Την ώρα που γράφεται αυτό το κείμενο ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την αμερικανική επέμβαση στο Ιράν. Την ώρα που διαβάζετε το κείμενο η επιχείρηση κατά πάσα πιθανότητα έχει ήδη ξεκινήσει. Όλες οι κινήσεις και οι δηλώσεις δείχνουν ότι η κλεψύδρα αδειάζει.

Χθες το ισραηλινό ιπτάμενο στρατηγείο, το αεροσκάφος «Wings of Zion», που συντονίζει επιχειρήσεις, είχε αποχωρήσει από το Ισραήλ και είχε μετασταθμεύσει στην Κρήτη για λόγους ασφαλείας ενόψει των ιρανικών αντιποίνων. Την ίδια ώρα υπήρχε αμερικανική κινητικότητα αντίστοιχη με αυτή που είχε προηγηθεί στο πρώτο χτύπημα κατά του Ιράν.

Ας δούμε συνοπτικά τι σημαίνει και τι μπορεί να φέρει η επέμβαση κατά των μουλάδων. Ένας από τους προβληματισμούς των Αμερικανών αλλά και των Ισραηλινών είναι ποια θα είναι η επόμενη μέρα από πλευράς ηγεσίας στο Ιράν, καθώς ούτε η Ουάσινγκτον ούτε η Ιερουσαλήμ επιθυμούν χάος, εμφύλιο και, πολύ περισσότερο, διαμελισμό της χώρας. Το Ιράν είναι κλειδόλιθος για την περιοχή, άρα πρέπει να παραμείνει ενιαίο υπό την όποια νέα ηγεσία. Είναι πιθανό ορισμένοι να μπουν σε πειρασμό σε περίπτωση ανεξέλεγκτης κατάστασης και να επιχειρήσουν να προωθήσουν διασπαστική και υπονομευτική ατζέντα. Από τη στιγμή που ηγετική φυσιογνωμία δεν έχει φανεί, διότι θα εξοντωνόταν από το καθεστώς, οι επιλογές περιορίζονται.

Ο γνωστός σύμβουλος και άνθρωπος για όλες τις αποστολές του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκε με τον γιο του σάχη Ρεζά Παχλαβί. Λίγο αργότερα ο τελευταίος απηύθυνε μήνυμα προς τον ιρανικό στρατό, λέγοντας ότι «δεν είστε ο στρατός του ισλαμικού καθεστώτος αλλά ο στρατός του Ιράν», σε μία προφανή κίνηση για τον ρόλο των ενόπλων δυνάμεων την επόμενη μέρα. Ο στρατός, ο οποίος έχει ανταγωνιστική σχέση με τους Φρουρούς της Επανάστασης, θεωρείται απαραίτητος για να διασφαλίσει τα σύνορα της χώρας και την εσωτερική τάξη αν το καθεστώς ανατραπεί. Εδώ και καιρό αμερικανικές και ισραηλινές υπηρεσίες έχουν διαύλους με στελέχη του ιρανικού στρατού. Επειδή όμως ο Παχλαβί από μόνος του εκτιμάται ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση, εξετάζεται το ενδεχόμενο μίας συνδυαστικής ηγεσίας με πιθανό ρόλο του νυν προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος θεωρείται πιο μετριοπαθής και συμβατός με ένα μεταβατικό σχήμα λειτουργικό με τη Δύση.

Σε κάθε περίπτωση αυτά είναι επί χάρτου. Η έκβαση των αμερικανικών επιχειρήσεων και οι συνθήκες με τις οποίες θα ανατραπεί -αν ανατραπεί- το καθεστώς θα καθορίσουν εν πολλοίς την επόμενη μέρα. Η εκτίμηση τόσο των Αμερικανών όσο και των Ισραηλινών είναι ότι δεν θα πρόκειται για μία εύκολη επιχείρηση ούτε σύντομη. Εκτιμάται ότι μπορεί να διαρκέσει όχι απλώς ημέρες αλλά ίσως εβδομάδες, διότι το καθεστώς έχει εκατοντάδες χιλιάδες οπλισμένους πιστούς και αποφασισμένους, πέραν των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι δεν θα παραδώσουν αμαχητί την εξουσία. Αν όμως τελικά υπάρξει πολιτική αλλαγή και το Ιράν επανέλθει σε ομαλό πλαίσιο σε σχέση με τη Δύση, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη γεωπολιτική αλλαγή των τελευταίων δεκαετιών στη Μέση Ανατολή.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή