Για χρόνια οι αθλητές θεωρούνται κάτι το... άφταστο. Ιδανικά σώματα, χρήματα, καριέρες γεμάτες δόξα και ιδανικές ζωές που θα ονειρευόντουσαν πολλοί... κοινοί θνητοί. Κι όμως, όταν τα φώτα σβήνουν, πολλοί αθλητές έρχονται αντιμέτωποι με έναν αόρατο αντίπαλο, την κατάθλιψη. Οι έρευνες αποκαλύπτουν μια σκληρή πραγματικότητα που ξεκινά ακριβώς τη στιγμή που τελειώνει η καριέρα.

Διαβάστε: Ποια η διαφορά της θλίψης από την κατάθλιψη

Η μετάβαση από την ενεργό δράση στη μετά-αθλητική ζωή αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα ψυχολογικά σοκ για έναν επαγγελματία αθλητή. Η απώλεια ταυτότητας, ρουτίνας και στόχου δημιουργεί ένα κενό που δεν είναι εύκολο να καλυφθεί. Δεν είναι τυχαίο ότι μελέτες δείχνουν πως η αποχώρηση από τον αθλητισμό συνδέεται άμεσα με αυξημένα επίπεδα κατάθλιψης και άγχους.  Τα δεδομένα είναι αποκαλυπτικά. Σε πρόσφατες μετα-αναλύσεις, η εμφάνιση κατάθλιψης και άγχους σε πρώην ελίτ αθλητές μπορεί να είναι έως και διπλάσια σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Παράλληλα, περίπου 26% των πρώην αθλητών παρουσιάζουν συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για έναν πληθυσμό που θεωρείται ψυχικά ανθεκτικός.

Όταν τελειώνει η καριέρα οι αθλητές οδηγούνται στη κατάθλιψη με... κρίση ταυτότητας

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο βιολογικό ή ψυχολογικό είναι κυρίως... υπαρξιακό. Οι αθλητές μεγαλώνουν με μία ταυτότητα: αυτή του πρωταθλητή. Όταν αυτή χαθεί, πολλοί δυσκολεύονται να βρουν νέο νόημα. Έρευνες δείχνουν πως πάνω από 40% των πρώην αθλητών δηλώνουν ότι η ψυχολογική πίεση επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής τους μετά την καριέρα. 

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι πως η περίοδος μετά την απόσυρση είναι πιο επικίνδυνη από την ίδια την καριέρα. Σε Ολυμπιονίκες, τα ποσοστά κατάθλιψης αυξάνονται από 6,6% κατά τη διάρκεια της καριέρας σε 9,5% κατά τη μετάβαση στην αποχώρηση, επιβεβαιώνοντας ότι το... μετά είναι συχνά πιο δύσκολο από την πίεση του πρωταθλητισμού. 

Οι ιστορίες πίσω από τους αριθμούς για την κατάθλιψη

Πίσω από τα ποσοστά υπάρχουν πραγματικές ιστορίες. Ο θρυλικός ποδηλάτης Μπράντλεϊ Γουίγκινς έχει παραδεχτεί δημόσια πως μετά την απόσυρσή του βυθίστηκε σε σοβαρά προβλήματα, φτάνοντας ακόμη και στον εθισμό, περιγράφοντας την περίοδο ως "χαμένη ταυτότητα και σκοπό".  Παρόμοιες εξομολογήσεις έχουν κάνει και άλλοι αθλητές παγκόσμιου επιπέδου, επιβεβαιώνοντας πως η μετάβαση εκτός γηπέδων δεν είναι απλώς μια αλλαγή καριέρας είναι μια ψυχολογική δοκιμασία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έως και 20% των πρώην αθλητών εμφανίζουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας μετά την αποχώρηση, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης. 

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι πως πολλοί αθλητές δεν προετοιμάζονται ποτέ για το τέλος. Η καριέρα τους τελειώνει απότομα — λόγω ηλικίας, τραυματισμού ή επιλογής χωρίς να υπάρχει σχέδιο για την επόμενη μέρα. Αυτό ενισχύει το αίσθημα κενού και απομόνωσης. Οι ειδικοί τονίζουν πως η λύση βρίσκεται στην πρόληψη: ψυχολογική υποστήριξη, εκπαίδευση για τη ζωή μετά τον αθλητισμό και σταδιακή μετάβαση. Γιατί, τελικά, η πιο δύσκολη μάχη για έναν αθλητή δεν είναι αυτή που δίνει μέσα στο γήπεδο, αλλά αυτή που ξεκινά όταν αποχωρεί από αυτό.