Το Ιράν γνωρίζει ότι δεν µπορεί να νικήσει Αµερικανούς και Ισραηλινούς. Για το Ιράν νίκη θα είναι η επιβίωση του παρόντος καθεστώτος. Για να το επιτύχει, πρέπει να επεκτείνει τη σύγκρουση πέραν των συνόρων του, προκαλώντας έναν περιφερειακό πόλεµο που θα δηµιουργήσει σοβαρά προβλήµατα στα κράτη του Κόλπου. Παράλληλα, θα εκτινάξει τις τιµές του πετρελαίου, θα δηµιουργήσει πληθωρισµό και θα οδηγήσει σε ύφεση την παγκόσµια οικονοµία. Για αυτόν τον λόγο βοµβαρδίζει τα περισσότερα από τα γειτονικά του κράτη, χτυπώντας αρχικώς τουριστικές και σταδιακά πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Σκοπός του είναι να πιεστεί ο Αµερικανός πρόεδρος, που σε λίγους µήνες αντιµετωπίζει ενδιάµεσες εκλογές, και να σταµατήσει τους βοµβαρδισµούς. Οι δυνατότητές του Ιράν περιορίζονται από τον αριθµό πυραύλων και drones που θα µπορέσει να χρησιµοποιήσει. Επειδή, όµως, προετοιµαζόταν χρόνια για ένα τέτοιο πολεµικό επεισόδιο, εκτιµάται ότι θα συνεχίσει για αρκετές ηµέρες τις επιθέσεις. Για την Αµερική, η επίκληση της νίκης είναι θέµα επιλογής µεταξύ πολλών διαφορετικών εκδοχών. Τις τελευταίες εβδοµάδες ο Αµερικανός πρόεδρος είχε αναφέρει ως στόχους: (α) το πυρηνικό πρόγραµµα του Ιράν, (β) τη διακοπή παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων, (γ) την παύση χρηµατοδοτήσεως εξτρεµιστικών οµάδων, όπως η «Χαµάς» και η «Χεζµπολάχ» και (δ) την ήπια αντίδραση του καθεστώτος στις διαδηλώσεις των Ιρανών, που όµως κατέληξε σε άγρια αιµατοχυσία. Ως νίκη θα µπορούσε θεωρητικώς να παρουσιαστούν ο θάνατος του Χαµενεΐ και το ισχυρό στρατιωτικό χτύπηµα που έχει δεχθεί το Ιράν. Πιο ευπρόσωπη νίκη θα ήταν να τοποθετηθεί ένα καθεστώς φίλα προσκείµενο προς την Αµερική, το οποίο θα επιτρέψει σε αµερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να εκµεταλλευθούν τον πετρελαϊκό πλούτο του Ιράν. Ενα τέτοιο καθεστώς θα διέκοπτε τη συνεργασία µε τη Ρωσία και πρωτίστως την Κίνα. Κάτι τέτοιο, όµως, δεν δείχνει να είναι η πλέον πιθανή εκδοχή. Αντιθέτως, το Ιράν βρίσκεται αντιµέτωπο µε το φάσµα µακροχρόνιων εσωτερικών συγκρούσεων.

Για το Ισραήλ, νίκη είναι αναµφίβολα αυτό που συµβαίνει τώρα. Ισραηλινά αεροπλάνα πετούν ανενόχλητα στον ιρανικό εναέριο χώρο. Καταστρέφουν συστηµατικά όλες τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις και τα οπλικά συστήµατα που βρίσκονται εγκατεστηµένα στο έδαφος του Ιράν, ξεκινώντας από το δυτικό τµήµα της χώρας και περνώντας τώρα πια και στο κεντρικό τµήµα. Ακόµη και εάν δεν αλλάξει το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, ο βασικός αντίπαλος του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή θα είναι ξεδοντιασµένος και ανήµπορος να προκαλέσει κακό.

Όποια και εάν είναι η πρόσληψη της νίκης για τους εµπλεκοµένους, το βέβαιον είναι ότι η πτώση του Ιράν θα είναι ανάλογη των συνεπειών της διαλύσεως της Σοβιετικής Ενώσεως για την Ευρώπη το 1989-90.

*Άρθρο του Άγγελου Συρίγου, καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο - βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας στην Α' Αθηνών

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά