Αρμάντ Ντουπλάντις: Εκτοξεύει το επί κοντώ, ενώ τριπλούν, μήκος και ύψος ψάχνουν "μεσσία" (Βίντεο)
Κάποιος "πετάει" και κάποιοι άλλοι προσπαθούν
Γιατί ο Αρμάντ Ντουπλάντις στέλνει το επί κοντώ σε δυσθεώρητα ύψη με τα 15 παγκόσμια ρεκόρ του και ταυτόχρονα το τριπλούν, το άλμα εις μήκος και το άλμα εις ύψος παραμένουν στάσιμα τα τελευταία χρόνια
Ο Αρμάντ Ντουπλάντις "πάταξε" στα 6,31 μ., πανηγυρίζοντας το 15ο παγκόσμιο ρεκόρ του στο άλμα επί κοντώ, στο μοναδικό αλτικό αγώνισμα, στον στίβο, το οποίο φαίνεται να λειτουργεί σε ένα παράλληλο σύμπαν σε σύγκριση με τα άλλα. Το άλμα επί κοντώ, τα τελευταία χρόνια έχει βρει στον απόλυτο πρωταγωνιστή του, την κινητήρια δύναμη μιας ολόκληρης γενιάς.
Ο μοναδικός Μόντο Ντουπλάντις δεν είναι μόνο η κυρίαρχη φιγούρα του αγωνίσματος. Είναι ο καταλύτης ενός κινήματος που βιώνει αυτή τη στιγμή μια από τις πλουσιότερες τεχνικές φάσεις στην ιστορία. Πιθανότατα δεν μπορούμε ακόμη να κατανοήσουμε το πλήρες μέγεθος του Ντουπλάντις, απλώς επειδή είμαστε σύγχρονοί του. Μάλλον τα επόμενα χρόνια θα τον θυμόμαστε ως έναν "εξωγήινο" που κατεβαίνει στους συνηθισμένους αγώνες του ανθρώπινου ανταγωνισμού.
Ωστόσο, ο Ντουπλάντις έκανε κάτι που χρήζει εξήγησης. Μάλλον, οι αριθμοί το εξηγούν, καθώς περιγράφουν την ιστορία με σχεδόν αφοπλιστική σαφήνεια. Το 2026 -και βρισκόμαστε μόλις τον Μάρτιο- έξι άλτες έχουν ήδη ξεπεράσει τα 6 μέτρα την ίδια σεζόν: οι Ντουπλάντις, Καραλής, Γκουτόρμσεν, Βόλκοφ, Μπράντφορντ και Μάρσαλ. Δεν έχει συμβεί ποτέ τόσο νωρίς στη χρονιά, με το κύριο γεγονός, το νέο θεσμό του στίβου, το Ultimate Championships, μια παγκόσμια διοργάνωση τριών ημερών, να έχει προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο, δηλαδή σε έξι μήνες.
Ο Αρμάντ Ντουμπλάντις και η τάση στο επί κοντώ
Σε προηγούμενες σεζόν, η τάση που πυροδότησε ο Ντουπλάντις ήταν ήδη εμφανής. Το 2025 υπήρχαν τρεις άνδρες πάνω από τα έξι μέτρα, το 2024 πέντε και το 2023 τέσσερις. Το άλμα επί κοντώ δεν ζει απλώς την εποχή ενός εξαιρετικού πρωταθλητή. Περνάει μια φάση τεχνικής βελτίωσης, στην οποία το κορυφαίο επίπεδο ανεβάζει ολόκληρη την πυραμίδα προς τα πάνω. Και αυτή η άνοδος έρχεται μετά από πολλές σεζόν στις οποίες η διέλευση των έξι μέτρων είχε γίνει το σημείο αναφοράς μιας ολόκληρης περιόδου μετά την εποχή Μπούμπκα.
Όταν ένας αθλητής επαναπροσδιορίζει τα όρια ενός αθλήματος -και ο Σουηδός το έχει κάνει δεκαπέντε φορές με το παγκόσμιο ρεκόρ (και έχει προσπαθήσει να το καταρρίψει 142 φορές) — ολόκληρο το οικοσύστημα αντιδρά. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι ο Ντουπλάντις δεν έχει γίνει το πρότυπο για κατανόηση και μίμηση. Μιλάμε για έναν αθλητή ικανό να τρέξει σε 10,37 τα 100 μέτρα χωρίς να έχει προπονηθεί ειδικά γι' αυτό
Από τον Αρμάντ Ντουμπλάντις και το επί κοντώ σε ύψος, τριπλούν, μήκος
Η εικόνα αλλάζει δραματικά όταν εξετάζουμε τα άλλα τρία αλτικά αθλήματα, κάτι που επισημαίνει το "Queen Atletica", μια από τις πιο δημοφιλείς ιταλικές πλατφόρμες ενημέρωσης που ειδικεύεται στον στίβο. Η συγκεκριμένη πλατφόρμα, η οποία αποτελεί σημείο αναφοράς για τους λάτρεις του αθλήματος ουσιαστικά θέτει το ερώτημα για το άλμα εις ύψος, το τριπλούν και το άλμα εις μήκος δεν έχουν εξέλιξη ανάλογη του άλματος επί κοντώ.
Στο άλμα εις ύψος, για παράδειγμα, μοιάζει σαν να έχει περάσει ένας ολόκληρος αιώνας από εκείνη την αξέχαστη περίοδο μεταξύ 2013 και 2015, όταν οι Μουτάζ Μπαρσίμ και Μποχντάν Μπονταρένκο μετέτρεψαν το 2.40 σε πεδίο μάχης, με άλλους αθλητές, όπως ο Αντρέι Προστένκο και ο Ντέρεκ Ντρούιν, ικανούς να πλησιάσουν ή να ξεπεράσουν αυτό το ύψος. Ήταν μια αντιπαλότητα που έδινε στο αγώνισμα μια επική ένταση. Μεταξύ 2013 και 2018 υπήρξαν 24 φορές που άλτες πέρασαν πάνω από το 2.40 σε ανοιχτό στίβο, από τις 51 συνολικά στην ιστορία πριν από το 2001, την εποχή των γιγάντων, ξεκινώντας με τον βασιλιά όλων τον Χαβιέρ Σοτομαγιόρ και συνεχίζοντας με αθλητές όπως ο Πάτρικ Σιόμπεργκ και ο Ιγκόρ Πακλίν.
Σήμερα αυτό το όριο φαίνεται σχεδόν μυθικό. Το τελευταίο 2.40 υπερπηδήθηκε στις 20 Ιουλίου 2018, όταν ο Ντανίλ Λισένκο το ξεπέρασε, πριν από περίπου οκτώ χρόνια. Η καλύτερη επίδοση από το 2018 είναι το 2.38 και πάλι από τον Λισένκο το 2023 στο κλειστό στάδιο της Μόσχας. Κανείς δεν έχει φτάσει ή ξεπεράσει αυτό το ρεκόρ.
Το μήκος και ο δικός μας Μίλτος Τεντόγλου
Στο μήκος η κατάσταση δείχνει πιο περίπλοκη και πολύ πιο μακρινή από τα κατορθώματα ιερών τεράτων όπως ο Μάικ Πάουελ, ο Καρλ Λιούς και ο Ιβάν Πεντρόσο. Υπάρχουν κάποια καλά σημάδια ειν’ η αλήθεια. Ο Ματία Φουρλάνι και ο Μπόζινταρ Σαραμπογιούκοφ δείχνουν ότι θα μπορούσαν να επαναφέρουν το επίπεδο προς τα 8,50, μια απόσταση που έχει γίνει εξαιρετικά σπάνια στο παγκόσμιο στερέωμα τα τελευταία χρόνια. Ο Μίλτος Τεντόγλου είναι αναμφισβήτητα ο πιο επιτυχημένος άλτης του μήκους στην τρέχουσα εποχή. Όμως, έχει ξεπεράσει τα 8,50 μόνο πέντε φορές και δύο φορές έχει περάσει πάνω από τα 8,60.
Το τριπλούν παρουσιάζει μια ακόμη πιο ξεκάθαρη εικόνα. Το φράγμα των 18 μέτρων, το οποίο την προηγούμενη δεκαετία σχεδόν φαινόταν ρουτίνα για τους κορυφαίους αθλητές, έχει γίνει σχεδόν μυθικό, με εξαίρεση τα 18.18 του Τζόρνταν Ντίας στον περίφημο ελαστικό υπερυψωμένο διάδρομο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2024 στη Ρώμη.
Οι άλτες, η τεχνολογία, η στρατολόγηση και ο "μεσσίας"
Το Queen Atletica επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα γιατί το επί κοντώ εκρήγνυται και όχι τα άλλα αλτικά αγωνίσματα. Ερωτά λοιπόν: "Αν λάβουμε υπόψη το τεχνολογικό πλαίσιο, θα περίμενε κανείς το αντίθετο. Τα σύγχρονα παπούτσια έχουν αυξημένη απόδοση ενέργειας και αντιδραστικότητα στην επαφή με το έδαφος. Τα συστήματα προπόνησης είναι απείρως πιο εξελιγμένα από ό,τι ήταν πριν από είκοσι χρόνια. Η μηχανική ανάλυση έχει γίνει ένα τυπικό μέρος της προετοιμασίας των ελίτ αθλητών. Γιατί, λοιπόν, τρία αθλήματα αλμάτων φαίνεται να κινούνται προς τα πίσω ακριβώς τη στιγμή που η τεχνολογία υπόσχεται ένα άλμα προς τα εμπρός;".
Σύμφωνα με το Queen Atletica, πολλές εξηγήσεις είναι πιθανές: "Η μία αφορά την στρατολόγηση. Σε πολλές χώρες, τα ταλέντα κατευθύνονται όλο και περισσότερο προς τα σπριντ ή προς τα επαγγελματικά αθλήματα που προσφέρουν μεγαλύτερες οικονομικές ανταμοιβές, αφήνοντας τα άλματα με μια δυνητικά μικρότερη δεξαμενή ταλέντων. Ένας άλλος παράγοντας είναι η τεχνική πολυπλοκότητα αθλημάτων όπως το τριπλούν ή το άλμα εις ύψος, τα οποία απαιτούν πολλά χρόνια ανάπτυξης πριν φτάσουν στην κορυφή και συχνά προσφέρουν μικρή άμεση απόδοση. Υπάρχει επίσης ένας πιο λεπτός παράγοντας, ίσως ο καθοριστικός: η απουσία μιας φιγούρας ικανής να επαναπροσδιορίσει την τεχνική φαντασία του αθλήματος. Με άλλα λόγια, η απουσία ενός πρωταθλητή ικανού να σύρει ολόκληρο το κίνημα προς τα εμπρός, όπως κάνει ο Ντουπλάντις στο επί κοντώ". Στο επί κοντώ ο "μεσσίας" υπάρχει ήδη, και το όνομά του είναι Μόντο Ντουπλάντις. Στα άλλα αγωνίσματα αλμάτων ακόμα αναζητείται.
En