Κατερίνα Χάσκα στα Παραπολιτικά: "Το τραύμα μπορεί να γίνει δημιουργία μέσα από την τέχνη" - "Με τη 'Λήθη Vs Θύμηση' κλείνει ένας βαθιά προσωπικός κύκλος"

Η Κατερίνα Χάσκα μιλά στο parapolitika.gr και τον Γιάννη Ξυνόπουλο για τη θεατρική περφόρμανς «Λήθη Vs Θύμηση - Δοκιμή Πόε», ένα έργο που γεννήθηκε από μια βαθιά προσωπική ανάγκη και μετατράπηκε σε συλλογική σκηνική εμπειρία. Η ίδια αναφέρεται στη μνήμη και τη λήθη, στο τραύμα της μετανάστευσης, στην αναζήτηση ταυτότητας και στον τρόπο με τον οποίο η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος μετασχηματισμού των βιωμάτων.

Ποια είναι η Κατερίνα Χάσκα

Η Κατερίνα Χάσκα είναι ηθοποιός, σκηνοθέτις και θεατροπαιδαγωγός με σπουδές στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και επιμόρφωση στην υποκριτική και σκηνοθεσία στην Escuela Superior de Arte Dramático (ESAD) της Μάλαγας. Στο θέατρο έχει δραστηριοποιηθεί τόσο ως ερμηνεύτρια όσο και ως σκηνοθέτις και μέλος δημιουργικών ομάδων. Μεταξύ των συνεργασιών της περιλαμβάνεται η παράσταση «Λήθη Vs Θύμηση - Δοκιμή Πόε», βασισμένη σε διηγήματα του Έντγκαρ Άλλαν Πόε, την οποία σκηνοθέτησε και στην οποία συμμετείχε ερμηνευτικά, ενώ έχει εμφανιστεί ως ηθοποιός στις παραστάσεις «Οι πιστωτές» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ και «Γυναίκες του πολέμου» της Γιώτας Κουνδουράκη. Παράλληλα έχει συνεργαστεί δημιουργικά σε θεατρικές παραγωγές όπως η παράσταση «Άγιος Νεκτάριος, από τη γη στον ουρανό», όπου ανέλαβε την κίνηση και συμμετείχε στη διεύθυνση παραγωγής. Εκτός σκηνής δραστηριοποιείται στον χώρο της θεατρικής εκπαίδευσης και της θεατροπαιδαγωγικής, διδάσκοντας υποκριτική, αυτοσχεδιασμό και θεατροθεραπεία, ενώ είναι ιδρυτικό μέλος του καλλιτεχνικού οργανισμού Creatists και έχει εκδώσει θεατροπαιδαγωγικό εγχειρίδιο για τη χρήση του θεάτρου στην εκπαίδευση.

Το έργο «Λήθη Vs Θύμηση - Δοκιμή Πόε»

Η θεατρική παράσταση «Λήθη Vs Θύμηση - Δοκιμή Πόε» αποτελεί μια σύγχρονη σκηνική δημιουργία εμπνευσμένη από το σκοτεινό και ποιητικό σύμπαν του Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Μέσα από μια υβριδική θεατρική φόρμα που συνδυάζει λόγο, σωματικό θέατρο, μουσική και οπτικά στοιχεία, το έργο επιχειρεί να διερευνήσει τη βαθιά ανθρώπινη σύγκρουση ανάμεσα στη μνήμη και τη λήθη, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα έντονα ποιητική και υπαρξιακή, αντλώντας έμπνευση από μοτίβα που συναντώνται στο έργο του Πόε, όπως ο φόβος, η μοναξιά, η απώλεια και η εμμονή με το παρελθόν. Η παράσταση παρουσιάζεται στο Θέατρο Αλκμήνη / Secret Room, από τις 19 Ιανουαρίου 2026, και ανεβαίνει κάθε Δευτέρα στις 21:30, σε σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία της Κατερίνας Χάσκα. Στη σκηνή εμφανίζονται τρεις γυναικείες παρουσίες, οι Μίκα Στεφανάκη, Κατερίνα Χάσκα και Ραφαέλα Καβαζαράκη, οι οποίες μέσα από λόγο, κίνηση και εναλλασσόμενους μονολόγους συνθέτουν μια ποιητική σκηνική αφήγηση γύρω από τη λειτουργία της μνήμης και τον τρόπο με τον οποίο τα τραύματα και οι αναμνήσεις καθορίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη.

Η υπόθεση της παράστασης

Στη σκηνή εμφανίζονται τρεις γυναικείες μορφές, που κινούνται σε έναν συμβολικό και άχρονο χώρο όπου η μνήμη συγκρούεται διαρκώς με τη λήθη. Οι χαρακτήρες μοιάζουν να παλεύουν με εικόνες, εμπειρίες και συναισθήματα που επιστρέφουν επίμονα από το παρελθόν, ενώ η ανάγκη να ξεχάσουν συγκρούεται με τη δύναμη της ανάμνησης. Μέσα από ποιητικούς μονολόγους, σωματική έκφραση και μια έντονα ατμοσφαιρική σκηνική δράση, οι τρεις παρουσίες αποκαλύπτουν ιστορίες απώλειας, φόβου και εσωτερικής σύγκρουσης. Το έργο θέτει τελικά ένα βασικό ερώτημα: είναι η λήθη μια μορφή λύτρωσης ή μήπως η μνήμη, όσο επώδυνη κι αν είναι, αποτελεί το μόνο μονοπάτι προς την αυτογνωσία και τη συμφιλίωση με το παρελθόν;

Μια συνέντευξη για τη μνήμη, το τραύμα και τη δύναμη της δημιουργίας

Η ηθοποιός και σκηνοθέτις Κατερίνα Χάσκα μιλά για την προσωπική και καλλιτεχνική διαδρομή που την οδήγησε στη δημιουργία της περφόρμανς «Λήθη Vs Θύμηση / Δοκιμή Πόε». Στη συνέντευξη που ακολουθεί, αναφέρεται στο πώς μια βαθιά προσωπική ανάγκη μετατράπηκε σε σκηνική εμπειρία, στο τραύμα της μετανάστευσης και στην αναζήτηση ταυτότητας που σημάδεψε τα πρώτα χρόνια της ζωής της, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος έκφρασης, κατανόησης και δημιουργικού μετασχηματισμού των βιωμάτων.

Πώς γεννήθηκε στην Κατερίνα Χάσκα η ιδέα της παράστασης

Μιλώντας για την αφετηρία της δημιουργίας της παράστασης «Λήθη Vs Θύμηση - Δοκιμή Πόε», η Κατερίνα Χάσκα εξηγεί πώς μια βαθιά προσωπική ανάγκη έγινε η αρχή της καλλιτεχνικής διαδικασίας. «Αυτό το έργο ξεκίνησε από μια πολύ προσωπική ανάγκη. Ήταν ένας τρόπος να μιλήσω, με έναν συμβολικό τρόπο, για όσα έχω θυσιάσει στο βωμό της λήθης προκειμένου να μπορέσω να επιβιώσω. Για πράγματα που κάποια στιγμή καταλαβαίνεις ότι τα έχεις σπρώξει βαθιά μέσα σου για να προχωρήσεις. Στην πορεία όμως συνέβη κάτι πολύ όμορφο. Η δική μου ανάγκη συναντήθηκε με το βίωμα των δύο ηθοποιών που συμπρωταγωνιστούν στην παράσταση, τη Μίκα Στεφανάκη και τη Ραφαέλα Καβαζαράκη. Και με τις δύο μας συνδέει μια χρόνια φιλία και υπάρχει μια βαθιά εμπιστοσύνη μεταξύ μας. Έτσι, το προσωπικό τραύμα μετατράπηκε σε συλλογική εμπειρία. Και αυτό ανέβηκε στη σκηνή πολύ αβίαστα. Νιώθω μεγάλη χαρά για αυτό το πρότζεκτ, γιατί όλοι οι συντελεστές είναι φίλοι μου και ο καθένας ξεχωριστά, αλλά και όλοι μαζί, έχουν βάλει το δικό τους κομμάτι μέσα σε αυτό. Είναι μια δουλειά που προέκυψε με πολλή αγάπη και φροντίδα από όλους. Και για αυτό αισθάνομαι πραγματικά ευγνωμοσύνη».

Η Κατερίνα Χάσκα για τη στιγμή που ένιωσε έτοιμη να προσεγγίσει το θέμα

Ανατρέχοντας σε μια προηγούμενη προσπάθεια να προσεγγίσει το ίδιο θέμα, η Κατερίνα Χάσκα παραδέχεται ότι τότε δεν ήταν ακόμη έτοιμη να το διαχειριστεί. «Πριν από κάποια χρόνια είχα προσπαθήσει με τις ίδιες ηθοποιούς να δουλέψουμε πάνω στο ίδιο θέμα. Όμως τότε δεν ήμουν έτοιμη να το διαχειριστώ. Το πρότζεκτ έμεινε στο συρτάρι του μυαλού μου. Χρειάζεται μεγάλη ψυχική δύναμη για να κοιτάξεις κατάματα αυτό που σε έχει τραυματίσει. Και ακόμη μεγαλύτερη τόλμη για να το επικοινωνήσεις. Τώρα ένιωσα ότι μπορώ να το αγκαλιάσω και να μιλήσω για αυτό χωρίς φόβο και χωρίς ντροπή».

Κατερίνα Χάσκα: «Κλείνει ένας βαθιά υπαρξιακός κύκλος»

Σε άλλο σημείο της συζήτησης, η Κατερίνα Χάσκα μιλά για τον κύκλο που νιώθει ότι κλείνει μέσα από αυτή την παράσταση. «Με κάποιο τρόπο κλείνει ένας βαθιά υπαρξιακός κύκλος. Τα τελευταία χρόνια δουλεύω πολύ πάνω σε αυτά τα θέματα μέσα από διάφορες ιδιότητές μου: τη θεατροπαιδαγωγική, τη θεραπευτική διαδικασία της τέχνης, αλλά και την ποίηση. Φέτος μάλιστα εκδίδεται και μια προσωπική ποιητική συλλογή με τίτλο «Παραμύθια χωρίς πατρίδα». Αισθάνομαι πως το τραύμα της μετανάστευσης, της αναζήτησης ταυτότητας και της αίσθησης του «μη ανήκειν» έχει μέσα μου πια μαλακώσει. Με πολλή προσωπική δουλειά και χρόνο.Και αυτή η αίσθηση ελευθερίας που προκύπτει είναι βαθιά γαλήνια».

Η Κατερίνα Χάσκα για τη μετανάστευση και την αναζήτηση ταυτότητας

Αναφερόμενη στην προσωπική της διαδρομή και στη σχέση της με τη μετανάστευση, η Κατερίνα Χάσκα μιλά για το τραύμα που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος όταν αναγκάζεται να αφήσει τον τόπο του. «Το τραύμα δεν προκύπτει επειδή κατάγομαι από την Αλβανία. Προκύπτει από την ψυχική βία που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος όταν αναγκάζεται, για οικονομικούς ή πολιτικούς λόγους, να αφήσει τον τόπο του. Γεννήθηκα στους Αγίους Σαράντα της Αλβανίας και ήρθα στην Ελλάδα πριν κλείσω τα πέντε μου χρόνια. Οι γονείς μου είχαν έρθει πρώτα για λόγους υγείας της μητέρας μου αλλά και για οικονομικούς λόγους. Μετά την πτώση του δικτατορικού καθεστώτος στην Αλβανία υπήρχαν τεράστιες ελλείψεις, φτώχεια και ανασφάλεια. Η Ελλάδα ήταν η πιο κοντινή επιλογή για την οικογένειά μου».

Πώς βίωσε η Κατερίνα Χάσκα τα πρώτα χρόνια στην Ελλάδα

Συνεχίζοντας την αφήγηση της προσωπικής της ιστορίας, η Κατερίνα Χάσκα περιγράφει τις δυσκολίες των πρώτων χρόνων στη χώρα. «Ήταν αρκετά δύσκολα. Στο σχολείο τα πράγματα ήταν σκληρά. Υπήρχε έντονος ρατσισμός από τα παιδιά και πολλές φορές και βία. Και όταν μεγαλώνεις σε μια οικογένεια με πολλή αγάπη και φροντίδα, η βία είναι κάτι εντελώς ξένο. Δεν καταλαβαίνεις γιατί συμβαίνει και αναρωτιέσαι τι κάνεις λάθος. Ενώ αγαπούσα πολύ το διάβασμα, στο σχολείο ασφυκτιούσα».

Το σχολείο και η ανάγκη να δημιουργήσει τον δικό της κόσμο

Μιλώντας για την εμπειρία της στο σχολείο και για την αίσθηση απομόνωσης που βίωσε, η Κατερίνα Χάσκα εξηγεί πώς δημιούργησε τον δικό της εσωτερικό κόσμο. «Οι κανόνες, ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους "καλούς μαθητές", οι βαθμοί που λανθασμένα συμβολίζουν την αξία ενός παιδιού. Πολύ νωρίς κατάλαβα ότι δεν με αφορούσε αυτό το παιχνίδι. Μελετούσα επειδή μου άρεσε να μελετώ, όχι για να πάρω καλούς βαθμούς. Δεν με ενδιέφερε ποιος θα σηκώσει τη σημαία, ούτε να ανήκω σε μια ομάδα μόνο και μόνο για να μην είμαι μόνη. Είχα δημιουργήσει έναν δικό μου κόσμο και είχα αποφασίσει ότι θα ανήκω εκεί. Κι όποιος θέλει να μπει σε αυτόν τον κόσμο πρέπει να μοιράζεται έναν κοινό αξιακό κώδικα μαζί μου».

Η Κατερίνα Χάσκα για το θέατρο και την ανάγκη της έκφρασης

Αναφερόμενη στην πρώτη της επαφή με το θέατρο και στη διαδρομή που ακολούθησε, η Κατερίνα Χάσκα θυμάται τις εμπειρίες που την οδήγησαν στην υποκριτική. «Η νονά μου η Καίτη με πήγαινε συχνά σε θεατρικές παραστάσεις. Ήταν φιλόλογος και μετά κάναμε ολόκληρες αναλύσεις γύρω από τις παραστάσεις που παρακολουθούσαμε. Μαγευόμουν κάθε φορά. Παρατηρούσα τα πάντα και μετά πήγαινα σπίτι μου κι έγραφα εντυπώσεις στο ημερολόγιο. Δημιουργούσα φανταστικές ιστορίες κι επαιζα στους γονείς μου διάφορους ρόλους από τις ιστορίες μου. Ήμουν καλή μαθήτρια και σκεφτόμουν τη Νομική ως σπουδή. Ευτυχώς η ανάγκη μου να εκφραστώ κέρδισε κι έτσι πέρασα από πανελλήνιες εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο Θεατρικών Σπουδών Ναυπλίου. Πολύ όμορφα χρόνια. Συνάντησα εξαιρετικούς δασκάλους. Μετέπειτα συνέχισα τις σπουδές μου στο εξωτερικό πάνω στην Υποκριτική και τη Σκηνοθεσία. Νομίζω δεν το αντιμετώπισα ποτέ ως επάγγελμα με την κλασική έννοια. Ήταν για μένα όπως προείπα ανάγκη έκφρασης. Μέσα από τους ρόλους μπορούσα να γίνω όποια θέλω, να δημιουργώ κόσμους, να φεύγω από τη πραγματικότητα και να βρίσκομαι όπου θέλω. Το θέατρο μου έδωσε την ελευθερία να ΕΙΜΑΙ».

«Το τραύμα μπορεί να γίνει δημιουργική δύναμη»

Μιλώντας για τη σχέση ανάμεσα στο τραύμα και τη δημιουργία, η Κατερίνα Χάσκα εκφράζει την πεποίθησή της ότι η εμπειρία μπορεί να μετασχηματιστεί σε δημιουργική δύναμη. «Πιστεύω πως ναι, αν του δώσεις χώρο να μετασχηματιστεί. Σήμερα, στα 37 μου χρόνια, νιώθω ευγνωμοσύνη για όλη τη διαδρομή μου, ακόμη και για τις δυσκολίες. Γιατί αυτές μου έδωσαν πολύ υλικό για σκέψη, κατανόηση και δημιουργία. Αν δεν υπήρχε αυτή η διαδρομή, ίσως να είχα επιλέξει κάτι τελείως διαφορετικό ως επάγγελμα. Μου αρέσουν πολύ οι θετικές επιστήμες. Πιθανόν να ασχολιόμουν με κάτι γύρω από τα μαθηματικά. Ένας καθηγητής μου και σκηνοθέτης, μού είχε πει κάποτε ότι έχω μια καλλιτεχνική ψυχή και ένα μαθηματικό μυαλό. Το κρατάω αυτό».

Τι θέλει να πάρει μαζί του ο θεατής από την παράσταση

Κλείνοντας τη συζήτηση, η Κατερίνα Χάσκα εξηγεί τι θα ήθελε να κρατήσει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση. «Δεν με ενδιαφέρει να φύγει ο θεατής με μια ερμηνεία της παράστασης. Με ενδιαφέρει να φύγει με μια αίσθηση ότι κάτι μέσα του κινήθηκε. Ότι άνοιξε για λίγο ένα παράθυρο στη μνήμη του. Γιατί όλοι μας έχουμε πράγματα που έχουμε κρύψει βαθιά για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε. Αν φεύγοντας από την παράσταση νιώσει ότι άγγιξε για λίγο αυτό το κομμάτι του εαυτού του, τότε για μένα το έργο έχει ήδη κάνει τη δουλειά του».