Προσβάσιμος στο κοινό μέσω της διεύθυνσης kolokotronis-archive.org είναι πλέον ο Αρχειακός Τόπος Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ένα μοναδικό ψηφιακό αποθετήριο γνώσης και ιστορίας για την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης. Το Αρχείο παρουσιάζει χειρόγραφα και αντικείμενα από μια σπάνια αρχειακή συλλογή 1.166 τεκμηρίων, που συνδέονται με τη ζωή και τη δράση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, αλλά και την ιστορική κληρονομιά του Αγώνα του 1821.  Παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, πραγματοποιήθηκε, τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026, η επίσημη δημόσια παρουσίαση του Αρχειακού Τόπου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη σε ειδική εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής. Μεταξύ άλλων παρευρέθηκαν η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, Αντιναύαρχος Δημήτριος- Ελευθέριος Κατάρας, ο Μητροπολίτης Μαντινείας και Κυνουρίας Επιφάνιος.

Στην εκδήλωση, που συνδιοργανώθηκε από το Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ και το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ) απηύθυνε χαιρετισμό ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, ο οποίος αφού έκανε μια σύντομη αναδρομή στη ζωή και στην καθοριστική συμβολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, της «κορυφαίας ηγετικής μορφής της Ελληνικής Επανάστασης, που σφράγισε με τη δράση του την πορεία προς την ελευθερία του έθνους μας», όπως είπε χαρακτηριστικά, τόνισε:  «Στη συλλογική συνείδηση των Ελλήνων ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης παραμένει το πρότυπο του γενναίου αγωνιστή, του ευφυούς στρατηγού, του ανιδιοτελούς πατριώτη, που δεν περιορίστηκε στο παρόν, αλλά κοίταξε με ευθύνη και διορατικότητα προς το μέλλον. (…) Η σημερινή παρουσίαση του ψηφιακού αρχειακού τόπου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία. (…) Η πρωτοβουλία ενισχύει τη συλλογική ιστορική μας συνείδηση και συμβάλλει στη διατήρηση της μνήμης και στη σύνδεση του παρελθόντος με το μέλλον (…) Το Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ, το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ) έκαναν το χρέος τους. Σειρά μας να επωφεληθούμε από αυτό, να το γνωρίσουμε, να το επισκεφθούμε, να το μελετήσουμε, να το χαρούμε και να αντλήσουμε από αυτό αισιοδοξία που τόσο χρειαζόμαστε αυτή την περίοδο των ταραγμένων και αβέβαιων καιρών για το μέλλον της πατρίδας μας». 

Ο Αρχειακός Τόπος Θεόδωρου Κολοκοτρώνη είναι δημιούργημα της νεοσύστατης ΑΜΚΕ ΑΡΧΕΙΟ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ, η οποία συγκροτήθηκε με στόχο τη συστηματική φροντίδα, μελέτη και ανάδειξη της αρχειακής συλλογής που συγκέντρωσαν το Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ και το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ).

Μοναδικά τεκμήρια στο Αρχείο Θεόδωρου Κολοκοτρώνη

Η ιδιαιτερότητα του Αρχείου έγκειται στην επιστημονική επεξεργασία και στην προσπάθεια να προσφέρει έναν δυναμικό χώρο κατανόησης του κόσμου, της γλώσσας και της εποχής του Κολοκοτρώνη. Αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και διασυνδέσεις το αποθετήριο περιλαμβάνει βιογραφικά σημειώματα και χρονολόγια, αναδεικνύοντας τον πληροφοριακό πλούτο των τεκμηρίων, ενώ παράλληλα παρέχεται γλωσσάρι δυσνόητων λέξεων, ευρετήρια τοπωνυμίων, το σύνολο των ονομάτων συντακτών και παραληπτών των εγγράφων, καθώς και βιβλιογραφικός οδηγός.

Το αποθετήριο αναπτύσσεται και εμπλουτίζεται διαρκώς, με προοπτική να συγκροτήσει το «ιδεατό αρχείο» του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ενσωματώνοντας τεκμήρια από άλλους αρχειακούς φορείς, καθώς και από ιδιωτικές και οικογενειακές συλλογές. Με αυτόν τον τρόπο, ο Αρχειακός Τόπος φιλοδοξεί να υπερβεί τα όρια μιας μεμονωμένης συλλογής και να εξελιχθεί, μέσα από το ανοικτό κάλεσμα που πραγματοποιήθηκε στην εκδήλωση, σε έναν δυναμικό κόμβο συγκέντρωσης, τεκμηρίωσης και ανάδειξης υλικού που αφορά τον Κολοκοτρώνη και την εποχή του.

Όσοι διαθέτουν σχετικά ιστορικά έγγραφα και κειμήλια μπορούν να επικοινωνούν με την ερευνητική ομάδα στην ηλεκτρονική διεύθυνση documenta@kolokotronis-archive.org , ώστε να συμβάλουν στον εμπλουτισμό του Αρχειακού Τόπου μέσω της ψηφιοποίησης και της τεκμηρίωσής τους. Το πρωτότυπο υλικό παραμένει στην κατοχή τους, ενώ στο αποθετήριο θα αναφέρεται η προέλευσή τους.

Νέα στέγη για τον Αρχειακό Τόπο Θεόδωρου Κολοκοτρώνη

Ο Αρχειακός Τόπος Θεόδωρου Κολοκοτρώνη θα αποκτήσει τη δική του στέγη. Το Αρχείο Θεόδωρου Κολοκοτρώνη θα στεγαστεί στο κέντρο της Αθήνας (3ης Σεπτεμβρίου και Μάρνη) σε κτήριο που ανακαινίζεται για να υποδεχθεί το κοινό σε ένα σύγχρονο μουσειακό και αρχειακό χώρο ιστορικής έρευνας και γνώσης, που θα συνδυάζει την εκπαίδευση και την πολιτιστική αξιοποίηση των τεκμηρίων και της ιστορίας της Ελληνικής Επανάστασης. 

kolokotronis4
kolokotronis1
kolokotronis2
kolokotronis3

Οι παρεμβάσεις στην εκδήλωση

Στη χθεσινή εκδήλωση της πρώτης παρουσίασης του εγχειρήματος στο Μέγαρο Μουσικής, εκ μέρους των διοργανωτών, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Κοινωφελούς Ιδρύματος Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ κ. Μιχάλης Στασινόπουλος, επεσήμανε: «Έχουμε την τιμή και τη μεγάλη χαρά να εγκαινιάσουμε μαζί σας την έναρξη της ανάρτησης της αρχειακής συλλογής του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στο διαδίκτυο. Ένα ορόσημο που μας δίνει μεγάλη ικανοποίηση και που το θεωρούμε ως το σημαντικό πρώτο βήμα ενός ευρύτερου και διαχρονικού έργου σε σχέση με την κληρονομιά του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και της Επανάστασης του 1821. Η συλλογή αυτή περιήλθε στα δύο Ιδρύματα το 2022, από την οικογένεια Θεοφανίδη και προέρχεται από το αρχείο που συγκέντρωσε και διατηρούσε ο Γενναίος Κολοκοτρώνης. Είχε κατά καιρούς δημοσιευτεί τμηματικά από τον ίδιο και αργότερα, επίσης τμηματικά, από τον Ναύαρχο Ιω. Θεοφανίδη. Η συλλογή δεν έχει παρουσιαστεί συνολικά στο παρελθόν και το αρχειακό υλικό παρέμενε εν πολλοίς δυσπρόσιτο και ανεκμετάλλευτο. Περίπου το 1/3 από τα υπάρχοντα τεκμήρια είναι αδημοσίευτο».

Ο κ. Γιάννης Ν. Στασινόπουλος, Πρόεδρος του Κοινωφελούς Ιδρύματος Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ) δήλωσε ότι: «Σήμερα (σ.σ. τη Δευτέρα 23/03) το ΚΙΚΠΕ, μαζί με το Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ, εγκαινιάσαμε, με μεγάλη χαρά και περηφάνια, τον αρχειακό τόπο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, που συγκεντρώνει ένα μεγάλο μέρος αρχείων για την εμβληματικότερη προσωπικότητα του αγώνα του ’21 και ελπίζουμε να εμπλουτίζεται διαρκώς με πολύτιμα στοιχεία. Στόχος αυτής της προσπάθειας είναι, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης να έρθει σε διάλογο όχι μόνο με την κοινότητα των ιστορικών, αλλά και με τον απλό πολίτη συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση και διάδοση της εθνικής μας κληρονομιάς».

Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Καθηγητής κ. Νικόλαος Παπαζαρκάδας, ο οποίος εξήρε τη σπουδαιότητα της πρωτοβουλίας που ανέλαβαν τα δύο Κοινωφελή Ιδρύματα και τόνισε ότι η συμμετοχή του Ινστιτούτου στην επιστημονική τεκμηρίωση, καθώς και στη μελλοντική ανάπτυξη των δράσεων του Αρχειακού Τόπου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ήταν «αυτονόητη υποχρέωση πλήρως εναρμονισμένη με το κέλευσμα του κορυφαίου νεοελληνιστή και εκ των συνιδρυτών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Κωνσταντίνου Θ. Δημαρά περί Εθνικής Απογραφής».

Ακολούθησε συζήτηση με τη συμμετοχή του Ομότιμου Διευθυντή Ερευνών του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, κ. Βασίλη Παναγιώτοπουλου, της Ομότιμης Καθηγήτριας Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κυρίας Όλγας Κατσιαρδή-Hering, του Φιλόλογου και Παλαιογράφου κ. Αγαμέμνονα Τσελίκα, του Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων και Εξωτερικής Πολιτικής στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Βουλευτή κ. Άγγελου Συρίγου, του Διδάκτορα Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης κ. Μελέτη Η. Μελετόπουλου και του τ. Αναπληρωτή Καθηγητή του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Πρόεδρο της Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών κ. Γεώργιου Νικολάου. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος  κ. Κώστας Παπαχλιμίντζος.

Στην ενδιαφέρουσα συζήτηση αναδείχθηκε τόσο η ιστορική σημασία και σπουδαιότητα του ψηφιακού Αρχείου, που εν πολλοίς παρέμενε απρόσιτο και ανεκμετάλλευτο, αλλά και η προσωπικότητα και η συνεισφορά του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και της οικογένειάς του.