Παρακολουθώντας στην τηλεόραση συζητήσεις για τη συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν και για το κλίµα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, παρατήρησα να επανέρχεται µία παλαιότερη άποψη, που προτείνει µε απλά λόγια: Ας το πάρουµε απόφαση. Η Τουρκία είναι ισχυρή λόγω πληθυσµού, στρατού και γεωγραφικής θέσης. Η Ευρώπη τη χρειάζεται, ειδικά τώρα που ο Τραµπ δεν πιστεύει φανατικά στο ΝΑΤΟ. Αρα ας κάνουµε ότι δεν βλέπουµε την αυταρχικότητα του καθεστώτος και τις επεκτατικές διαθέσεις του.

Η άποψη αυτή πιθανόν να λέγεται καλοπροαίρετα, αλλά οδηγεί σε λανθασµένες αποφάσεις. Θυµίζω ότι κατά τις τελευταίες δεκαετίες ακούσθηκαν στην Ελλάδα φωνές που ισχυρίσθηκαν ότι πρέπει να υποχωρήσουµε απέναντι στην Τουρκία για διάφορους λογους. Πρώτα ακούσαµε την άποψη ότι πρέπει να στηρίξουµε τα κεµαλικά - µη ισλαµικά καθεστώτα, π.χ. την κυβέρνηση του Γιλµάζ ή της Τσιλέρ, για να µην έλθουν οι... κακοί ισλαµιστές. Τελικά, η δήθεν µετριοπαθής Τσιλέρ προκάλεσε την κρίση των Ιµίων και ο δήθεν Ευρωπαίος Γιλµάζ παραδέχθηκε ότι η Τουρκία καίει τα νησιά µας.

Μετά ακούσαµε την υποχωρητική λογική µε νέο επιχείρηµα: Να αξιοποιήσουµε την οικονοµική διπλωµατία και την κοινωνία των πολιτών, ώστε να λύσουµε τα προβλήµατα. Αγοράσθηκε από ελληνικά συµφέροντα η τουρκική Finans Bank, έγιναν δηλώσεις φιλίας µεταξύ δηµάρχων των δύο χωρών, αλλά ο εθνικισµός και ο νέος Οθωµανισµός της γείτονος ενισχύθηκε. ∆εν κάµφθηκε! Και ας µην ξεχνούµε την περίφηµη διπλωµατία των σχολικών βιβλίων. Ηταν η κεντρική γραµµή επί κυβερνήσεων Κ. Σηµίτη. Είδαµε άρθρα πανεπιστηµιακών που µας καλούσαν να ενσωµατώσουµε µια... νέα εθνική ταυτότητα για να κατανοήσουµε τον άλλο, δηλαδή την Τουρκία. Είδαµε σχολικά βιβλία που µιλούσαν για «συνωστισµό» στη Σµύρνη και άλλα παρόµοια. Οµως τα σχολικά βιβλία της Τουρκίας δεν άλλαξαν ούτε µία τελεία ως προς το εθνικιστικό περιεχόµενό τους.

Και τώρα µας προτείνουν να στηρίξουµε τη στενότερη συνεργασία της Τουρκίας µε την Ευρώπη και µε χρηµατοδοτικά προγράµµατα, όπως το SAFΕ, και να µην πολυασχολούµαστε µε την έλλειψη δηµοκρατίας ή µε τις προκλητικές δηλώσεις για τη Θράκη. Αραγε, αν είχαµε δίπλα µας το θεοκρατικό Ιράν, θα έλεγαν τα ίδια; Οτι είναι ισχυρό, άρα ας µην ασχολούµασε µε την καταπίεση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων; Ολα αυτά θυµίζουν τη λογική των Αγγλογάλλων στο Μόναχο του 1938: ∆εν µας απασχολεί το καθεστώς του Χίτλερ, αρκεί να «εξασφαλίσουµε την ειρήνη»! Και εξασφάλισαν πόλεµο, διότι αποθράσυναν τους επεκτατικούς δικτάτορες Γερµανίας και Ιταλίας! Ευτυχώς υπάρχουν και αντίθετες απόψεις για την αντιµετώπιση της Τουρκίας και όχι µόνον εντός Ελλάδος. Την ίδια ηµέρα που πραγµατοποιήθηκε το Ανώτατο Συµβούλιο Συνεργασίας Ελλάδος - Τουρκίας στην Αγκυρα, συναντήθηκαν στην Ουάσινγκτον βουλευτές και διεθνολόγοι από την πρωτοβουλία 3+1: Ελλάς, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ. Στη συνάνηση που οργανώθηκε από το Ισραηλινό Κοινοβούλιο - Κνεσέτ και από το Middle East Forum ακούσθηκαν, µεταξύ άλλων, και οι ακόλουθες τοποθετήσεις («Καθηµερινή», 12.2.2026): Ο Ρεπουµπλικανός βουλευτής Ρόντι Φιν χαρακτήρισε την Τουρκία ως παράγοντα αστάθειας µε νεο-οθωµανικές φιλοδοξίες. Ο Ισραηλινός βουλευτής Οχάν Ταλ κατηγόρησε την Τουρκία ότι προστατεύει ισλαµιστικά κινήµατα. Και ο Κύπριος βουλευτής Χάρης Γεωργιάδης δήλωσε ότι η Τουρκία είναι ένα αυταρχικό, εθνικιστικό και αναθεωρητικό κράτος.

Ας µην επαναλάβουµε τα λάθη του παρελθόντος. Η υποχωρητικότητα βλάπτει!

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Παραπολιτικά"