής της χώρας ένοιωσα εντελώς απροστάτευτη. Θυμάμαι πως, παρότι είμασταν 4 μέρες πριν τις εκλογές του 2009, κανένα κόμμα δεν καταδίκασε το γεγονός και τη Χρυσή Αυγή, εκτός από τον Σύριζα και τον Ανταρσύα, τότε. Θυμάμαι πως με πήραν από όλες τις εκπομπές όλων των καναλιών οι μεγαλοδημοσιογράφοι για να μιλήσω και αρνήθηκα γνωρίζοντας και ουσιαστικά πιστεύοντας πως θα στρεφόταν όλο εναντίον μου και γιατί δεν ήθελα να εκτεθώ στα κανάλια, διότι οι δημοσιογράφοι συνήθως δε σέβονται κανέναν μπροστά στην “είδηση” που θα φέρει νούμερα. Λέω: για την καλλιτεχνική μου πορεία δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ κανείς να με καλέσει να παρουσιάσω μια δουλειά μου. Τώρα που υπάρχει μεγάλη είδηση με καλούν. Από μένα λοιπόν έφαγαν άκυρο».
Πολιτική, δημόσιος λόγος και κοινωνία
Χωρίς να μπαίνει σε κομματική συζήτηση, η Σοφία Παπάζογλου καταθέτει τη δική της ανάγνωση για την πολιτική και την κοινωνία σήμερα. «Θεωρώ πως έχουμε φτάσει σε ένα τέλος εποχής. Βρισκόμαστε σε ένα μεταίχμιο. Και σε αυτό το μεταίχμιο όλα κάπως παραπαίουν, έχουν χάσει την ουσία τους, σα να είμαστε στον αέρα. Ακόμη και η αριστερά, που έχει ανθρωπιστικό πρόσημο, είναι συμβιβασμένη και κατακερματισμένη. Και αυτό με λυπεί. Η δεξιά είναι σταθερή, δεν αλλάζει κάτι εκεί. Σε τι να πιστέψουμε πια; Το ζήτημα είναι πως όλα γίνονται με τρόπο επιφανειακό. Δεν υπάρχει μια σοβαρή πολιτική πρόταση. Οι πολιτικοί μας αναλώνονται σε μια λογική καφενείου, δεν έχουν σοβαρό δημόσιο λόγο, δεν έχουν κύρος, άρα έχουν απαξιωθεί. Αισθάνομαι πως πρέπει να πεθάνει το υπάρχον κοινωνικό σύστημα για να γεννηθεί κάτι καινούριο εντελώς διαφορετικό. Από την άλλη κυβερνά το κεφάλαιο, πώς να το κάνουμε. Ο καπιταλισμός επικράτησε, χωρίς να έχει αντίπαλο δέος, οδηγώντας μια κοινωνία στην παρακμή, με παιδεία και υγεία σε άθλια κατάσταση, απουσία αισθητικής και κουλτούρας και τον πολιτισμό τα κατανάλωσης. Όλα ανεξέλεγκτα! Αυτό αντιπροσωπεύουν σήμερα οι πολιτικοί, και σε παγκόσμιο επίπεδο, φτάνοντας τον κόσμο και τη νεολαία σε σημείο να μην τους ενδιαφέρει η πολιτική και να μη συμμετέχουν στα κοινά. Ούτε καν στις εκλογές που είναι το ύψιστο επίτευγμα της δημοκρατίας. Αυτός είναι ο στόχος τους άλλωστε να μας απονευρώσουν. Το κατάφεραν. Μετράει μόνο το χρήμα. Οι αξίες και η ιδεολογία απουσιάζουν. Το λέω και ισοπέδωση. Και να πω εδώ πως η νέα ιδεολογία που δημιουργήθηκε πλέον είναι ο “σοσιαλμιντιασμός”, έτσι το ονόμασα, που διαδέχεται τον σοσιαλισμό με μεγάλη επιτυχία! Αν δεν έχει followers δεν αξίζεις μία. Εύχομαι οι νεότερες γενιές να αντιληφθούν το παιχνίδι που παίζεται εις βάρος τους και να αντιδράσουν. Να τα γκρεμίσουν όλα, να κάψουν τα κινητά και να ξαναχτιστεί ο κόσμος αυτός εκ θεμελίων με ρίζα την ανθρώπινη αλήθεια. Αυτή θα είναι η επανάσταση σήμερα. Εκτός κι αν πρέπει να αντικατασταθούμε απ’ τα ρομπότ. Οπότε ας αφανιστούμε μπας και ηρεμήσει ο πλανήτης γη από την καταστροφική μας παρουσία».
Η ευθύνη του καλλιτέχνη
Μιλώντας για τον ρόλο του καλλιτέχνη, η Σοφία Παπάζογλου εξηγεί τι θεωρεί πραγματική ευθύνη. «Ο καλλιτέχνης μπορεί να γίνει παράδειγμα προς μίμηση. Και αυτό μπορεί να το πετύχει μέσω της τέχνης του και του τρόπου που ζει και “στέκεται” μέσα στην κοινωνία και τον χώρο του. Πιστεύω δυνατά πως έστω και έναν άνθρωπο να επηρεάσεις θετικά και να του αλλάξεις την κοσμοθεωρία του μέσα απ’ την τέχνη σου είναι κέρδος. Επίσης πιστεύω πως η τέχνη οφείλει να είναι ανοιχτή και να απευθύνεται σε όλο τον κόσμο. Και το λέω ούσα αριστερών πεποιθήσεων. Στόχος και προσφορά του καλλιτέχνη είναι να παρηγορεί, να δίνει δύναμη, κουράγιο, χαρά και ει δυνατόν να εκπολιτίζει και να προβληματίζει και να αφυπνίζει. Να στέκεται απέναντι στο άδικο και στο ανήθικο όμως και να στηρίζει τον πολιτισμό και να δίνει ό,τι καλύτερο για να ανθίζει ο κόσμος μας, είναι σαφώς μια μεγάλη ευθύνη του. Άλλωστε όπως έχει πει και ο Φρανκ Ζάππα η μόνη θρησκεία που τηρεί τις υποσχέσεις της, είναι η μουσική».
Αδικία, επιλογές και προσωπική διαδρομή
Κοιτάζοντας πίσω στη διαδρομή της, η Σοφία Παπάζογλου μιλά για λάθη, επιλογές και συνειδητές στάσεις ζωής. «Κοίτα έχω ξαναπεί πως στο χώρο μας υπάρχουν κάποιοι άτυποι κανόνες. Όποιος δε μπορεί να τους ακολουθήσει φτάνει μέχρι ένα σημείο. Τώρα προσωπικά έκανα λάθη και γύρισα την πλάτη σε ευκαιρίες, κάτι που σίγουρα μου κόστισε. Κάποιες φορές σκέφτηκα και να τα παρατήσω ομολογώ. Όμως ήμουν μικρή και αδαής και χωρίς κάποιον να με συμβουλεύσει σωστά. Ήμουν και απείθαρχη και ανυπότακτη, δε μπαίνω σε καλούπια. Βασίστηκα μόνο στον εαυτό μου. Δεν παρακάλεσα, ούτε προσκύνησα κανέναν. Δεν πουλήθηκα. Ούτε για πλάκα, που λένε. Μη σου πω ότι υπήρξα και σνομπ με ανθρώπους κομβικής σημασίας στη δουλειά αυτή. Ως εκ τούτου αν πω ότι αδικήθηκα, θα είναι.. άδικο! Αυτά που ήθελα τα έκανα και συνεχίζω να τα κάνω. Ζω από το τραγούδι εδώ και 30 χρόνια. Έχω κάνει υπέροχες συνεργασίες με τους καλύτερους επί σκηνής και δισκογραφικά. Έχω ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο δίνοντας συναυλίες, έμαθα τη ζωή και τον κόσμο μέσα απ’ αυτήν τη δουλειά. Έχω τη δυνατότητα να επιλέγω με ποιον θα συνεργαστώ και τι τραγούδια θα πω. Έχω ένα κοινό που με αγαπάει, με ακολουθεί, μου λέει “σε ευχαριστούμε που υπάρχεις”. Με καλούν πάντα σε ωραίες συνεργασίες, όπως φέτος με τη Γλυκερία στην “Οδό Λυσίου”. Μπορώ να κάνω δικές μου παραγωγές για να παρουσιάσω υλικό που θέλω να μείνει από μένα… Ίσα ίσα θεωρώ πως είμαι τυχερή και ευλογημένη που κάνω αυτό που αγαπώ. Λίγοι έχουν αυτό το προνόμιο! Τώρα αν το σύστημα, οι μηχανισμοί ή δεν ξέρω ποιοι δεν ευνόησαν δε δίνω σημασία γιατί με κάποιο τρόπο πάντα με βρίσκουν μπροστά τους! Παίζω κι εγώ μπάλα με τον δικό μου τρόπο».
Σεμνότητα και θόρυβος
Αναφερόμενη στη σεμνότητα και στη δημόσια εικόνα, η Σοφία Παπάζογλου τοποθετείται ξεκάθαρα. «Αν το να μην προκαλείς και να θέλεις να σε ξέρουν απ’ το ταλέντο, τη δουλειά και την πορεία σου μεταφράζεται σε σεμνότητα, τότε οκ είμαι σεμνή. Επίσης έκανα οικογένεια, παιδί και “έκανα πίσω” στη δουλειά μου για να κρατήσω ισορροπίες. Τώρα αν πρέπει να γίνω καραγκιόζης και γελοία για να με μάθει ο κόσμος ούτε το ’θελα ούτε και τώρα με εκφράζει. Ζούμε άλλωστε σε μια εποχή που γελοιότητα και χυδαιότητα δεν έχουν προηγούμενο. Είναι κοινωνικό φαινόμενο που το παρατηρώ σε συνδυασμό με την υπερέκθεση στα κοινωνικά δίκτυα και οπωσδήποτε διαφωνώ καθέτως. Όσο περισσότερο θόρυβο κάνεις, άλλο τόσο γρήγορα ξεχνιέσαι. Εγώ συνειδητά ήθελα και θέλω να αφήσω ένα ποιοτικό αποτύπωμα στο ελληνικό τραγούδι και τον καλλιτεχνικό χώρο, έστω σαν αθόρυβη δύναμη».
Το «μαγικό» συστατικό της επιτυχίας
Μιλώντας για το τι θεωρεί απαραίτητο για μια μακρά πορεία, η Σοφία Παπάζογλου αναλύει τις παραμέτρους της επιτυχίας. «Καταρχάς ξεκινάμε με το ταλέντο. Υπάρχουν καλλιτέχνες που το έχουν άφθονο και άλλοι που το καλλιεργούν. Είναι και θέμα τύχης στην αρχή. Μετά απαιτεί δουλειά, αφοσίωση, αγάπη, στόχο. Θέλει και γερό στομάχι, επιμονή, υπομονή. Μια δόση κυνικότητας και εγωκεντρισμού. Αν βρεθούν δίπλα σου άνθρωποι να βοηθήσουν, να συμβουλεύσουν, να καθοδηγήσουν, να στηρίξουν ακόμη καλύτερα. Κατά τα γνώμη μου είναι συνδυασμός ταλέντου, τύχης, σκληρής δουλειάς και συγκυριών. Και φυσικά ο καθένας έχει το άστρο του ενώ ισχύει πάντα το συν Αθηνά και χείρα κίνει. Είναι πολλές οι παράμετροι. Επίσης άλλος θέλει άμεσα μεγάλη επιτυχία, αναγνωρισιμότηα και λεφτά με κάθε κόστος άλλος προτιμά την πορεία που θέλει χρόνο και δεν αποφέρει τόσα χρήματα αλλά έχει διάρκεια. Εμένα μου ταίριαζε το δεύτερο».
Πώς ορίζει την επιτυχία
Κλείνοντας τον κύκλο της συζήτησης, η Σοφία Παπάζογλου εξηγεί τι σημαίνει για εκείνη επιτυχία. «Έχει να κάνει με το πώς δέχεται και αντιλαμβάνεται κανείς την επιτυχία. Ο καθένας έχοντας την προσωπική του πορεία ή καριέρα, περνάει από διάφορα στάδια φτάνοντας στην κορυφή του, πέφτοντας, ξανανεβαίνοντας, ξαναπέφτοντας και ούτω καθεξής. Η διαχείριση είναι σημαντική. Για άλλους πιο εύκολη για άλλους πιο δύσκολη. Εγώ αυτό που ήθελα από μικρή ήταν να κάνω αυτό που αγαπάω δηλαδή να τραγουδάω, να είμαι οικονομικά ανεξάρτητη, να ταξιδεύω, να έχω ελευθερία. Μισούσα δε το δημοσιουπαλληλίκι. Το τραγούδι μου τα πρόσφερε όλα αυτά. Γνώρισα τόπους, κουλτούρες, λογιώ λογιών κόσμο με τους οποίους συνδέθηκα μέσω της τέχνης μου. Έμαθα πολλά για τη ζωή και έγινα καλύτερος άνθρωπος. Πλούσια δε με ενδιέφερε να γίνω. Είμαι ευγνώμων. Το τραγούδι και μουσική είναι η δική μου πατρίδα».
Οι πιο προσωπικές στιγμές πάνω στη σκηνή
Στις πιο προσωπικές ερωτήσεις, η Σοφία Παπάζογλου μοιράζεται στιγμές που τη σημάδεψαν. «Κοίτα αισθάνομαι πραγματικά πολύ ωραία όταν ακούω από το κοινό να μου φωνάζουν “γεια σου Σοφία”. Είναι μια γλυκιά και άμεση επιβράβευση. Θυμάμαι πριν από 12 χρόνια στο Ισραήλ σε ένα αφιέρωμα στον Μάρκο Βαμβακάρη σε επιμέλεια της Λίνας Νικολακοπούλου μόλις βγήκα στη σκηνή με περίμενε από κάτω ένας τύπος με μια τεράστια ανθοδέσμη με λουλούδια και μου τα προσφέρει! Εγώ όμως τα’ χασα και του έκανα νόημα να τα αφήσει πάνω στη σκηνή και θα τα έπαιρνα μετά τη συναυλία… ήταν υπέροχο! Μετάνιωσα που δεν τα πήρα επί τόπου όμως γιατί φοβήθηκα μη χαλάσω τη ροή της συναυλίας…».
Το πιο δύσκολο τραγούδι συναισθηματικά
Αναφερόμενη σε τραγούδια που τη δυσκολεύουν όχι τεχνικά αλλά συναισθηματικά, η Σοφία Παπάζογλου εξηγεί. «Ένα τραγούδι που με δυσκόλευε και ακόμα με δυσκολεύει είναι τα “Περβόλια” του Μίκη Θεοδωράκη από το “Τραγούδι του νεκρού αδελφού” που αναφέρεται στον πόλεμο του ’40. Ο νεαρός στρατιώτης παλεύει στα Περβόλια μεταφορικά με τον Χάρο και δεν προλαβαίνει να δει τα μάνα του που ξενοδούλευε και έτσι παίρνει μόνος του το τρένο που τον πήρε πέρα απ’ τη ζωή, όπως λέει ο στίχος. Και τώρα που το λέω με συγκλονίζει. Έχει τύχει να με πάρουν τα δάκρυα ουκ ολίγες φορές στο τέλος του τραγουδιού…. Γιατί ξέρω πως η απώλεια του παιδιού είναι ό,τι πιο τραγικό και απάνθρωπο μπορεί να συμβεί σε άνθρωπο, σε έναν γονιό».
Τι δεν βλέπει ο κόσμος από εκείνη
Μιλώντας για τον εσωτερικό της κόσμο, η Σοφία Παπάζογλου αποκαλύπτει τον μηχανισμό άμυνας που την κράτησε όρθια. «Πρέπει να σου πω πως για τη δουλειά μου, την οικογένειά μου, τις σχέσεις, τις φιλίες και για τα πιστεύω μου έχω αγωνιστεί και συνεχίζω να αγωνίζομαι μέχρι εκεί που δεν πάει. Και τα δίνω όλα. Και αντέχω πολλά. Αλλά έρχεται μια στιγμή που δεν πάει άλλο, παρατραβάνε οι άσχημες καταστάσεις και βλέπω ότι αν συνεχίσω θα καταστραφώ και τότε λέω στοπ! Κάνω ένα ωραιότατο delete σε ό,τι άσχημο συνέβη και λέω πάμε για άλλα τώρα. Και δε γυρίζω να κοιτάξω πίσω επ’ ουδενί για να μη γίνω στήλη άλατος σαν τα γυναίκα του Λωτ. Αυτή η υγιής αντίδραση υπήρξε η δικλείδα ασφαλείας μου στη ζωή».
Τι θα έλεγε στη νεότερη εκδοχή του εαυτού της
Στην τελευταία προσωπική ερώτηση, η Σοφία Παπάζογλου απαντά λιτά και καθαρά. «Θα της έλεγα μη φοβάσαι, μη μασάς τίποτα, μη σπαταλιέσαι ασκόπως και τράβα μπροστά διεκδικώντας αυτό που σου αξίζει.»
Οι επόμενες κινήσεις
Κλείνοντας, η Σοφία Παπάζογλου αναφέρεται στα επόμενα καλλιτεχνικά της σχέδια. «Να πω τέλος ότι στις 30 Ιανουαρίου και στις 13 Φεβρουαρίου θα δώσω δύο παραστάσεις στο Μπαράκι της Διδότου με τίτλο “Τα δικά μου λαϊκά” ενώ παράλληλα συνεχίζω τις εμφανίσεις μου με τη Γλυκερία στην “Οδό Λυσίου”. Πιστεύω επίσης μες στην άνοιξη να κυκλοφορήσει το νέο μου single με τους “Άμμος” σε μουσική του Γιώργου Μπουσούνη. Ένα υπέροχο τραγούδι που ανυπομονώ να το ακούσει ο κόσμος και το έχω αγαπήσει πολύ. Και είναι κάτι μη αναμενόμενο από μένα».