Οι εξελίξεις στο Ιράν μπορούν να θεωρηθούν ως οι πιο δραματικές από την εποχή της ισλαμικής επανάστασης, οπότε και άλλαξαν η μορφή και ο προσανατολισμός του περσικού κράτους. Οι λόγοι είναι ότι, αφενός είναι η πρώτη φορά που δημιουργούνται προϋποθέσεις αλλαγής, μετάβασης ή ανατροπής του καθεστώτος, αφετέρου ότι -αν κάτι τέτοιο συντελεστεί- θα επηρεαστούν δομικά ο γεωπολιτικός περίγυρος και οι περιφερειακοί συσχετισμοί. Ένα Ιράν, στο οποίο θα αλλάξει ριζικά το καθεστώς και θα επανέλθει σε μία λειτουργική ή φίλια σχέση με τη Δύση, θα ανατρέψει τον στρατηγικό χάρτη. Οι άμεσα χαμένοι θα είναι η Τουρκία, η Ρωσία και κυρίως η Κίνα.

Το ερώτημα είναι εάν η κατάσταση θα φθάσει μέχρι εκεί. Οι προϋποθέσεις υπάρχουν, διότι είναι η μαζικότερη και η πλέον οριζόντια εξέγερση που έχει σημειωθεί, καθώς σε αυτήν συμμετέχουν εθνοτικές, θρησκευτικές, κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες, ακόμη και αυτές που παλαιότερα είχαν στηρίξει το καθεστώς. Το υλικό υπάρχει, αλλά από μόνο του δεν μπορεί να κάνει την ανατροπή, χωρίς έξωθεν βοήθεια.

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Οι ΗΠΑ έχουν υποσχεθεί διά στόματος του Αμερικανού προέδρου ότι, αν το καθεστώς προβεί σε άγρια καταστολή, θα παρέμβουν. Αυτό έδωσε ώθηση στους εξεγερμένους προσδοκώντας ότι η αμερικανική παρέμβαση θα λειτουργήσει καταλυτικά για την απομάκρυνση των μουλάδων. Η δυναμική της εξέγερσης όμως έχει κορυφωθεί και, αν δεν υλοποιηθεί άμεσα η αμερικανική υπόσχεση ώστε να κεφαλαιοποιηθεί το momentum, θα αρχίσει να φθίνει και θα πνιγεί ακόμα περισσότερο στο αίμα έως ότου κατασταλεί. Το καθεστώς δεν έχει πρόβλημα να σκοτώσει ακόμα και δεκάδες χιλιάδες, διότι γνωρίζει ότι η πτώση σημαίνει το οριστικό τέλος του. Ήδη έχουν δημιουργηθεί έκτακτα δικαστήρια για τη μαζική εκτέλεση των συλληφθέντων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται σήμερα να λάβουν πιθανές αποφάσεις, αλλά επικαλούνται σοβαρά διλήμματα. Πρώτον, το είδος των στόχων που θα πρέπει να πληγούν και θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρό κλονισμό του καθεστώτος, δίχως ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, κάτι το οποίο έχει αποκλειστεί. Επίσης, η αντιμετώπιση των αντιποίνων του Ιράν το οποίο θα απαντήσει με μαζικές πυραυλικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων και διπλωματικών αποστολών στην περιοχή.

Επιπλέον, ποια θα μπορούσε να είναι η μεταβατική κατάσταση, τέτοια που δεν θα προκαλέσει μεγαλύτερο χάος, εμφύλιο και πιθανό διαμελισμό της χώρας, κάτι το οποίο δεν είναι επιθυμητό ούτε από το Ισραήλ το οποίο θέλει ένα φιλικό Ιράν και όχι διαλυμένο. Ισραηλινοί αξιωματούχοι καταλογίζουν στους Αμερικανούς προσχηματικές δυσκολίες και προφάσεις και υπενθυμίζουν ότι μόνο του το Ισραήλ στον δωδεκαήμερο πόλεμο είχε καταφέρει να καταστρέψει μεγάλο μέρος των βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν, πριν να παρέμβουν και οι Αμερικανοί με τα πλήγματα κατά των πυρηνικών υποδομών. Και ότι αν η Αμερική δεν τους είχε σταματήσει, θα είχαν επιτύχει -σε συνδυασμό με εσωτερικές ειδικές επιχειρήσεις- την ανατροπή του καθεστώτος.

Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση αυτές τις ώρες είναι σε πραγματικό σημείο καμπής. Είτε θα υπάρξει εξωτερική βοήθεια για να ενισχυθεί η εξέγερση ή το καθεστώς θα την καταπνίξει. Και αυτό θα είναι ακόμα μία στρατηγική αποτυχία της συλλογικής Δύσης.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή