Με την κατάσταση στο Ιράν να παραµένει δραµατική, ανεξαρτήτως του αν οι µουλάδες έχουν κόψει την εικόνα και την επικοινωνία µε τον έξω κόσµο, οι ΗΠΑ έχουν βάλει τη στρατιωτική επιχείρηση στο hold. Από την παρότρυνση του Αµερικανού προέδρου προς τους διαδηλωτές -«καταλάβετε κυβερνητικά κτίρια και θεσµούς, η βοήθεια είναι στον δρόµο»-, στην οµίχλη της αµφιταλάντευσης για το αν, πότε και πώς θα γίνει η επέµβαση.

Ας δούµε το παρασκήνιο και τους πιθανούς λόγους για τους οποίους η Ουάσινγκτον ανέκρουσε πρύµναν µέχρι νεωτέρας. Ο φερόµενος επιχειρησιακός λόγος είναι ότι οι αµερικανικές ένοπλες δυνάµεις ζήτησαν χρόνο για να οργανώσουν καλύτερα την αντίδρασή τους και την προστασία των αµερικανικών υποδοµών στην περιοχή, απέναντι στα βέβαια ιρανικά αντίποινα που θα εκδηλωθούν µε µαζικές βαλλιστικές επιθέσεις. Ενα δεύτερο σηµείο προβληµατισµού είναι ότι δεν υπάρχει σαφές σχέδιο για την ηγεσία της επόµενης ηµέρας.

Ενας επιπλέον λόγος σκεπτικισµού είναι ότι δεν αποτελεί ρεαλιστικό σενάριο η κατάρρευση του καθεστώτος µε ένα και µόνο χτύπηµα, καθώς εκτιµάται ότι θα χρειαστούν επιχειρήσεις εβδοµάδων -τουλάχιστον- µε κίνδυνο να προκληθεί χάος και εµφύλιος. Βέβαια προκαλεί εντύπωση ότι όλα αυτά δεν είχαν ληφθεί υπόψη νωρίτερα, όταν καλλιεργήθηκε σαφώς η εντύπωση ότι η επέµβαση επίκειται και παροτρύνθηκαν οι εξεγερµένοι να συνεχίσουν. Με αποτέλεσµα τώρα αφ’ ενός να αισθάνονται ότι εγκαταλείφθηκαν, αφ’ ετέρου να κινδυνεύει να χαθεί το µοµέντουµ, το οποίο δύσκολα θα ανακτηθεί όσο θα προχωρά η καταστολή και ταυτόχρονα η αίσθηση ότι οι ΗΠΑ «άδειασαν» το κίνηµα των πολιτών.

Σχετικά µε το διπλωµατικό παρασκήνιο, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Τουρκία, το Οµάν και η Αίγυπτος πίεσαν τον Ντόναλντ Τραµπ να µην προχωρήσει σε στρατιωτικά πλήγµατα, επικαλούµενοι ότι η αντίδραση της Τεχεράνης θα αποσταθεροποιήσει και τους ίδιους. Βέβαια η πλήρης αλήθεια είναι πιο συνθέτη και πιο δυσάρεστη, αλλά δεν είναι της παρούσης. Σχετικά µε την αραβική παρέµβαση -η οποία δεν έχει διαψευσθεί- έχει ενδιαφέρον η αντίδραση του γνωστού και µεγάλου ειδικού βάρους γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαµ, ο οποίος είναι πολιτικός φίλος του προέδρου και µε επιρροή.

«Ολοι οι τίτλοι (των ΜΜΕ), που υπονοούν ότι οι λεγόµενοι “Αραβες σύµµαχοί µας” παρενέβησαν υπέρ του Ιράν για να αποφευχθεί µια αποφασιστική στρατιωτική ενέργεια, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικοί. Αν η αραβική στάση είναι “δεν χρειάζεται καµία ενέργεια κατά του Ιράν”, τότε από την πλευρά µου θα υπάρξει δραµατική επανεξέταση της φύσης αυτών των συµµαχιών, τόσο τώρα όσο και στο µέλλον». Την ίδια ώρα υπήρξε διαρροή στους «New York Times» ότι και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαµίν Νετανιάχου ζήτησε και αυτός από τον Αµερικανό πρόεδρο να αναβάλει το χτύπηµα στο Ιράν, προκειµένου οι ισραηλινές ένοπλες δυνάµεις να προετοιµαστούν καλύτερα για την αντιµετώπιση της ιρανικής βαλλιστικής επίθεσης που θα ακολουθήσει.

Ωστόσο επ’ αυτού υπάρχουν αντιφατικές αναφορές και κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώνεται από ισραηλινές πηγές. Αντιθέτως, ως απάντηση σε αυτό δηµοσιοποιήθηκε δηµοσκόπηση στην οποία η συντριπτική πλειοψηφία στο Ισραήλ τάσσεται υπέρ µιας στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν από το Ισραήλ, ακόµα κι αν είναι µόνο του. Εν τω µεταξύ, παρά το blackout ενηµέρωσης που έχει επιβάλει το καθεστώς, συνεχίζει να βγαίνει προς τα έξω οπτικό υλικό όπου καταγράφονται οι ωµότητες των δυνάµεων ασφαλείας. Εκατοντάδες σοροί στοιβαγµένες σε αίθουσες, µε τα θύµατα να έχουν πυροβοληθεί στο κεφάλι. Η αιµατηρή καταστολή συνεχίζεται, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι γίνονται εκτελέσεις, παρά τις διαβεβαιώσεις του καθεστώτος ότι έχουν ανασταλεί.

Η κατάσταση, εφόσον συνεχίσουν να διοχετεύονται εικόνες και µαρτυρίες για τις ωµότητες, θα κλιµακώσει την πίεση προς την αµερικανική κυβέρνηση για την ανάληψη δράσης. Οσο η πραγµατικότητα διαψεύδει την ενηµέρωση, που επικαλέστηκε ο Αµερικανός πρόεδρος, περί ύφεσης της βίας τόσο θα εκτίθεται ο ίδιος, λόγω της δηµόσιας δέσµευσής του ότι οι ΗΠΑ θα παρέµβουν εάν δεν σταµατήσουν οι αγριότητες. Εξάλλου η επιχείρηση δεν έχει µαταιωθεί. Εχει παγώσει και, όπως ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραµπ διευκρίνισε, οι αποφάσεις θα ληφθούν αναλόγως των εξελίξεων, µε τη στρατιωτική επιλογή να παραµένει στο τραπέζι.

Δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Απογευματινή