Η Roma Gallery παρουσιάζει την έκθεση "Θεόδωρος Στάμος: Πνευματικό πεδίο"
Από 11 Ιουνίου έως 4 Ιουλίου 2026
Η έκθεση αποτελεί την πρώτη ατομική παρουσίαση έργων του σημαντικού Ελληνοαμερικανού καλλιτέχνη στη Roma Gallery και αναδεικνύει τη συμβολή του Θεόδωρου Στάμου στον αμερικανικό αφηρημένο εξπρεσιονισμό
Η Roma Gallery παρουσιάζει την έκθεση Θεόδωρος Στάμος: Πνευματικό πεδίο, την πρώτη ατομική παρουσίαση έργων του καλλιτέχνη στη γκαλερί. Από τις 11 Ιουνίου έως τις 4 Ιουλίου, η έκθεση συγκεντρώνει έργα από την ενότητα Ατέρμονα πεδία (1970–1993), συμβάλλοντας στην επανεκτίμηση του Στάμου ως κομβικής μορφής της πρώτης γενιάς Αμερικανών Αφηρημένων Εξπρεσιονιστών. Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφουν η ιστορικός τέχνης Άλια Τσαγκάρη και ο Διευθυντής της Roma Gallery Ηριδανός Τσιριγκούλης.
Θεόδωρος Στάμος: Πνευματικό πεδίο
Γεννημένος στο Μανχάταν το 1922 από Έλληνες γονείς με καταγωγή από τη Λευκάδα και τη Σπάρτη, ο Στάμος αναδείχθηκε σε κυρίαρχο εκπρόσωπο του Αμερικανικού Αφηρημένου Εξπρεσιονισμού σε μία καθοριστική περίοδο για τη συγκρότηση της μεταπολεμικής αμερικανικής πρωτοπορίας. Το 1943, σε ηλικία μόλις είκοσι ενός ετών, πραγματοποίησε την πρώτη ατομική του έκθεση, οργανωμένη από τη θρυλική γκαλερίστα Betty Parsons, η οποία αναγνώρισε στο έργο του την «αίσθηση των φυσικών δυνάμεων» και «την ικανότητά του να μεταφράζει αυτή την αντίληψη σε ζωγραφική έκφραση». Την ίδια περίοδο, ο Στάμος συνδέθηκε στενά με τους Adolph Gottlieb, Barnett Newman και Mark Rothko. Το 1950, μαζί με τους Rothko, Pollock, Newman, Gottlieb κ.α., συνυπέγραψε τη γνωστή επιστολή διαμαρτυρίας προς
το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, αντιδρώντας στον αποκλεισμό της πρωτοποριακής αφαίρεσης από την έκθεση American Painting Today–1950. Την επόμενη χρονιά, η εμβληματική φωτογραφία των «Irascibles» [Οξύθυμοι] της Nina Leen για το περιοδικό Life συνέβαλε καθοριστικά στη δημόσια ταύτιση της ομάδας με τη νέα αμερικανική τέχνη, με τον νεαρό Στάμο να καταλαμβάνει εξέχουσα θέση ανάμεσα στις ηγετικές μορφές της.
Η έκθεση Θεόδωρος Στάμος: Πνευματικό πεδίο εστιάζει στα Ατέρμονα πεδία, το σώμα εργασίας που απασχόλησε τον Στάμο από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 έως το τέλος της ζωής του.Στα έργα αυτά η φύση παύει να αντιμετωπίζεται ως αναπαραστατικό δεδομένο και μετασχηματίζεται σε κοσμολογικό πεδίο, μέσα από το οποίο η ζωγραφική μετατοπίζεται από την περιγραφή προς την άρθρωση μεταφυσικών αναζητήσεων.
Περιλαμβάνοντας επιλογή Ατέρμονων πεδίων από τις υποσειρές Λευκάδα, Ιερουσαλήμ και Τορίνο, η έκθεση αναδεικνύει τη διακριτή θέση του Έλληνα καλλιτέχνη ανάμεσα στη ζωγραφική χρωματικού πεδίου και τη χειρονομιακή αφαίρεση χωρίς να ταυτίζεται πλήρως με καμία από τις δύο κατηγορίες. Μέσω ρηγματωμένων οριζόντων, ιδεογραφικών ιχνών και παλλόμενων χρωματικών επιφανειών, τα έργα της έκθεσης φέρνουν στο προσκήνιο την πορεία μετασχηματισμού της εμπειρίας συγκεκριμένων τόπων σε διευρυμένα χρωματικά πεδία ουλτραμαρίν, άλικου κόκκινου, ίντιγκο και ιώδους, για να αναφέρουμε μόνο κάποιους από τους τόνους της εξεζητημένης χρωματικής κλίμακας του Στάμου. Υπό αυτό το πρίσμα, τα Ατέρμονα πεδία διευρύνουν τη μετάβαση του Αφηρημένου Εξπρεσιονισμού προς μια περισσότερο στοχαστική και μεταφυσική σύλληψη του ζωγραφικού χώρου.
Κατά τη διάρκεια μιας καριέρας που διήρκεσε περισσότερες από πέντε δεκαετίες, ο Στάμος συμμετείχε σε ορισμένες από τις σημαντικότερες εκθέσεις της μεταπολεμικής τέχνης, μεταξύ των οποίων Younger American Painters (Guggenheim, 1954), The New American Painting as Shown in Eight European Countries 1958-1959 (διοργάνωση MoMA, παρουσιάστηκε στο MoMA το 1959) και documenta II (Κάσελ, 1959). Έργα του βρίσκονται σήμερα σε σημαντικές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, μεταξύ των οποίων το Museum of Modern Art, το Whitney Museum of American Art και το Solomon R. Guggenheim Museum στη Νέα Υόρκη, καθώς και η Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα.
En
