Ο Πάπας Λέων Ι∆’ επισκέπτεται αυτές τις ηµέρες την Κωνσταντινούπολη µε την ευκαιρία της εορτής του Αποστόλου Ανδρέα (30 Νοεµβρίου), θρονικής εορτής του Οικουµενικού Πατριαρχείου. Θα επισκεφθεί µαζί µε τον Οικουµενικό Πατριάρχη, κ. Βαρθολοµαίο, τη Νίκαια της Βιθυνίας, στη Μικρά Ασία, για να τιµήσουν την επέτειο των 1.700 ετών από τη σύγκληση της Α’ Οικουµενικής Συνόδου. Είναι η πρώτη επίσηµη περιοδεία του νέου Πάπα και περιλαµβάνει συναντήσεις µε θρησκευτικούς και πολιτειακούς ηγέτες στην Τουρκία και στον Λίβανο.

Με την ευκαιρια αυτή, αξίζει να θυµηθούµε την επίσκεψη ενός άλλου Πάπα, του Παύλου ΣΤ’, στην Κωνσταντινούπολη, η οποία έγινε στις 25 Ιουλίου 1967. Είχε προ δύο ετών (1965) προηγηθεί η άρση των αναθεµάτων µεταξύ Ορθοδόξων και Ρωµαιοκαθολικών µε πρωτοβουλία του Οικουµενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα και του Πάπα. Ετσι άρχισε δειλά και σταδιακά ο θεολογικός διάλογος µετά τη µακρά διακοπή των σχέσεων λόγω του Σχίσµατος και κυρίως λόγω της ∆’ Σταυροφορίας του 1204. Ο Αθηναγόρας ήταν σχεδόν αιχµάλωτος στην Κωνσταντινούπολη και η επίσκεψη του Ποντίφικα έδωσε την ευκαιρία να ακουσθεί διεθνώς ότι στο Πατριαρχείο χτυπά ακόµη η καρδιά της Ορθοδοξίας, παρά τις τουρκικές προσπάθειες να µειωθεί η διεθνής ακτινοβολία του. Συγκριτικά µε τη σηµερινή επίσκεψη, τα γεγονότα του Ιουλίου 1967 παρουσιάζουν αρκετές διαφορές.

Ας καταγράψουµε τις κυριότερες:

- Τότε, το 1967, ο Πάπας Παύλος ΣΤ’ είχε δώσει έµφαση στην ανάγκη επικοινωνίας µεταξύ Ορθοδοξίας και Ρωµαιοκαθολικισµού. Σήµερα ο Πάπας Λέων Ι∆’ τονίζει εξίσου την πολιτική και τη διαθρησκειακή διάσταση του ταξιδιού του και έτσι θα συναντήσει τους προέδρους της Τουρκίας και του Λιβάνου, ως αρχηγός κράτους, αλλά και εκπροσώπους του Ισλάµ και άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων.

- Τότε, το 1967, ζούσαν πολύ περισσότεροι Ελληνες στην Κωνσταντινούπολη συγκριτικά µε σήµερα. Από το Αεροδρόµιο της Κωνσταντινουπόλεως µέχρι το Φανάρι χιλιάδες µέλη της ελληνικής ορθόδοξης κοινότητας είχαν παραταχθεί στους δρόµους για να χειροκροτήσουν τους δύο θρησκευτικούς ηγέτες. Ο Ρωµαίος Ποντίφηξ ρώτησε τον Αθηναγόρα: «Επιτέλους, πόσοι είστε εσείς οι Ελληνες;». Και ο Πατριάρχης απήντησε: «Λίγοι και αµέτρητοι». Σοφή απάντηση: Είχε συρρικνωθεί η ελληνική παρουσία µετά τα Σεπτεµβριανά του 1955 και τις απελάσεις του 1964 (κάτοχοι ελληνικών διαβατηρίων), αλλά, όπως λέει και ο Μακρυγιάννης, «η µαγιά µένει».

- Τότε, το 1967, ο Πάπας Παύλος επισκεφθηκε την Αγία Σοφία, η οποία είχε µετατραπεί σε Μουσείο. Εκεί γονάτισε και έδωσε την εντύπωση ότι προσευχήθηκε, µε αποτέλεσµα να δεχθεί οξεία επίθεση από τις τουρκικές εφηµερίδες. Σήµερα η Αγία Σοφία έχει µετατραπεί σε τζαµί, δυστυχώς. Ισως γι’ αυτόν τον λόγο δεν περιλαµβάνεται στο επίσηµο πρόγραµµα του Πάπα Λέοντος. Εκτός αν κάτι αλλάξει την τελευταία στιγµή.

- Τότε, ο Πάπας Παύλος ΣΤ’ επισκέφθηκε την Κωνσταντινούπολη, τη Σµύρνη και την Εφεσο. Απέφυγε να επισκεφθεί την Αγκυρα και δεν κατέθεσε στεφάνι στο Μαυσωλείο του Κεµάλ Ατατούρκ. Σήµερα βλέπουµε ότι το πρόγραµµα του Πάπα Λέοντος περιλαµβάνει κατάθεση στεφάνου στον Κεµάλ. Αραγε, οι σύµβουλοί του έχουν ενηµερώσει τον Ποντίφικα για τον ρόλο του Ατατούρκ στη Γενοκτονία των χριστιανών Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου; Αναµένουµε, λοιπόν, µε ενδιαφέρον τις δηλώσεις του Οικουµενικού Πατριάρχη, Βαρθολοµαίου, και του Πάπα Λέοντος Ι∆’. 

Δημοσιεύτηκε στα ''Παραπολιτικά''