Σε κλίµα αναταραχής στη Μέση Ανατολή, αλλά µε την εθνική αυτοπεποίθηση ενισχυµένη λόγω της παρουσίας πλοίων και αεροσκαφών των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων, η Κύπρος εόρτασε φέτος την 1η Απριλίου. Την επέτειο του αγώνα της ΕΟΚΑ (Εθνικής Οργανώσεως Κυπρίων Αγωνιστών) κατά της βρετανικής αποικιοκρατίας. Στόχος των Ελλήνων Κυπρίων το 1955 ήταν η αυτοδιάθεση και η ένωση µε την Ελλάδα. Τελικά επετεύχθη η ανεξαρτησία. Ιδρύθηκε η Κυπριακή ∆ηµοκρατία. Συγκινούµαι µε τους ήρωες του 1955-59 και µε τον ενθουσιασµό όλου του Ελληνισµού για εκείνον τον θρυλικό αγώνα. Και ταυτοχρόνως προβληµατίζοµαι κατά πόσον έχουµε κατανοήσει τους πραγµατικούς στόχους της Τουρκίας.

Προσφάτως επισκέφθηκα στο ∆ηµόσιο Καπνεργοστάσιο, κτίριο που ανήκει στη Βουλή των Ελλήνων, µία έκθεση που οργάνωσε η Κύπρος ως προεδρεύουσα χώρα στην Ευρωπαϊκή Ενωση επί ένα εξάµηνο. Η έκθεση µε τίτλο «Sector 2» παρουσιάζει τη σταδιακή διχοτόµηση της Λευκωσίας, µε αποκορύφωµα τις συγκρούσεις του 1963-1964 µεταξύ Ελλήνων και Τούρκων. Στις 30/12/1963 χαράχθηκε από τους Βρετανούς η περίφηµη «Πράσινη Γραµµή». Μεταξύ των εκθεµάτων είδα δύο προκηρύξεις ενόπλων οµάδων που φανάτιζαν τους Τουρκοκυπρίους στο πλαίσιο της συγκρουσιακής λογικής. Η προκήρυξη της οργάνωσης «Volkan» µιλούσε ενθουσιωδώς υπέρ της διχοτόµησης. Η προκήρυξη της πιο φανατικής οργάνωσης «ΤΜΤ» καλούσε στις 13 Νοεµβρίου 1958 τους Τουρκοκυπρίους να ενταχθούν στις τάξεις της υπό άκρα µυστικότητα.

Ολα αυτά, βεβαίως, γίνονταν υπό την καθοδήγηση Τούρκων στρατιωτικών, οι οποίοι υλοποιούσαν µακροπρόθεσµο σχεδιασµό. Η στρατηγική της Αγκυρας εκφράζεται σαφώς από το γνωστό «Σχέδιο Νιχάτ Ερίµ» του 1956. Ο Ερίµ ήταν καθηγητής Συνταγµατικού ∆ικαίου και διετέλεσε αργότερα πρωθυπουργός. Το σχέδιο προνοεί την ανάκτηση της Κύπρου (τη θεωρούν οθωµανική και ζητούν να την ανακτήσουν) σε έξι στάδια. Πρώτος στόχος ήταν η παρεµπόδιση της απόδοσης της Κύπρου στην Ελλάδα. Επετεύχθη. ∆εύτερος στόχος ήταν η απόκτηση από την Τουρκία νοµίµων δικαιωµάτων επί της Κύπρου. Επετεύχθη µε τη βοήθεια και της Βρετανίας. Τρίτος στόχος ήταν η συγκέντρωση των διασκορπισµένων σε όλη την Κύπρο Τουρκοκυπρίων σε θυλάκους, ώστε να αποτελέσουν συµπαγείς, οµοιογενείς µάζες. Τα κατάφεραν, σε ένα µεγάλο ποσοστό, µε την ανταρσία των Τουρκοκυπρίων από τα Χριστούγεννα του 1963 µέχρι τους βοµβαρδισµούς του καλοκαιριού του 1964 από την τουρκική Αεροπορία. Τέταρτος στόχος ήταν να θεραπευθεί η αριθµητική µειονεξία τους. Οι Τούρκοι της Κύπρου ήταν το 18% και οι Ελληνες το 82%. Και τον στόχο αυτόν τον υλοποίησαν.

Μετά την τουρκική εισβολή µετέφεραν και εξακολουθούν να µεταφέρουν εκατοντάδες χιλιάδες εποίκους στα κατεχόµενα εδάφη της Κύπρου. Ο εποικισµός αντίκειται στο ∆ιεθνές ∆ίκαιο και στις αρχές του ΟΗΕ, αλλά ήδη δηµιουργείται τετελεσµένο. Στα Κατεχόµενα ψηφίζουν και οι έποικοι. Πέµπτος στόχος ήταν να αποκτήσουν τον στρατιωτικό έλεγχο της περιοχής. Ο «Αττίλας» σήµερα διαθέτει δύναµη 40.000 στρατιωτών επί κυπριακού εδάφους, ενώ τα πολεµικά και ερευνητικά σκάφη του τουρκικού Ναυτικού περιπολούν πολύ κοντά. Μένει ανεκπλήρωτος ο έκτος στόχος τους, που προνοεί τον πλήρη πολιτικό έλεγχο της Κύπρου. Φοβούµαι ότι αυτόν τον στόχο υπηρετεί η λύση της συνοµοσπονδίας των δύο κρατών, την οποία ουσιαστικά προωθεί η Αγκυρα. Μιλά για δύο κράτη, αλλά επιθυµεί πλήρη έλεγχο στον βορρά και µερικό έλεγχο στον νότο.

*Ο Κωνσταντίνος Χολέβας είναι πολιτικός επιστήμονας 

Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά