Sextinction: Σεξουαλική εξαφάνιση είναι το νέο «κύμα» στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με έρευνες, ένας στους τρεις άνδρες και μία στις πέντε γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείας δεν είχαν καμία σεξουαλική επαφή τον τελευταίο χρόνο («Τα Νέα», 11/2/2026). Το ενδιαφέρον είναι πως καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή παίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ειδικότερα η «εισβολή» της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στις ζωές μας. Η νευροεπιστήμονας Ντέμπρα Σο αναφέρεται ειδικότερα στη μόδα της αναζήτησης ψηφιακού συντρόφου μέσω της ΤΝ που όλο και δυναμώνει.

«Είναι πολύ επικίνδυνο... Μπορώ να δω πολλούς ανθρώπους στο μέλλον να λένε: “Λοιπόν, γιατί να μην αποκτήσω έναν σύντροφο τεχνητής νοημοσύνης;”. Και με την πάροδο του χρόνου ίσως να τον προτιμούν από έναν πραγματικό άνθρωπο». Πού μπορεί να φτάσει αυτή η αναζήτηση ψηφιακού συντρόφου; Οι πραγματικές σχέσεις να μην μπορούν να ανταγωνιστούν την ψηφιακή τελειότητα, με ό,τι αυτό σημαίνει για τις ανθρώπινες σχέσεις αλλά και την κοινωνική συνοχή.

Στην ταινία «Blade Runner» του Ρίντλεϊ Σκοτ (1982), σε ένα δυστοπικό μέλλον (το 2019!), ο κυνηγός ρεπλικών Ντέκαρντ, που επιδίδεται σε κυνήγι ανθρωποειδών ρομπότ, ερωτεύεται τελικά μια… ρεπλίκα, τη Ρέιτσελ, που έχει εμφυτευμένες αναμνήσεις και συναισθήματα. Σήμερα, ακόμα και η φαντασία του Φίλιπ Ντικ -του συγγραφέα του βιβλίου στο οποίο βασίστηκε η ταινίαμοιάζει ξεπερασμένη.

Στις μέρες μας η «εμφύτευση» συναισθημάτων επιχειρείται μέσω της ΤΝ. Ο Χαράρι εκτιμά πως η ΤΝ μπορεί να «χακάρει» την ανθρώπινη συμπεριφορά και σκέψη, διαμορφώνοντας συναισθηματικές αντιδράσεις ή προτιμήσεις σε πολιτικές ή καταναλωτικές ή συναισθηματικές επιλογές. Ο ίδιος εκτιμά πως όσο πιο «έξυπνη» εμφανίζεται μια ψηφιακή «μηχανή», τόσο πιο εύκολα ο άνθρωπος εκχωρεί την κρίση του. Όμως σε ό,τι αφορά τις σχέσεις φαίνεται πως είμαστε έτοιμοι να διαβούμε τον Ρουβίκωνα, χωρίς επιστροφή. Γιατί στην περίπτωσή μας η ΤΝ μπορεί να δημιουργεί ψευδαίσθηση συντροφικότητας χωρίς πραγματική αμοιβαιότητα. Αυτό δεν θα έχει ιστορικό προηγούμενο. Η ΤΝ δεν θα είναι ένα ακόμη εργαλείο, αλλά ένα «υποκείμενο» που θα μιλάς, θα επιζητείς ιδέες, θα εκχωρείς την εργασία σου, θα υποκύπτεις στην τελειότητα των εικονικών συντρόφων, σε βαθμό εξάρτησης και παραίτησης από τα… ανθρώπινα.

Στο «Blade Runner», τουλάχιστον, το ανθρωποειδές Ρέιτσελ προσέγγισε τον Ντέκαρντ με ανθρώπινες παραμέτρους. Στο άμεσο μέλλον, κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε στην αντίθετη κατεύθυνση, εκχωρώντας ακόμα και την απόλαυση του σεξ σε αλγόριθμους.