Μίμης Καπέρδος στα Παραπολιτικά: "Το όνειρο υπάρχει, το θέμα είναι αν θα το ακολουθήσεις - Η ευθύνη του ρίσκου"
"Η δημιουργία θέλει τόλμη και ειλικρίνεια"
Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Μίμης Καπέρδος μιλά για το «The loop», τη δημιουργική του διαδρομή, τις σχέσεις, το ρίσκο και τη δύναμη της προσωπικής ευθύνης - «Αν δεν αλλάξουμε πρώτα εμείς, τίποτα δεν μπορεί πραγματικά να αλλάξει».
Η συνέντευξη του Μίμη Καπέρδου στο parapolitika.gr και τον Γιάννη Ξυνόπουλο γίνεται με αφορμή την παράσταση «The loop», που παίζεται από την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου στο Θέατρο Eliart. Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης μιλά για το ξεκίνημά του, τις επιρροές του, τη θεατρική του διαδρομή και τα θέματα που επανέρχονται στα έργα του.
Η ιστορία της παράστασης «The loop»
Η παράσταση «The loop» του Μίμη Καπέρδου συνδυάζει χιούμορ, τρυφερότητα και σκληρές αλήθειες, φωτίζοντας τη διαδρομή μιας νεαρής φοιτήτριας που προσπαθεί να βρει τον εαυτό της μέσα σε έναν κόσμο που μοιάζει να επαναλαμβάνεται σε ατελείωτους κύκλους. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Δήμητρα, μια εσωστρεφής φοιτήτρια δραματικής σχολής, η οποία παλεύει να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις των σπουδών της, μια καταπιεστική προσωπική σχέση και τα όνειρα που φοβάται να διεκδικήσει. Γύρω της κινούνται πρόσωπα που λειτουργούν ως καθρέφτες και καταλύτες, η εκρηκτική φίλη της Λένα, που ακροβατεί ανάμεσα στη λογική και το χάος, ο Γιώργος, ένας φιλόδοξος ανερχόμενος ηθοποιός εγκλωβισμένος στις δικές του ανασφάλειες, και ο Δημήτρης, ένας νέος γείτονας, μάγειρας και ονειροπόλος, αυθεντικός και ειλικρινής, που έρχεται να ταράξει τις ισορροπίες της ζωής της. Το έργο παρακολουθεί τους χαρακτήρες μέσα στις προσωπικές τους «λούπες», σχέσεις που πονάνε, συνήθειες που επαναλαμβάνονται και φόβους που παγώνουν την εξέλιξη, φωτίζοντας τις λεπτές γραμμές ανάμεσα στην αγάπη και στον έλεγχο, στην ανάγκη και στην ελευθερία, στο «μένω» και στο «φεύγω». Το «The loop» μιλά για τη νέα γενιά, τις σχέσεις της εποχής και τις κακοποιητικές συμπεριφορές που συχνά κανονικοποιούνται, αλλά και για το φως που μπορεί να μπει ακόμη και από μια χαραμάδα, μέσα από έναν άνθρωπο, μια ευκαιρία ή μια απόφαση που αλλάζει τον κύκλο.
Ποιος είναι ο Μίμης Καπέρδος
Ο Μίμης Καπέρδος είναι Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας με ενεργή παρουσία στο θέατρο, που έγινε ευρύτερα γνωστός από το «Δάχτυλο στο μέλι», το πρώτο του θεατρικό έργο που ανέβηκε με επιτυχία στο Θέατρο Eliart, ενώ έχει υπογράψει και δουλειές όπως «Η Μελίτα και τα μυστικά της κυψέλης», ως σκηνοθέτης και συγγραφέας. Σύμφωνα με δημοσιευμένο προφίλ, κατάγεται από τον Εμπεσό Αιτωλοακαρνανίας και περιγράφει πως η απόφασή του να φύγει από τον τόπο του για να σπουδάσει θέατρο ήταν για εκείνον μονόδρομος, με το «Δάχτυλο στο μέλι» να λειτουργεί ως ορόσημο της διαδρομής του και να συνοδεύεται από διάκριση σε φεστιβάλ νέων δημιουργών για συγγραφή και σκηνοθεσία. Το 2024 ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη για να παρακολουθήσει το θερινό πρόγραμμα σπουδών της American Academy of Dramatic Arts, εμπειρία που ο ίδιος έχει περιγράψει δημόσια ως ένα προσωπικό όνειρο που έγινε πραγματικότητα. Στη συνέχεια συνέχισε τη θεατρική του πορεία με νέο έργο, το «Αϊ Σώσου», και πιο πρόσφατα με το «The loop» που παρουσιάζεται στο Θέατρο Eliart, παραμένοντας δημιουργός που κινείται ανάμεσα στη συγγραφή, τη σκηνοθεσία και την ερμηνεία.
Τι λέει ο Μίμης Καπέρδος στη συνέντευξη που ακολουθεί
Στη συνέντευξή του, ο Μίμης Καπέρδος μιλά για τη δημιουργική του διαδρομή στο θέατρο, ξεκινώντας από τη σημασία που είχε για τον ίδιο το πρώτο του έργο «Δάχτυλο στο μέλι» και τη βράβευσή του, τονίζοντας ότι τα βραβεία μπορούν να λειτουργήσουν είτε ως παγίδα είτε ως ευθύνη για συνεχή αναζήτηση και ρίσκο. Αναφέρεται εκτενώς στη σχέση του με το παιδικό θέατρο, το οποίο θεωρεί απαιτητικό σχολείο πειθαρχίας και ειλικρίνειας, καθώς και στην εμπειρία των σπουδών του στην Αμερική, που τον καθόρισε τόσο καλλιτεχνικά όσο και σε επίπεδο νοοτροπίας. Μέσα από τα έργα του, όπως το «Αϊ Σώσου» και το «The loop», επανέρχεται σταθερά σε θέματα προσωπικών επιλογών, συναισθηματικών αδιεξόδων και ανθρώπινων σχέσεων, επισημαίνοντας ότι η αλλαγή ξεκινά από την ενεργή παρατήρηση της ζωής και την ανάληψη ευθύνης. Μιλώντας για το «The loop», εξηγεί ότι στο επίκεντρο βρίσκεται το όνειρο και το κατά πόσο ένας άνθρωπος είναι έτοιμος να το ακολουθήσει, ενώ υπογραμμίζει πως οι σχέσεις απαιτούν εσωτερική ετοιμότητα και προσωπική δουλειά. Κλείνοντας, τονίζει τη σημασία των συνεργασιών στο θέατρο και παραδέχεται τη δυσκολία του διπλού ρόλου σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό ρόλο της ομάδας στη δημιουργική διαδικασία.
Το «Δάχτυλο στο μέλι» και το βάρος μιας δυνατής αρχής
Η επιτυχία του πρώτου του θεατρικού έργου, «Δάχτυλο στο μέλι», αλλά και η βράβευσή του για τη συγγραφή και τη σκηνοθεσία, έθεσαν από νωρίς τον πήχη ψηλά. Ο Μίμης Καπέρδος μιλά για το αν τα βραβεία μπορούν να λειτουργήσουν ως παγίδα ή ως κινητήριος δύναμη. «Το δάχτυλο στο μέλι για μένα ήταν ένα πάρα πολύ δυνατό ξεκίνημα, όχι μόνο γιατί είχε την επιτυχία που είχε, αλλά γιατί ήταν η αρχή στο να τολμάω πράγματα. Το έκανα σε πάρα πολύ μικρή ηλικία, στα 21, με το που βγήκα από τη δραματική σχολή, οπότε ήταν μια πολύ δυνατή αρχή για τη μετέπειτα πορεία. Ναι, τα βραβεία μπορεί να γίνουν τροχοπέδη αν τα αφήσεις να σε εγκλωβίσουν σε μια ασφαλή συνταγή. Για μένα λειτούργησε περισσότερο σαν ευθύνη να συνεχίσω να ρισκάρω, να αλλάζω, να μην επαναλαμβάνομαι. Και αυτός είναι ο λόγος που σκέφτομαι πολύ κάθε επόμενο βήμα συγγραφικά».
Το παιδικό θέατρο ως απαιτητικό σχολείο
Η εμπειρία του στο παιδικό θέατρο αποτέλεσε ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στη διαδρομή του, με παραστάσεις που στόχευαν στη βιωματική επαφή των παιδιών με τον κόσμο γύρω τους. «Νομίζω ότι το παιδικό θέατρο είναι ένα σχολείο από το οποίο, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να περάσει κάθε ηθοποιός και κάθε σκηνοθέτης. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να κρατήσεις ένα παιδί συγκεντρωμένο στη θέση του, χωρίς να φάει, χωρίς να μιλήσει με τον διπλανό του, χωρίς κάτι να του αποσπάσει την προσοχή. Αν σε ένα παιδί δεν αρέσει κάτι, θα το εκφράσει εκείνη την ώρα. Δεν είναι όπως ένας ενήλικας που, ακόμη κι αν δεν του αρέσει η παράσταση, μπορεί να περιμένει ευγενικά να τελειώσει και να φύγει· το παιδί θα απαντήσει την ώρα της παράστασης. Γι’ αυτό και το θεωρούσα πάντα ένα πολύ μεγάλο challenge. Έχω ασχοληθεί με το παιδικό θέατρο για πολλά χρόνια, έχω γράψει παιδικά έργα που παρουσιάστηκαν σε παραστάσεις στην Αθήνα αλλά και σε παραγωγές που ταξίδεψαν σε όλη την Ελλάδα, και νιώθω ότι το καθένα μου έδωσε κάτι διαφορετικό, στον τρόπο που σκέφτομαι τη σκηνοθεσία για παιδιά, αλλά και στο γράψιμο γενικότερα».
Η εμπειρία της Αμερικής και το δέος της ιστορίας
Η φοίτησή του στην American Academy of Dramatic Arts υπήρξε, όπως περιγράφει, μια εμπειρία ζωής που άφησε βαθύ αποτύπωμα στη σκέψη και τη δημιουργικότητά του. «Το κεφάλαιο Αμερική είναι κάτι που νομίζω δεν θα ξεχάσω ποτέ. Ήταν ένα όνειρο ζωής που κατάφερα να πραγματοποιήσω και πιστεύω πως πάντα θα υπάρχει στο μυαλό μου ένα μικρό παράθυρο ότι κάποια στιγμή μπορεί να ξαναγυρίσω. Η εμπειρία που αποκόμισα από εκεί ήταν τεράστια. Μπορεί να έμεινα σχετικά λίγο, αλλά μου προσέφερε πολύ περισσότερα απ’ όσα φανταζόμουν. Αυτό που με εντυπωσίασε πρώτα απ’ όλα ήταν η νοοτροπία. Το να δουλεύεις με καθηγητές που έχουν εικοσαετή εμπειρία στο Broadway και στο Hollywood είναι συγκλονιστικό. Με εντυπωσίασε η απλότητα με την οποία αντιμετωπίζουν τη δουλειά, η όρεξη που είχαν να σου μεταφέρουν και να σου διδάξουν πράγματα, καθώς και το πόσο ακομπλεξάριστοι είναι… Εξίσου δυνατή εμπειρία ήταν και οι συνάδελφοί μου. Ο κύκλος μαθημάτων είχε ανθρώπους από όλο τον κόσμο, κάτι που δημιούργησε ένα περιβάλλον πολυφωνίας. Αυτό με βοήθησε να δω πώς σκέφτονται και πώς λειτουργούν άνθρωποι του θεάτρου σε διαφορετικές χώρες και να καταλάβω πόσο διαφορετικά αλλά και πόσο κοινά προσεγγίζουμε το θέατρο, ανάλογα με τον τόπο και το πολιτισμικό μας υπόβαθρο. Και τέλος, κάτι που μπορεί να ακούγεται ασήμαντο, αλλά για μένα δεν ήταν καθόλου: το δέος. Το να βρίσκομαι σε αίθουσες και χώρους όπου, χρόνια πριν, είχαν υπάρξει τεράστιοι καλλιτέχνες. Αυτή η σκέψη με έκανε να είμαι ακόμη πιο δημιουργικός και πιο συγκεντρωμένος σε αυτό που πήγα να κάνω».
Ο Μίμης Καπέρδος, το «Αϊ Σώσου» και η ευθύνη των επιλογών
Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, το έργο «Αϊ Σώσου» έθεσε στο επίκεντρο τον σύγχρονο άνθρωπο και τα προσωπικά του αδιέξοδα. «Το "Αϊ Σώσου" επικοινωνούσε όντως πολύ σοβαρά πράγματα μέσα από καθαρή κωμωδία και νομίζω πως αυτή είναι και η ουσία αλλά και η επιτυχία της κωμωδίας. Το έργο μιλάει για τον σύγχρονο άνθρωπο που νιώθει εγκλωβισμένος, όχι μόνο σε κοινωνικό επίπεδο αλλά και σε συναισθηματικό· για έναν άνθρωπο που συχνά βρίσκεται σε αδιέξοδα εξαιτίας των ίδιων του των επιλογών. Και πιστεύω ότι η αντιμετώπιση ξεκινά από την ενεργή παρατήρηση της ζωής μας και την ανάληψη ευθύνης για όσα επιλέγουμε».
Το «The loop» και το όνειρο που δοκιμάζεται
Στο νέο του έργο, «The loop», η ηρωίδα είναι φοιτήτρια υποκριτικής, ένα στοιχείο που συνομιλεί άμεσα με τις προσωπικές εμπειρίες του δημιουργού. «Η αλήθεια είναι πως αυτό που έχω κρατήσει και έχω εντάξει στον χαρακτήρα της Δήμητρας, με βάση την εμπειρία μου στη δραματική σχολή τόσο στην Αθήνα όσο και στη Νέα Υόρκη, είναι το όνειρο. Το όνειρο και το κατά πόσο είσαι διατεθειμένος να το ακολουθήσεις. Αυτό είναι και το βασικό κοινό χαρακτηριστικό. Ένα όνειρο που υπάρχει, αλλά δεν γνωρίζουμε πώς και αν θα το αξιοποιήσει η πρωταγωνίστριά μας. Αυτό είναι κάτι που θα το μάθει ο κόσμος μέσα από την ίδια την παράσταση».
Σχέσεις, ετοιμότητα και προσωπική δουλειά
Οι ανθρώπινες σχέσεις και οι παγίδες τους αποτελούν διαρκές θεματικό πεδίο στη δουλειά του. «Νομίζω πως η απάντηση σε αυτή την ερώτηση έχει να κάνει με το κατά πόσο είμαστε πραγματικά έτοιμοι να μπούμε σε μια σχέση. Δυστυχώς, οι άνθρωποι δεν μπαίνουν πάντα σε σχέσεις επειδή είναι έτοιμοι· συχνά μπαίνουν από ανασφάλειες, από φόβους ή από συνήθεια. Και αυτό είναι κάτι που δημιουργεί λούπες και αδιέξοδα. Σαφώς, η εμφάνιση ενός ανθρώπου μπορεί να μας πάει παρακάτω, να μας ξεκολλήσει ή να μας εξελίξει όταν μπει στη ζωή μας. Όμως, αν δεν έχεις κάνει πρώτα δουλειά με τον εαυτό σου, δεν μπορείς πραγματικά να δεις τίποτα. Το πιο πιθανό είναι να μη δεις καν το καλό που μπορεί να υπάρχει μέσα σε αυτή τη συνάντηση. Για μένα, μια ανθρώπινη σχέση θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ως κάτι βαθιά σημαντικό πόσο μάλλον μια ερωτική σχέση».
Διαφορετικότητα, ευθύνη και προσωπική αλλαγή
Η στάση απέναντι στον εαυτό μας, όπως λέει, καθορίζει και τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο γύρω μας. «Όλα ξεκινούν από το πόσο ειλικρινείς είμαστε πρώτα με τον εαυτό μας. Συνήθως, όταν κάνουμε ένα λάθος, είναι πιο εύκολο να σκεφτούμε ότι φταίει κάποιος άλλος και όχι εμείς, από τα πιο μικρά μέχρι τα πιο μεγάλα πράγματα. Και δεν ξέρω κατά πόσο μπορεί να αλλάξει κάτι, όταν εμείς οι ίδιοι δεν αλλάζουμε. Συχνά περιμένουμε να αλλάξει ο άλλος, χωρίς να έχουμε αλλάξει πρώτα εμείς. Πρέπει να μάθουμε να λέμε «φταίξαμε», να παραδεχόμαστε ότι κάτι δεν το ξέραμε, να κάνουμε εμείς την αρχή. Αν αυτή η αρχή δεν γίνει σε προσωπικό επίπεδο, πιστεύω πως τίποτα δεν μπορεί πραγματικά να αλλάξει ούτε στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τη διαφορετικότητα, ούτε στον τρόπο που φερόμαστε ο ένας στον άλλον».
Οι συνεργασίες ως καθοριστικός παράγοντας
Η ομάδα πίσω από κάθε παράσταση αποτελεί, για τον ίδιο, βασικό στοιχείο της δημιουργικής διαδικασίας. «Δεν θέλω να ακουστεί ως κοινοτοπία, αλλά νιώθω πραγματικά πολύ τυχερός με τους συνεργάτες μου. Από τους ηθοποιούς που βρίσκονται πάνω στη σκηνή μέχρι τους ανθρώπους που δουλεύουν αθόρυβα πίσω από αυτήν. Προσπαθώ κάθε χρόνο να επιλέγω προσεκτικά τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζομαι, γιατί ξέρω ότι αυτό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και τη δουλειά που θα ακολουθήσει. Ο χαρακτήρας, η στάση και η ενέργεια των ανθρώπων που στέκονται δίπλα μου είναι για μένα το πιο σημαντικό στοιχείο. Και όταν αυτό συνδυάζεται με ταλέντο όπως συμβαίνει φέτος τότε δεν μπορώ παρά να νιώθω βαθιά ευγνωμοσύνη και μεγάλη χαρά».
Σκηνοθετώντας και πρωταγωνιστώντας στο ίδιο έργο
Ο διπλός ρόλος του δημιουργού και ηθοποιού αποτελεί μια απαιτητική διαδικασία που, όπως λέει, δεν γίνεται χωρίς στήριξη. «Το πόσο δύσκολο είναι όλο αυτό, αν δεν το έχει τολμήσει κάποιος, δύσκολα μπορεί να το καταλάβει. Είναι κάτι που γνωρίζει πολύ καλά και ο βοηθός μου, ο Νίκος Αμπουσαάρ, γιατί σε όλη τη διάρκεια των προβών, μέχρι να στηθεί το έργο, είναι εκείνος που ουσιαστικά υποδύεται τον ρόλο μου. Κι όταν όλα είναι έτοιμα, είναι και ο άνθρωπος που με καθοδηγεί, ώστε να μπορέσω κι εγώ να κάνω τη δική μου πρόβα και να ενταχθώ ομαλά στην υπόλοιπη ομάδα».
En
